Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 101–120 of 769 words

    ဖ

    ဖယ်လိဖယ်လာ

    [pʰɛ̀lìpʰɛ̀là]
    မျက်နှာပြင် ပြန့်ပြူးခြင်း မဟိပဲ၊ စေါင်းရွှိသော။ ပကတိအတိုင်း မတည်ပဲ ခွေလည်နိန်ရေ။ မဖြောင့်မတန်း ခွေလိမ် လွှဲယိမ်းသော
    မျက်နှာပြင် ပြန့်ပြူးခြင်း မယှိပဲ၊ စေါင်းရွှေ့သော။ ပကတိအတိုင်း မတည်ပဲ ခွေလည်နေသော။ မဖြောင့်မတန်း ခွေလိမ် လွှဲယိမ်းသော
    twist
    နာမဝိသေသန

    ဖယ်သီဖယ်သတ်

    [pʰɛ̀θípʰɛ̀θaʔ]
    ရစ်လှည့် ခွေပတ်သော။ တွန့်လိမ် ခွေလည်သော။ လိမ်ကောက်သော။ ဖီးသို့ စောင့်ရွဲ့ ခွေလိမ်သော
    ရစ်လှည့် ခွေပတ်သော။ တွန့်လိမ် ခွေလည်သော။ လိမ်ကောက်သော။ ဘေးသို့ စောင့်ရွဲ့ ခွေလိမ်သော
    twist
    နာမဝိသေသန

    ဖရကော်

    [pʰɹkɔ̀]
    အဂေါင်းထက် တင်ပနာ မြီစာသယ် ပြောင်းသော ပက်ပြန့်သော ဆွဲတောင်း တမျိုး
    ဦးခေါင်းထက် တင်၍ မြေစာသယ် ပြောင်းသော ပက်ပြန့်သော ခြင်းတောင်း တစ်မျိုး
    basket
    နာမ်

    ဖရင်ချိန်

    [pʰɹɪ̀ɴɕèɪɴ]
    ဇီယို ဖဲကစပ်ရာမာ အမည်းဒေါင့်၊ အရဲထောင့် ဖဲသတ်သတ်ဖြစ်စီ၊ အရဲဖူး၊ အမည်းဖူးပဲ သတ်သတ်ဖြစ်စီ၊ ခုနှစ်ရွက်ကျကေ ယင်းဖဲသည် အနိုင်ဆုံးသောဖဲ ဖြစ်တေ
    ဇီယို ဖဲကစားရာတွင် အမည်းထောင့်၊ အနီထောင့် ဖဲသက်သက်ဖြစ်စေ၊ အနီဖူး၊ အမည်းဖူးပဲ သက်သက်ဖြစ်စေ၊ ခုနှစ်ရွက်ကျလျှင် ယင်းဖဲသည် အနိုင်ဆုံးသောဖဲ ဖြစ်သည်
    play card
    ကြိယာ

    ဖရဆီး

    [pʰɹsʰï]
    ရောဂါ ပျောက်ကင်း စီနှိုင်ရေ အသီး၊ အပွင့်၊ အရွက်၊ အခေါက်၊ အမြစ် အစဟိစွာ့ အပင်ထွက် ဝန်နှင့် မြေထွက် သတ္တုဓါတ်ဆား အစဟိစွာ
    ရောဂါ ပျောက်ကင်း စေနိုင်သော အသီး၊ အပွင့်၊ အရွက်၊ အခေါက်၊ အမြစ် စသည့် အပင်ထွက် ပစ္စည်းနှင့် မြေထွက် သတ္တုဓါတ်ဆား စသည်
    fertilizer
    နာမ်

    ဖရဆီးဆိုင်

    [pʰɹsʰïsʰàɪɴ]
    အပင်ထွက် ဝန်နှင့် မြေထွက် ဓါတ်ဆား အစဟိစွာရို့ကို ရောင်းသော ဆိုင်
    အပင်ထွက် ပစ္စည်းနှင့် မြေထွက် ဓါတ်ဆား စသည်တို့ကို ရောင်းသော ဆိုင်
    fertilizer shop
    နာမ်

    ဖရား

    [pʰɹá]
    လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါ အပေါင်းတိ ရိုသေ လေးမြတ်စွာ ကိုးကွယ် ဆည်းကပ် အပ်ရေ ပုဂ္ဂိုလ်
    လူ၊ နတ်၊ ဗြဟ္မာ သတ္တဝါ အပေါင်းတို့ ရိုသေ လေးမြတ်စွာ ကိုးကွယ် ဆည်းကပ် အပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်
    Buddha
    နာမ်

    ဖရိုးဖရာ

    [pʰɹópʰɹà]
    ဗရမ်းဗတာ ပြန့်ကြဲဗျာယ်။ ဟူးဟည်းမြည်မြောက်၊ ထိုသည်စောင်းမာ၊ အခေါင်းပေါက်က၊ လိုင်ခေါက်ညွတ်ရိုး၊ ပါးခမောင်းိုးကေ၊ ဗရဗရယ်၊ သလွန်သာက၊ လဘောကျပြီးငြား (ဥဒိန်သာ)။ ပျံသည်ငှက်သို့၊ တောင်လက်ကျိုး၍၊ ဗရဗရယ်၊ ကျခြင်းရာကြောင့် (ငှက်ဆင်ချီ)
    အစီအစဉ်မကျ ပြန့်ကျဲလျက်။ ဟူးဟည်းမြည်မြောက်၊ ထိုသည်စောင်းမှာ၊ အခေါင်းပေါက်က၊ လိုင်ခေါက်ညွတ်ရိုး၊ ပါးပျဉ်းမိုးကေ၊ ဖရိုးဖရာ၊ သလွန်သာက၊ လဘောကျပြီးငြား (ဥဒိန်သာ)။ ပျံသည်ငှက်သို့၊ တောင်လက်ကျိုး၍၊ ဖရိုးဖရာ၊ ကျခြင်းရာကြောင့် (ငှက်ဆင်ချီ)
    spread out
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖရိုဖရဲ

    [pʰɹÒpʰɹɛ]
    ဗရမ်းဗတာ ပြန့်ကြဲဗျာယ်။ ဟူးဟည်းမြည်မြောက်၊ ထိုသည်စောင်းမာ၊ အခေါင်းပေါက်က၊ လိုင်ခေါက်ညွတ်ရိုး၊ ပါးခမောင်းိုးကေ၊ ဗရဗရယ်၊ သလွန်သာက၊ လဘောကျပြီးငြား (ဥဒိန်သာ)။ ပျံသည်ငှက်သို့၊ တောင်လက်ကျိုး၍၊ ဗရဗရယ်၊ ကျခြင်းရာကြောင့် (ငှက်ဆင်ချီ)။ ထင်းလှိုင်းပမာ၊ မဆိုင်ပ
    အစီအစဉ်မကျ ပြန့်ကျဲလျက်။ ဟူးဟည်းမြည်မြောက်၊ ထိုသည်စောင်းမှာ၊ အခေါင်းပေါက်က၊ လိုင်ခေါက်ညွတ်ရိုး၊ ပါးပျဉ်းမိုးကေ၊ ဖရိုးဖရာ၊ သလွန်သာက၊ လဘောကျပြီးငြား (ဥဒိန်သာ)။ ပျံသည်ငှက်သို့၊ တောင်လက်ကျိုး၍၊ ဖရိုးဖရာ၊ ကျခြင်းရာကြောင့် (ငှက်ဆင်ချီ)။ ထင်းလှိုင်းပမာ၊ မဆိုင်ပ
    in disorder - in disarray
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖရဲဖရိုး

    [pʰɹɛpʰɹó]
    အကွဲကွဲ အပြားပြား၊ ဗရမ်းဗတာ ပြန့်ကျဲဗျာယ်
    အကွဲကွဲ အပြားပြား၊ အစီအစဉ်မကျ ပြန့်ကျဲလျက်
    spread out
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖလံ

    [pʰlံ]
    အခြီ ခြောက်ချောင်းဟိ၊ ရီနီ ပိုးကောင် တမျိုး
    အခြေ ခြောက်ချောင်းယှိ၊ ရေနေ ပိုးကောင် တစ်မျိုး
    moth
    နာမ်

    ဖလံထောင်

    [pʰlံtʰàʊɴ]
    ရခိုင် ဘုရင် မင်းမြတ်ရို့ ထောင်ဖွဲ့ရာမာ ပါဝင်ရေ့ ‘ထောင်’ တခု၏ အမည်
    ရခိုင် ဘုရင် မင်းမြတ်တို့ ထောင်ဖွဲ့ရာတွင် ပါဝင်သည့် ‘ထောင်’ တစ်ခု၏ အမည်
    prison
    နာမ်

    ဖလဝါ

    [pʰlwà]
    မြေမာ စူးဝင် ထိုးကောက်ရန် ထယ်တုံးထိပ်မာ တပ်ရရေ သံပြာချွန်
    မြေတွင် စူးဝင် ထိုးကောက်ရန် ထယ်တုံးထိပ်တွင် တပ်ရသော သံပြာချွန်
    till - harrow
    နာမ်

    ဖလာ

    [pʰlà]
    ဆန့်ကျင်။ အများအနိန်နန့်၊ အနံလိုက်၊ ကန့်လန့် အနိန်အထားဖြင့်။ နှောင့်နှောင့် ယှက်ယှက်၊ စကားကောင်း ပြောငယောင်း ဖလာ။ (ပုံ
    ဆန့်ကျင်။ အများအားဖြင့်၊ အနံလိုက်၊ ကန့်လန့် အနေအထားဖြင့်။ နှောင့်နှောင့် ယှက်ယှက်၊ စကားကောင်း ပြောငယောင်း ဖလာ။ (ပုံ
    oppose
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖလား

    [pʰlá]
    ရေထည့် သိုနှိုင်ရေ ထည့်စရာ။ ရွှီ၊ ငွီ၊ ကြီး၊ ဖလ် အစဟိစွာ့ တမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားရေ လုံးဝိုင်းသည့် ရီသောက်ခွက် တမျိုး။ ရီသောက်ဖို့ သုံးနှိုင်ရေ ဖင်ပိုင်းလုံး ဝိုင်းရေ ခွက်ဝိုင်း
    ရေထည့် သိုနိုင်သော ထည့်စရာ။ ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေး၊ ဖလ် စသည့် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လုံးဝိုင်းသည့် ရေသောက်ခွက် တစ်မျိုး။ ရေသောက်ရန် သုံးနိုင်သော ဖင်ပိုင်းလုံး ဝိုင်းသည့် ခွက်ဝိုင်း
    bowl - cup
    နာမ်

    ဖလာကန့်လန့်

    [pʰlàka̰ɴlàɴ့]
    အတိုက်အခံ ပြုရေ။ ကန့်လန့် ဖြစ်တေ။ ဖီလာ ဖြစ်တေ
    အတိုက်အခံ ပြုသည်။ ကန့်လန့် ဖြစ်သည်။ ဖီလာ ဖြစ်သည်
    against
    ကြိယာ

    ဖလာစောင်းကန်း

    [pʰlàsáʊɴkáɴ]
    ဖီလာ ကန့်လန့် ဖြစ်ရေ အရာ။ ယင်းပိုင် ဖြစ်ရေ သူ၊ ပဋိပက္ခ။ ဖလာစီါငေါ့၊ အိမ်သို့လားရေ်၊ မျက်နှာရွပိုးတက်နှင့် (ကုသတု)။ ငရဲသူလေ၊ တောလူမျိုးဟု၊ မုဆိုးကျော်လျှင်၊ ဖလာစီါင်းတန်း၊ မှန်ရဝေနှင့်၊ စံရွှီနန်းက၊ ဆင်ဖမ်းအောင်သွီ၊ ဇနက်သွယ်၍၊ ဆောင်လေတုံကျင်
    ဖီလာ ကန့်လန့် ဖြစ်သော အရာ။ ယင်းသို့ ဖြစ်သော သူ၊ ပဋိပက္ခ။ ဖလာစေါငေါ့၊ အိမ်ကိုသွားသော်၊ မျက်နှာရွပိုးတက်နှင့် (ကုသတု)။ ငရဲသူလေ၊ တောလူမျိုးဟု၊ မုဆိုးကျော်လျှင်၊ ဖလာစေါင်းတန်း၊ မှန်ရဝေနှင့်၊ စံရွှေနန်းက၊ ဆင်ဖမ်းအောင်သွယ်၊ ဇနက်သွယ်၍၊ ဆောင်လေတုံကျင်
    conflict
    နာမ်

    ဖလာစောင်းကန်း၂

    [pʰlàsáʊɴkáɴ၂]
    ၁၊ တိမ်းစောင်းသည်၊ ယိမ်းယိုင်သည်၊ ၂၊ မလိုက်နာ၊ ငြင်းပယ်၊ ဆန့်ကျင်သည်
    ၁၊ တိမ်းစောင်းသည်၊ ယိမ်းယိုင်သည်၊ ၂၊ မနာခံ၊ ငြင်းပယ်၊ ဆန့်ကျင်သည်
    reject deny against
    ကြိယာ

    ဖလာစောင်းသတ်

    [pʰlàsáʊɴθaʔ]
    ၁၊ တိမ်းစောင်းသည်၊ ယိမ်းယိုင်သည်၊ ၂၊ မလိုက်နာ၊ ငြင်းပယ်၊ ဆန့်ကျင်သည်
    ၁၊ တိမ်းစောင်းသည်၊ ယိမ်းယိုင်သည်၊ ၂၊ မနာခံ၊ ငြင်းပယ်၊ ဆန့်ကျင်သည်
    reject deny against
    ကြိယာ

    ဖလာစောင်းသတ်၂

    [pʰlàsáʊɴθaʔ၂]
    ဆန့်ကျင် ဖီဆန်ဗျာယ်။ တန်ပြန်အားဖြင့်။ မလိုက်နာ၊ ငြင်းပယ် ဆန့်ကျင်ဗျာယ်
    ဆန့်ကျင် ဖီဆန်လျက်။ တန်ပြန်အားဖြင့်။ မနာခံ၊ ငြင်းပယ် ဆန့်ကျင်လျက်
    reject deny against
    ကြိယာဝိသေသန