Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 61–80 of 769 words

    ဖ

    ဖစ်ဖစ်သီ

    [pʰɪʔpʰɪʔθí]
    ခရီးလားလာရဖန် များတွက်နန့် ခြေနှင့်လက်ရို့မာ ခွန်အား ယုတ်လျော့ ကုန်ခန်းရေ။ အလွန် ညောင်းညာ နွမ်းရိရေ။ ခြေလက်ရို့ကို မသယ်ချင် မ မချင် ဖြစ်တေ။ အေနိ တရက်လုံး လားရစွာ ခြီဆစ်လက်ဆစ်တိ ဖစ်ဖစ်သီရေ။ (အရပ်
    ခရီးသွားလာရဖန် များ၍ ခြေနှင့်လက်တို့တွင် ခွန်အား ယုတ်လျော့ ကုန်ခန်းသည်။ အလွန် မောပန်း နွမ်းနယ်သည်။ ခြေလက်တို့ကို မသယ်ချင် မ မချင် ဖြစ်သည်။ အေနိ တစ်ရက်လုံး လားရစွာ ခြီဆစ်လက်ဆစ်တိ ဖစ်ဖစ်သီရေ။ (အရပ်
    tired
    ကြိယာ

    ဖတောင့်ဖလှယ်

    [pʰtɔ́ɪ̰ɴpʰɬɛ̀]
    တဖက်နှင့် တဖက်၊ တယောက်နှင့် တယောက် အပြန်အလှန်အနိန်နန့်။ အစ်ကိုဒယော ညီဒယော၊ ဖတောင့်ဖလှယ်၊ ဝတ်ကတ်မေ (ပဲယာသူ)
    တစ်ဘက်နှင့် တစ်ဘက်၊ တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် အပြန်အလှန် အားဖြင့်။ အစ်ကိုဒယော ညီဒယော၊ ဖတောင့်ဖလှယ်၊ ဝတ်ကတ်မေ (ပဲယာသူ)
    exchange
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖတ်

    [pʰaʔ]
    အက္ခရာစာလုံးတိကို နှုတ်ဖြင့် တရုရု ဆိုရေ။ ကျမ်းဂန် စာပီတိကို ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဇျာယ် ကတ်ကုန်၏ နှုန်းဖြင့် အခေါက်ခေါက် အလီလီ သွန်သင် ဆုံးမရေ။ မိဖနှစ်ပါး သားသမီးတိကို ကွမ်းဖတ်မွားယောင် ဆိုဆုံးမကတ်ကုန်၏
    အက္ခရာစာလုံးများကို နှုတ်ဖြင့် တတွတ်တွတ် ဆိုသည်။ ကျမ်းဂန် စာပေများကို ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဇျာယ် ကြကုန်၏ နှုန်းဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် အလီလီ သွန်သင် ဆုံးမသည်။ မိဖနှစ်ပါး သားသမီးများကို ကွမ်းဖတ်မွားယောင် ဆိုဆုံးမကြကုန်၏
    read
    ကြိယာ

    ဖတ်၂

    [pʰaʔ၂]
    ဝါအစဟိစွာရို့ကို လောင်းးကြိုးဖြင့် ပွမွလာယောင် ဖွသည်
    ဝါစသည်တို့ကို လေးကြိုးဖြင့် ပွမွလာအောင် ဖွသည်
    ruffle
    ကြိယာ

    ဖတ်ကြား

    [pʰaʔt͡ɕá]
    လူများ ကြားသိစီရန် စာကိုကြည့်၍ ရွတ်ဆိုပြရေ
    သူတစ်ပါး ကြားသိစေရန် စာကိုကြည့်၍ ရွတ်ဆိုပြသည်
    read
    ကြိယာ

    ဖတ်စာ

    [pʰaʔsà]
    စာသင်ကျောင်း များမာ ဖတ်ရန် ပြဌာန်းထားရေ့ ဘာသာစကား အခြီခံ သင်ရိုးစာအုပ်
    စာသင်ကျောင်း များတွင် ဖတ်ရန် ပြဌာန်းထားသည့် ဘာသာစကား အခြေခံ သင်ရိုးစာအုပ်
    reader
    နာမ်

    ဖတ်ဖတ်

    [pʰaʔpʰaʔ]
    အခေါက်ခေါက်၊ အလီလီ၊ အကြိမ်များစွာ
    အကြိမ်ကြိမ်၊ အလီလီ၊ အကြိမ်များစွာ
    again and again
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖတ်ဖတ်၂

    [pʰaʔpʰaʔ၂]
    ပင်ပန်း ညှိုးငယ်စွာ။ နွမ်းရိစွာ။ ကိုယ်စိတ် ပင်ပန်းကြီးစွာ
    ပင်ပန်း ညှိုးငယ်စွာ။ နွမ်းရိစွာ။ ကိုယ်စိတ် ပင်ပန်းကြီးစွာ
    tired
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖတ်ဖတ်မော

    [pʰaʔpʰaʔmɔ́]
    အံ့ဩဖွယ် ကောင်းလောက်ယောင်
    အံ့ဩဖွယ် ကောင်းလောက်အောင်
    amazing
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖတ်ဖတ်မော၂

    [pʰaʔpʰaʔmɔ́၂]
    မမျှော်လင့်သော အဖြစ်ကို ဗြုန်းခနဲ တွိရမြင်ရ ကြားရရေအခါ ဇာပိုင် ပြုလုပ်ရဖို့မသိ ဖြစ်တေ။ ငါ့ရုပ်သွင်ကို၊ မြင်ပြန်လတ်က၊ ဖတ်ဖတ်မျိုးထွေ၊ အပိုင်လေ၊ ချွေးယိုကျကေ၊ ငိုရဖို့လေ (ဥဒိန်)။ အလောင်းကျော်ထင်၊ စွမ်းဂုဏ်အင်ကြောင့်၊ ရင်လက်ခတ်လို့၊ ဖတ်ဖတ်လည်းမော၊ ခတ္တိယလေ၊
    မမျှော်လင့်သော အဖြစ်ကို ရုတ်တရက် တွေ့ရမြင်ရ ကြားရသောအခါ မည်သို့ ပြုလုပ်ရမည်မသိ ဖြစ်သည်။ ငါ့ရုပ်သွင်ကို၊ မြင်ပြန်လတ်က၊ ဖတ်ဖတ်မောထွေ၊ အလိုလိုလေ၊ ချွေးယိုကျကေ၊ ငိုရမည်လေ (ဥဒိန်)။ အလောင်းကျော်ထင်၊ စွမ်းဂုဏ်အင်ကြောင့်၊ ရင်လက်ခတ်လို့၊ ဖတ်ဖတ်လည်းမော၊ ခတ္တိယလေ၊
    amazing
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖတ်ဖတ်ရူး

    [pʰaʔpʰaʔɹùး]
    ပကတိစိတ် ပျက်ယွင်း ဖေါက်ပြန်သော
    ပကတိစိတ် ယွင်းပျက် ဖေါက်ပြန်သော
    lose sense
    နာမဝိသေသန

    ဖတ်ရီဖတ်ရော

    [pʰaʔɹípʰaʔɹɔ́]
    အစွန်းအမြိတ် ရှည်သွယ် ဖြာကျဗျာယ်။ ကစဉ့်ကလျား
    အစွန်းအမြိတ် ရှည်သွယ် ဖြာကျလျက်။ ကစဉ့်ကလျား
    disorder - disarray
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖတ်လီဖတ်လတ်

    [pʰaʔlípʰaʔlaʔ]
    တဖက်က တွယ်ကပ်ပြီးကေ ကျန်တဖက်က တွဲလောင်းကျဗျာယ်
    တစ်ဘက်က တွယ်ကပ်လျက် ကျန်တစ်ဘက်က တွဲလျားကျလျက်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖတ်သီဖတ်ရွား

    [pʰaʔθípʰaʔɹWà]
    ပင်ပန်း ရိရှားစွာ။ ပင်ပန်းတကြီး အားထုတ် ကြိုးစားကေလည်း
    ပင်ပန်း ရိရှားစွာ။ ပင်ပန်းတကြီး အားထုတ် ကြိုးစားလျက်
    tiredly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖနောင့်

    [pʰnɔ́ɪ̰ɴ]
    ဖဝါး၏ နောက်ဘက်ကို ထွက်နိန်ရေ အစွန်း
    ဖဝါး၏ နောက်ဘက်သို့ ထွက်နေသော အစွန်း
    heel
    နာမ်

    ဖနောင့်တိုက်

    [pʰnɔ́ɪ̰ɴtaɪʔ]
    အခဲမကျီခြင်း၊ ပြန်လှန် ခုခံလိုခြင်း၊ စိတ်ကောက်ခြင်း၊ စိတ်တိုခြင်း အစဟိစွာရို့ကြောင့် မြီကြီးကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကြမ်းပြင်ကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ် ခြေဖနောင့် အဟိန်ဖြင့် နင်လားငါလား ဆောင့်ရေ။ သံတိုင်ကြီးကို၊ ပတုံးနှင့်ရိုက်၊ ဖနောင့်တိုက်ကေ၊ ပြိုက်ပြိုက်ပြိုပြုန်း (ကော်)
    မကျေမနပ်ခြင်း၊ ပြန်လှန် ခုခံလိုခြင်း၊ စိတ်ကောက်ခြင်း၊ စိတ်တိုခြင်း စသည်တို့ကြောင့် မြေကြီးကိုသော် လည်းကောင်း၊ ကြမ်းပြင်ကိုသော် လည်းကောင်း ခြေဖနောင့် အရှိန်ဖြင့် တအား ဆောင့်သည်။ သံတိုင်ကြီးကို၊ ပတုံးနှင့်ရိုက်၊ ဖနောင့်တိုက်ကေ၊ ပြိုက်ပြိုက်ပြိုပြုန်း (ကော်)
    kickback
    ကြိယာ

    ဖန်

    [pʰàɴ]
    အိပ်ရီး ပျက်ရေအခါ မျက်စိထဲ မီးခိုးဝင် ပိုင် မျက်စိ စပ်ရေ။ (မျက်စိဖန်)
    အိပ်ရေး ပျက်သောအခါ မျက်စိထဲ မီးခိုးဝင် သကဲ့သို့ မျက်စိ စပ်သည်။ (မျက်စိဖန်)
    be tired-eyed
    ကြိယာ

    ဖန်၂

    [pʰàɴ၂]
    လဲ၊ ဝါ အစဟိစွာရို့ကို ပွမွလာယောင် ဖွရေ။ (ဝါဖန်
    သလဲ၊ ဝါ စသည်တို့ကို ပွမွလာအောင် ဖွသည်။ (ဝါဖန်
    gin cotton
    ကြိယာ

    ဖန်၃

    [pʰàɴ၃]
    အကြိမ်အခါ။ (လားဖန်၊ လာဖန်၊ စါးဖန်၊ သောက်ဖန် အစဟိစွာအနိန်နန့် သုံးရေ။
    အကြိမ်အခါ။ (လားဖန်၊ လာဖန်၊ စါးဖန်၊ သောက်ဖန် စသည်ဖြင့် သုံးသည်။
    number of times
    နာမ်

    ဖန်ခါး

    [pʰàɴkʰàး]
    အရသာ ဖန်ခါးသော အသီးလုံးများ သီးသည့် ပင်စောက်တမျိုး
    အရသာ ဖန်ခါးသော အသီးလုံးများ သီးသည့် ပင်စောက်တစ်မျိုး
    myrobalan tree
    နာမ်