Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 481–500 of 507 words

    ဗ

    ဗွက်ဗွက်ဆူ

    [bwɛʔbwɛʔsʰù]
    မီးအပူဟိန် ပြင်းသနန့် ထမင်းအိုး၊ ရီပူအိုး အစဟိစွာ ဗလုံးထိုးရေ။ ကျိုက်ကျိုက် ဆူရေ
    မီးအပူရှိန် ပြင်းသဖြင့် ထမင်းအိုး၊ ရေပူအိုး စသည် ဗလုံးထိုးသည်။ ကျိုက်ကျိုက် ဆူသည်
    boil
    ကြိယာ

    ဗွင်းဗွင်းကြီး

    [bwɪ́ɴbwɪ́ɴt͡ɕï]
    ပွင့်လင်း ထင်ရှားစွာ
    ပွင့်လင်း ထင်ရှားစွာ
    be frank
    ကြိယာဝိသေသန

    ဗွင်းဗွင်းဆူ

    [bwɪ́ɴbwɪ́ɴsʰù]
    အပူဟိန်ကြောင့် ရေ တနည်း အရည် အစဟိစွာ ဗလုံးထိုးရေ။ ကျိုက်ကျိုက် ဆူရေ
    အပူရှိန်ကြောင့် ရေ သို့မဟုတ် အရည် စသည် ဗလုံးထိုးသည်။ ကျိုက်ကျိုက် ဆူသည်
    boil
    ကြိယာ

    ဗွား

    [bWà]
    (ပြေးလားနီသော နွား၊ ကျွဲ စစွာကို ရပ်တန့်လားလီရန်) ဗွားဟု ဆိုရေ
    (ပြေးသွားနေသော နွား၊ ကျွဲ စသည်ကို ရပ်တန့်သွားစေရန်) ဗွားဟု ဆိုသည်
    stop
    ကြိယာ

    ဗွားခတ်

    [bWàkʰaʔ]
    (ပြေးလားနီသော နွား၊ ကျွဲ စစွာကို ရပ်တန့်လားလီရန်) ဗွားဟု ဆိုရေ
    (ပြေးသွားနေသော နွား၊ ကျွဲ စသည်ကို ရပ်တန့်သွားစေရန်) ဗွားဟု ဆိုသည်
    stop
    ကြိယာ

    ဗွာဗွာ

    [bwàbwà]
    တစုံတရာ ပြောဆို မိစွာကို ပြန်ပနာ နုတ်သိမ်းသည်
    တစ်စုံတရာ ပြောဆို မိသည်ကို ပြန်လည် နုတ်သိမ်းသည်
    suspend
    ကြိယာ

    ဗွားဗွား

    [bWàbWà]
    (ပြေးလားနီသော နွား၊ ကျွဲ စစွာကို ရပ်တန့်လားလီရန်) ဗွားဟု ဆိုရေ
    (ပြေးသွားနေသော နွား၊ ကျွဲ စသည်ကို ရပ်တန့်သွားစေရန်) ဗွားဟု ဆိုသည်
    stop
    ကြိယာ

    ဗွာလီဗွာစွပ်

    [bwàlíbwàswaʔ]
    သင့်တင့် လျော်ကန်ခြင်း မဟိသောအရာ။ အဂုခါဝယ်၊ ချမ်းသာစွာလေ၊ ငါလျှင်နိန်ရေ်၊ မဖွယ်မရာ၊ ငါ့ပါးကာလျှင် ဗေါ်လီဗေါ်စွပ်၊ လိပ်၏ကိုယ်မာ၊ ဆိတ်ဂြိုတပ်ယောင်၊ မအပ်မရာ။ (ပန်း)။ မအပ်မရာ၊ လက်ဖျားခါဗျာ၊ ဗေါ်လီဗေါ်စွပ်၊ ဘောင်မနောက်ထပ်၊ ဤပန်းဟန်သို့၊ ညှာတန်ရုံးကေ၊ မကုံးတတ်ပါ (
    သင့်တင့် လျော်ကန်ခြင်း မယှိသောအရာ။ ယခုခါဝယ်၊ ချမ်းသာစွာလေ၊ ငါလျှင်နေသော်၊ မဖွယ်မရာ၊ ငါ့ထံမှာလျှင် ဗေါ်လီဗေါ်စွပ်၊ လိပ်၏ကိုယ်မှာ၊ ဆိတ်ဂြိုတပ်ယောင်၊ မအပ်မရာ။ (ပန်း)။ မအပ်မရာ၊ လက်ဖျားခါဗျာ၊ ဗေါ်လီဗေါ်စွပ်၊ ဘောင်မတဖန်၊ ဤပန်းဟန်သို့၊ ညှာတန်ရုံးကေ၊ မကုံးတတ်ပါ (
    none
    နာမ်

    ဗွာလီဗွာနှမ်း

    [bwàlíbwàn̥áɴ]
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်း၍ သွက်လက် ချက်ချာခြင်း မဟိသူ။ အသိ အလိမ္မာ ကင်းမဲ့သူ။ သားပုတ္တက၊ ဗွာလီဗွာနှမ်း၊ လိမ္မာဉာဏ်ကေ၊ ကာနာကေ၊ လူသွမ်းလူဖျင်း (ကော်)
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်း၍ သွက်လက် ချက်ချာခြင်း မယှိသူ။ အသိ အလိမ္မာ ကင်းမဲ့သူ။ သားပုတ္တက၊ ဗွာလီဗွာနှမ်း၊ လိမ္မာဉာဏ်ကေ၊ မသန်စွမ်းကေ၊ လူသွမ်းလူဖျင်း (ကော်)
    none
    နာမ်

    ဗွိုင်ယာ

    [bwàɪɴjà]
    ပေါ့ပါးလွန်းသော စကား၊ မမှန်သော စကားရို့ကို ရွှန်းဝေအောင် ပြောရေ
    ပေါ့ပါးလွန်းသော စကား၊ မမှန်သော စကားတို့ကို ရွှန်းဝေအောင် ပြောသည်
    lie
    ကြိယာ

    ဗွီ

    [bwí]
    ခြီချောင်းထိပ်၊ လက်ချောင်းထိပ် အစဟိစွာရို့မာ ပတ်လည်ရစ်နိန်ရေ အရီးအကြောင်း။ အဂေါင်း အလယ်တည့်တည့် ဆံပင် ရစ်လည်ပနာ ပေါက်နီသော ဆံဝိုင်း။ ၂၊ ကျွဲ၊ နွား အစဟိစွာရို့မာ နောက်ကုန်းအထက်မာ အမွီးရစ်လည်ပနာ ပေါက်နီသည့် အဝန်းအဝိုင်း။ ကုန်းထက်၌ဗွီ၊ ဖွကိုက်ပန်းသို့၊ ဝိုက်သန်းခ
    ခြေချောင်းထိပ်၊ လက်ချောင်းထိပ် စသည်တို့တွင် ပတ်လည်ရစ်နေသော အရေးအကြောင်း။ ဦးခေါင်း အလယ်တည့်တည့် ဆံပင် ရစ်လည်၍ ပေါက်နေသော ဆံဝိုင်း။ ၂၊ ကျွဲ၊ နွား စသည်တို့တွင် ကျောကုန်းအထက်တွင် အမွေးရစ်လည်၍ ပေါက်နေသည့် အဝန်းအဝိုင်း။ ကုန်းထက်၌ဗွီ၊ ဖွကိုက်ပန်းသို့၊ ဝိုက်သန်းခ
    center
    နာမ်

    ဗွီကောင်

    [bwíkàʊɴ]
    ဆင်းရဲ ဒုက္ခ စစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေသူ
    ဆင်းရဲ ဒုက္ခ စသည်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသူ
    none
    နာမ်

    ဗွီကြမ်း

    [bwít͡ɕáɴ]
    စကား အပြောအဆို ရုန်းရင်း ကြမ်းတမ်းသော။ ကြမ်းတမ်းသော လက္ခဏာဟိသော။ လက္ခဏာလေ၊ ရက်ချုပ်ပုပ်နှင့်၊ သားယုတ်ဗွီကြမ်း၊ အကျိုးကန်းအောင်၊ ဆိုးညစ်ရိုင်းမိုက် (ကော်)
    စကား အပြောအဆို ရုန်းရင်း ကြမ်းတမ်းသော။ ကြမ်းတမ်းသော လက္ခဏာယှိသော။ လက္ခဏာလေ၊ ဇာတာပုပ်နှင့်၊ သားယုတ်ဗွီကြမ်း၊ အကျိုးကန်းအောင်၊ ဆိုးသွမ်းရိုင်းမိုက် (ကော်)
    rude
    နာမဝိသေသန

    ဗွီကြမ်း၂

    [bwít͡ɕáɴ၂]
    ကြမ်းတမ်းစွာ စကားပြောဆို တတ်ရေသူ။
    ကြမ်းတမ်းစွာ စကားပြောဆို တတ်သောသူ။
    be foul-mouth
    နာမ်

    ဗွီကွက်

    [bwíkwɛʔ]
    ခြီချောင်းထိပ်၊ လက်ချောင်းထိပ် အစဟိစွာရို့မာ ပတ်လည် ရစ်နိန်ရေ အရီးအကြောင်း။ အဂေါင်း အလယ် တည့်တည့် ဆံပင် ရစ်လည်ပနာ ပေါက်နီသော ဆံဝိုင်း။ ၂၊ ကျွဲ၊ နွား အစဟိစွာရို့မာ နောက်ကုန်းအထက်မာ အမွီးရစ် လည်ပနာ ပေါက်နီသည့် အဝန်းအဝိုင်း။ ကုန်းထက်၌ဗွီ၊ ဖွကိုက်ပန်းသို့၊ ဝိုက်သန
    ခြေချောင်းထိပ်၊ လက်ချောင်းထိပ် စသည်တို့တွင် ပတ်လည် ရစ်နေသော အရေးအကြောင်း။ ဦးခေါင်း အလယ် တည့်တည့် ဆံပင် ရစ်လည်၍ ပေါက်နေသော ဆံဝိုင်း။ ၂၊ ကျွဲ၊ နွား စသည်တို့တွင် ကျောကုန်းအထက်တွင် အမွေးရစ် လည်၍ ပေါက်နေသည့် အဝန်းအဝိုင်း။ ကုန်းထက်၌ဗွီ၊ ဖွကိုက်ပန်းသို့၊ ဝိုက်သန
    center
    နာမ်

    ဗွီချက်ပေါက်

    [bwíɕɛʔpaʊʔ]
    ကုန်းထက်ဗွေနှင့် အောက်ဗွေချက် တည့်မတ် နိန်ရေ၏ အဖြစ်
    ကုန်းထက်ဗွေနှင့် အောက်ဗွေချက် တည့်မတ် နေသည်၏ အဖြစ်
    straight through
    နာမ်

    ဗွီချာ

    [bwíɕà]
    အလယ်ဗဟို အချက်အချာ ကျသောနီရာ
    အလယ်ဗဟို အချက်အချာ ကျသောနေရာ
    center
    နာမ်

    ဗွီမယူ

    [bwímjù]
    အပြစ်အနာ မဟိဟု မှတ်ယူ သဖောထားရေ
    အပြစ်အနာ မယှိဟု မှတ်ယူ သဘော ထားသည်
    did not take offence
    ကြိယာ

    ဗွီမယူ၂

    [bwímjù၂]
    အလီးမမူ ဂရုမစိုက်ပဲ ထားရေ
    အလေးမမူ ဂရုမစိုက်ပဲ ထားသည်
    did not take offence
    ကြိယာ

    ဗွီယူ

    [bwíjù]
    သည်းမခံနိုင်သနန့် အပြစ် ဟိသည်၏ အဖြစ်ဟု မှတ်ယူ သဖောထားရေ။ အပြောအဆိုကို အဓိပ္ပါယ် အကောက်ကိုင်ပနာ အပြစ် ယှာရေ
    သည်းမခံနိုင်သဖြင့် အပြစ် ယှိသည်၏ အဖြစ်ဟု မှတ်ယူ သဘောထားသည်။ အပြောအဆိုကို အဓိပ္ပါယ် တလွဲကောက်၍ အပြစ် ရှာသည်
    take offence
    ကြိယာ