Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 81–100 of 769 words

    ဖ

    ဖန်ချီးလိုက်

    [pʰàɴɕïlaɪʔ]
    အကြိမ်ပေါင်း များစွာ ထပ်ခါ တလဲလဲ ကြုံတွိခရယား ဖြစ်တေ။ မောင်လှနန့် တွိံဖန်တိလို့ ဖန်ချီးလိုက်နီဗျာယ်။ (အရပ်
    အကြိမ်ပေါင်း များစွာ ထပ်ခါ တလဲလဲ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ဖြစ်သည်။ မောင်လှနန့် တွိံဖန်များလို့ ဖန်ချီးလိုက်နီဗျာယ်။ (အရပ်
    met for many time
    ကြိယာ

    ဖန်ဆင်း

    [pʰàɴsʰɪ́ɴ]
    တခုတရီ ဖြစ်ပေါ်လှာယောင် တန်ခိုးက္ကုပါဒ်ဖြင့် ပြုလုပ်ရေ
    တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် တန်ခိုးက္ကုပါဒ်ဖြင့် ပြုလုပ်သည်
    create with supernatural power
    ကြိယာ

    ဖန်တန်လန်တန်

    [pʰàɴtàɴlàɴtàɴ]
    နှပျိုး့သီး အစိမ်းကို စားသည့် အရသာမျိုးပိုင် အရသာ ဟိသော
    ငှက်ပျော့သီး အစိမ်းကို စားသည့် အရသာမျိုးကဲ့သို့ အရသာ ယှိသော
    pale green
    နာမဝိသေသန

    ဖန်တာကျီ

    [pʰàɴtàt͡ɕí]
    တခုတရီ ဖြစ်ပေါ်လှာယောင် ကြိုးစားမှုမပြုပဲ အလျောက် ဘာသာ ဖြစ်လှာရေ့ အတိုင်း။ ဖြစ်ရုံဆီ။ ပျက်ချိပျက်ချော်။ မကောင်းမမွန်။ ပျက်ချိပျက်ချော်။ အလုပ်လုပ်ကေ၊ ပပိတ်သသိပ် မလုပ်ပဲ ဖန်စွာကျီ လုပ်ရာလုပ်ကတ် တေကား (အရပ်
    တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကြိုးစားမှုမပြုပဲ အလျောက် ဘာသာ ဖြစ်လာသည့် အတိုင်း။ ဖြစ်ကာမျှ။ ပေါ့ပေါ့တန်တန်။ မကောင်းမမွန်။ ကပျက်ကချော်။ အလုပ်လုပ်ကေ၊ သေသေသပ်သပ် မလုပ်ပဲ ဖန်တာကျီ လုပ်ရာလုပ်ကတ် တေကား (အရပ်
    flippantly
    ကြိယာ

    ဖန်တိဖန်တန်

    [pʰàɴtìpʰàɴtàɴ]
    ဖန်ခါးသီး၊ ရှားဖြူသီး အစဟိစွာရို့၏ အရသာပိုင် ဟိသော
    ဖန်ခါးသီး၊ ဆီးဖြူသီး စသည်တို့၏ အရသာကဲ့သို့ ယှိသော
    tinged
    နာမဝိသေသန

    ဖန်တိဖန်တာ

    [pʰàɴtìpʰàɴtà]
    ဖန်ခါးသီး၊ ရှားဖြူသီး အစဟိစွာရို့၏ အရသာပိုင် ဟိသော။ ဖန်သော အရသာပိုင် ဟိသော
    ဖန်ခါးသီး၊ ဆီးဖြူသီး စသည်တို့၏ အရသာကဲ့သို့ ယှိသော။ ဖန်သော အရသာကဲ့သို့ ယှိသော
    tinged
    နာမဝိသေသန

    ဖန့်တိဖန့်တာ

    [pʰàɴ့tìpʰàɴ့tà]
    စိကေချေ ဖန်သော။ ဖန့်တိဖန့်တာရာ၊ စားပစ်လို့ ကောင်း။ (အရပ်
    အနည်းငယ် ဖန်သော။ ဖန့်တိဖန့်တာရာ၊ စားလို့ ကောင်း။ (အရပ်
    pale green
    နာမဝိသေသန

    ဖန်တီး

    [pʰàɴtï]
    မဟိမဖြစ်သိမ့်သည့် အရာကို ဟိအောင် ဖြစ်ယောင် ကြိုးစား အားထုတ်သည်
    မယှိမဖြစ်သေးသည့် အရာကို ယှိအောင် ဖြစ်အောင် ကြိုးစား အားထုတ်သည်
    create
    ကြိယာ

    ဖန်ရည်

    [pʰàɴɹɛ̀]
    သင်္ကန်း၊ သင်္ကန်းလျာ အစဟိစွာ့ ဆိုးဖို့အတွက် ပိန္နဲခေါက်၊ ညောင်ခေါက် အစဟိစွာ့ သစ်ခေါက် တမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုတ်ထားရေ အရည်။ အနာတိကို ပိုးမွှား သေစီရန် ကာကွယ် ဆီးကြောသည့် အရည်
    သင်္ကန်း၊ သင်္ကန်းလျာ စသည့် ဆိုးရန်အတွက် ပိန္နဲခေါက်၊ ညောင်ခေါက် စသည့် သစ်ခေါက် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ပြုတ်ထားသော အရည်။ အနာများကို ပိုးမွှား သေစေရန် ကာကွယ် ဆေးကြောသည့် အရည်
    water obtained from boiling medicinal leaves or barks of trees for dressing wounds or cuts
    နာမ်

    ဖန်ရည်စွန်း

    [pʰàɴɹɛ̀sʊ́ɴ]
    တစုံ တခုသော သစ်ခေါက် ပြုတ်ရည် စွဲထင်ရေ
    တစ်စုံ တစ်ခုသော သစ်ခေါက် ပြုတ်ရည် စွဲထင်သည်
    dye cloth (specially robe of monks or hermits) with boiled barks of trees
    ကြိယာ

    ဖန်ရည်ဆိုး

    [pʰàɴɹɛ̀sʰó]
    တစုံ တခုသော သစ်ခေါက် ပြုတ်ရည်ဖြင့် အဝတ်အထည်၌ အရောင်စွဲ ထင်အောင် ပြုရေ။ ဖန်ရည်ဆိုးမြန်း၊ ဝတ်သင်္ကန်းနှင့်၊ ရဟန်း လုပ်ဖိမည်တဲ့။ (ကုသတု
    တစ်စုံ တစ်ခုသော သစ်ခေါက် ပြုတ်ရည်ဖြင့် အဝတ်အထည်၌ အရောင်စွဲ ထင်အောင် ပြုသည်။ ဖန်ရည်ဆိုးမြန်း၊ ဝတ်သင်္ကန်းနှင့်၊ ရဟန်း လုပ်တော့မည်တဲ့။ (ကုသတု
    dye cloth (specially robe of monks or hermits) with boiled barks of trees
    ကြိယာ

    ဖန်သလိဖန်သလက်

    [pʰàɴθlìpʰàɴθlɛʔ]
    ကပျက်ကလျော် အရာဟိသော။ အရသာမဟိရေ။ ဆီမီးတိုင်စား၊ အကြောပါ၊ ဖန်သလိဖန်သလာ၊ မကောင်းကာ။ (ရိုး
    ပေါ့ပျက်ပျက် အရာယှိသော။ အရသာကင်းမဲ့သော။ ဖယောင်းတိုင်စား၊ အကြောပါ၊ ဖန်သလိဖန်သလာ၊ မကောင်းကာ။ (ရိုး
    insipid
    နာမဝိသေသန

    ဖန်သလိဖန်သလာ

    [pʰàɴθlìpʰàɴθlà]
    ကပျက်ကလျော် အရာဟိသော။ အရသာ မဟိရေ။ ဆီမီးတိုင်စား၊ အကြောပါ၊ ဖန်သလိဖန်သလာ၊ မကောင်းကာ။ (ရိုး
    ပေါ့ပျက်ပျက် အရာယှိသော။ အရသာ ကင်းမဲ့သော။ ဖယောင်းတိုင်စား၊ အကြောပါ၊ ဖန်သလိဖန်သလာ၊ မကောင်းကာ။ (ရိုး
    insipid
    နာမဝိသေသန

    ဖဖက်လိပ်

    [pʰpʰɛʔlìaʔ]
    ဖအက္ခရာကို ခေါ်သော အမည်
    ဖအက္ခရာကို ခေါ်သော အမည်
    Twenty-second letter of the Arakanese alphabet
    နာမ်

    ဖမိုး

    [pʰmó]
    ခြေဖဝါး၏ အထက်ဘက် ခပ်ခုံးခုံး အရာ။ ခြေဖမို့
    ခြေဖဝါး၏ အထက်ဘက် ခပ်ခုံးခုံး အရာ။ ခြေဖမို့
    instep of foot
    နာမ်

    ဖယောင်းပန်း

    [pʰjáʊɴpáɴ]
    ဖြူဖွေး၍ အပင်အစဟိစွာမာ ရေကပ် ပေါက်လေ့ဟိသည့် (သစ်ခွပန်းပင်) ပန်းတမျိုး
    ဖြူဖွေး၍ သစ်ပင်စသည်တွင် တယ်ကပ် ပေါက်လေ့ယှိသည့် (သစ်ခွပန်းပင်) ပန်းတစ်မျိုး
    orchid
    နာမ်

    ဖယ်

    [pʰɛ̀]
    (ရွီတွက်ခြင်းကို မပြုပဲ) ပယ်ထုတ်ရေ။ တစုံ တခုကို တနီရာသို့ ရောက်ယောင် ရွှိပြောင်းသည်
    (ရေတွက်ခြင်းကို မပြုပဲ) ပယ်ထုတ်သည်။ တစ်စုံ တစ်ခုကို တစ်နေရာသို့ ရောက်အောင် ရွှေ့ပြောင်းသည်
    push aside
    ကြိယာ

    ဖယ်ဆန်

    [pʰɛ̀sʰàɴ]
    မလိုက်နာ ငြင်းပယ် ဆန့်ကျင်ရေ။ အတိုက်အခံ ပြုသည်
    မနာခံ ငြင်းပယ် ဆန့်ကျင်သည်။ အတိုက်အခံ ပြုသည်
    against
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖယ်ထုတ်

    [pʰɛ̀tʰoʊʔ]
    အပြင် တဖက်ကို လွင့်ပါး စီရေ
    အပြင် တစ်ဘက်သို့ လွင့်ပါး စေသည်
    discard
    ကြိယာ

    ဖယ်ထွက်

    [pʰɛ̀tʰwɛʔ]
    တခုတရီ ငြိတွယ်၊ ရှုတ်ချယ်၊ နှောင့်ယှက်ခြင်းနှင့် မတွိ ထိမိအောင် ရွတ်မြောက် နီရာမာ နိန်ရေ
    တစ်စုံတစ်ရာ ငြိတွယ်၊ ရှုတ်ချယ်၊ နှောင့်ယှက်ခြင်းနှင့် မတွေ့ ထိမိအောင် လွတ်ကင်း နေရာ၌ နေသည်
    distance oneself from
    ကြိယာ