Dictionary Entries
Showing 41–60 of 507 words
ဗ
ဗတောက်ဗရစ်
[btɔ́ɛʔbɹɪʔ]
Arakanese:
တဖြစ် တောက်တောက်။ ရောက် မရောက်ရာ။ မြည်တွန် တောက်တီးဗျာယ်။ စိတ်မငြိမ်မသက်။ ကတောင် ချောက်ချား ဖြစ်ဗျာယ်
Burmese:
တဖြစ် တောက်တောက်။ ရောက် မရောက်ရာ။ မြည်တွန် တောက်တီးလျက်။ စိတ်မငြိမ်မသက်။ ကတောင် ချောက်ချား ဖြစ်လျက်
English:
scold
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ဗဒကြော
[bdt͡ɕɔ́]
Arakanese:
ပူစပ်ခါး အရသာ ဟိသည့် ဥအမြစ် သုံးဆီးပင် တမျိုး
Burmese:
ပူစပ်ခါး အရသာ ယှိသည့် ဥအမြစ် သုံးဆေးပင် တစ်မျိုး
English:
herbal plant
Grammar Note:
နာမ်
ဗဒေါနတ်သျှင်
[bdèànaʔʃɪ̀ɴ]
Arakanese:
ရေနတ်။ ပင်လယ်မြစ်ရို့ကို အစိုးရရေ နတ်မ။ ‘ဗဒေါအသျှင်၊ သီတာပြင်မာ၊ ကျွန်းနတ်သျှင်ရို့၊ မပြတ်ဒေဝါ၊ အငါ့ကို၊ မိုးမပါဟု၊’ (ထမရာဖွဲ့)။ (ဗဒေါနတ်၊ ဗဒေါနတ်သျှင်မ၊ ဗဒေါသျှင်၊ ဗဒေါသျှင်မ ဗဒေါအသျှင် အစဟိစွာအနိန်နန့်လည်း သုံးနှုန်းကတ်တေ။
Burmese:
ရေနတ်။ ပင်လယ်မြစ်တို့ကို အစိုးရသော နတ်မ။ ‘ဗဒေါအသျှင်၊ သီတာပြင်မှာ၊ ကျွန်းနတ်သျှင်ရို့၊ မပြတ်ဒေဝါ၊ အကျွန်ုပ်ကို၊ မိုးမပါဟု၊’ (ထမရာဖွဲ့)။ (ဗဒေါနတ်၊ ဗဒေါနတ်သျှင်မ၊ ဗဒေါသျှင်၊ ဗဒေါသျှင်မ ဗဒေါအသျှင် စသည် အားဖြင့်လည်း သုံးနှုန်းကြသည်။
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဗဒေါ်ကြော်
[bdɔ̀t͡ɕɔ̀]
Arakanese:
ရီလုပ်သား ပိုက်သည်ရို့ ပင်လယ်၊ မြစ် အစဟိစွာ၌ ငါးရှာပြီးကေ အောင်ယောင် မြင်မြင် ကျလှာရေ့ အခါမှ ကိုယ့်ရပ်ရွာသို့ လောင်းဖြင့် ဝင်လိုရေအခါ လောင်းဦး၌ ငါး ၃-၄ကောင် ချိတ်ဆွဲပြီး ပင်လယ်၌ ရေစောင့်နတ်မ။ (ဗဒေါသျှင်မ)ကို ပူဇော်ပသသည့် အနိန်နန့် တပြိုင်တည်း လက်ပမ်းပေါင်း ခတ်ပြီး ‘ဗဒေ
Burmese:
ရေလုပ်သား ပိုက်သည်တို့ ပင်လယ်၊ မြစ် စသည်၌ ငါးရှာ၍ အောင်အောင် မြင်မြင် ကျလာသည့် အခါတွင် မိမိရပ်ရွာသို့ လှေဖြင့် ဝင်လိုသည့်အခါ လှေဦး၌ ငါး ၃-၄ကောင် ချိတ်ဆွဲပြီး ပင်လယ်၌ ရေစောင့်နတ်မ။ (ဗဒေါသျှင်မ)ကို ပူဇော်ပသသည့် အနေဖြင့် တပြိုင်နက် လက်ပမ်းပေါင်း ခတ်ပြီး ‘ဗဒေ
English:
none
Grammar Note:
ကြိယာ
ဗဒါးရီ
[bdàးɹí]
Arakanese:
အနံ တထွာကျော်၊ အလျား နှစ်တောင်ကျော်ခန့်ရှည်၊ ဖင်ကြားညှပ် ဝတ်ရရေ နံငယ်ဖျင်ပိုင်း အဝတ်တမျိုး။ မလုံဖို့လဲသော အဝတ်ငယ်တမျိုး။ ‘ဟယားဗဒရီ၊ ခါးထဘီကို၊ ကောက်ချီစည်းလို့။’ (ပဋာ)၊ ‘အလုပ်မာကူလီ၊ အစားမာမကြိုက်၊ အဝတ်မာ ဗဒါးရီ။’ (ပုံ) ‘ဗဒါးရီ လက်နှစ်လုံး၊ တင်မပုန်း၊
Burmese:
အနံ တစ်ထွာကျော်၊ အလျား နှစ်တောင်ကျော်ခန့်ရှည်၊ ဖင်ကြားညှပ် ဝတ်ရသော နံငယ်ဖျင်ပိုင်း အဝတ်တစ်မျိုး။ မလုံမလဲသော အဝတ်ငယ်တစ်မျိုး။ ‘ဟယားဗဒရီ၊ ခါးထဘီကို၊ ကောက်ချီစည်းလို့။’ (ပဋာ)၊ ‘အလုပ်မှာကူလီ၊ အစားမှာမခြီ၊ အဝတ်မှာ ဗဒါးရီ။’ (ပုံ) ‘ဗဒါးရီ လက်နှစ်လုံး၊ တင်မပုန်း၊
English:
short length or waist cloth
Grammar Note:
နာမ်
ဗဓူး
[bdʱùး]
Arakanese:
ဗဒူးနိကို ခေါ်သော အမည်။ ‘နို့နန့်ဗဓူး၊ မဒေါကြိမ်၊ သုံးကတ်ိမ်ကျယောင်၊ သခင်မကို လက်အုပ်ချီး၊’ (တေး)
Burmese:
ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကို ခေါ်သော အမည်။ ‘နို့နှင့်ဗဓူး၊ မဒေါကြိမ်၊ သုံးကြိမ်ကျယောင်၊ သခင်မကို လက်အုပ်ချီး၊’ (တေး)
English:
wednesday
Grammar Note:
နာမ်
ဗန္ဓတ်
[bn̪a̰n̪d̪ʰa̰aʔ]
Arakanese:
မျိုးမတူသော (အိမ်ကြက်နှင့် တောကြက်) ပေါင်းစပ်၍ ရရေ ကြက်။ ၂၊ လူမျိုး မတူသူ နှစ်ဦးပေါင်းဖက်၍ ဖွားမြင်သော သားသမီး။ ဗြက် တလက်မခွဲခန့်၊ အရှည် ဆယ်သျှစ် လက်မမှ နှစ်ဆယ်သျှစ် လက်မခွဲခန့် အထိ ရှည်တတ်ရေ အဖျားကော့ချွန်သော စစ်သုံးဓါးတမျိုး
Burmese:
မျိုးမတူသော (အိမ်ကြက်နှင့် တောကြက်) ပေါင်းစပ်၍ ရသော ကြက်။ ၂၊ လူမျိုး မတူသူ နှစ်ဦးပေါင်းဖက်၍ ဖွားမြင်သော သားသမီး။ ဗြက် တစ်လက်မခွဲခန့်၊ အရှည် ဆယ်သျှစ် လက်မမှ နှစ်ဆယ်သျှစ် လက်မခွဲခန့် အထိ ရှည်တတ်သော အဖျားကော့ချွန်သော စစ်သုံးဓါးတစ်မျိုး
English:
knife
Grammar Note:
နာမ်
ဗန်း
[báɴ]
Arakanese:
နှီးအစဟိစွာအနိန်နန့် ရက်လုပ်ထားရေ အနားစေါက် လျော့နည်းသော ထည့်စရာတမျိုး။ အနား စောက်ပါ၍ ဝိုင်းပြန့်သော ထည့်စရာ တမျိုး။ အပြင်ပန်း အမြင်။ အလပ်တကူ ဆုံးဖြတ်နှိုင်ရေ မြင်ကွင်း။ (ဗန်းရောင်၊ မျက်နှာဗန်း၊ အပြင်ဗန်း အစဟိစွာအနိန်နန့် တွဲစပ်၍ သုံးနှုန်းရေ။
Burmese:
နှီးစသည်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနားစေါက် လျော့နည်းသော ထည့်စရာတစ်မျိုး။ အနား စောက်ပါ၍ ဝိုင်းပြန့်သော ထည့်စရာ တစ်မျိုး။ အပြင်ပန်း အမြင်။ အလွတ်တကူ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည့် မြင်ကွင်း။ (ဗန်းရောင်၊ မျက်နှာဗန်း၊ အပြင်ဗန်း စသည်ဖြင့် တွဲစပ်၍ သုံးနှုန်းသည်။
English:
surface
Grammar Note:
နာမ်
ဗန်းခံ
[báɴkʰံ]
Arakanese:
နှီးအစဟိစွာအနိန်နန့် ရက်လုပ်ထားရေ အနားစေါက်တိမ်သည့် ထည့်စရာ။ အနားစေါက်ပါ၍ ပြန့်ဝိုင်းသော ထည့်စရာ။ ဗန်းခံယူငင်၊ ဂေါင်းထက်တင်၊ ဇီသျှင်ခိုးကေ၊ ဝတ်ပြုရေ (တေး)
Burmese:
နှီးစသည်ဖြင့် ရက်လုပ်ထားသော အနားစေါက်တိမ်သည့် ထည့်စရာ။ အနားစေါက်ပါ၍ ပြန့်ဝိုင်းသော ထည့်စရာ။ ဗန်းခံယူငင်၊ ဂေါင်းထက်တင်၊ ဇီသျှင်ခိုးကေ၊ ဝတ်ပြုရေ (တေး)
English:
tray
Grammar Note:
နာမ်
ဗန်းတီ
[báɴtí]
Arakanese:
သင်္ဘောဥ (ကဒတ်ဥ)ကို လက် လေးသစ်လောက် ပိုင်းပြီး၊ ယင်းကို မကြေမညက် ထု၍ ဂန်ဒူး လှမ်းထားရေ အရာ။ (ယင်းကို ဟင်းချက်၍လည်း စားကတ်တေ။
Burmese:
သင်္ဘောဥ (ကဒတ်ဥ)ကို လက် လေးသစ်လောက် ပိုင်းပြီး၊ ယင်းကို မကြေမညက် ထု၍ အခြောက် လှမ်းထားသော အရာ။ (ယင်းကို ဟင်းချက်၍လည်း စားကြသည်။
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဗန်းတီ၂
[báɴtí၂]
Arakanese:
ဟောင်းမြင်း ယိုယွင်းရေ။ ဆွေးမြည့်ရေ။
Burmese:
ဟောင်းမြင်း ယိုယွင်းသည်။ ဆွေးမြည့်သည်။
English:
န
Grammar Note:
ကြိယာ
ဗန်းတီးခြည်
[báɴtïkʰɹɛ]
Arakanese:
ခြည်ကြမ်းတမျိုး
Burmese:
ချည်ကြမ်းတစ်မျိုး
English:
thread
Grammar Note:
နာမ်
ဗန်းတီလိုက်
[báɴtílaɪʔ]
Arakanese:
အထည်ဒြပ်အားဖြင့် မသစ်လွင်တော့သော။ ဟောင်းမြင်း ယိုယွင်းသော။ အဝီးအေချင့်က သုံးဖို့ ရဖို့ကမမြင်၊ ဝန်က ဗန်းတီလိုက် နီဗျာယ် (အရပ်)
Burmese:
အထည်ဒြပ်အားဖြင့် မသစ်လွင်တော့သော။ ဟောင်းမြင်း ယိုယွင်းသော။ အဝေးအေချင့်က သုံးဖို့ ရဖို့ကမမြင်၊ ပစ္စည်းက ဗန်းတီလိုက် နီဗျာယ် (အရပ်)
English:
decompose
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ဗန်းပြ
[báɴpɹ]
Arakanese:
(ဥပစာ) အမြင်ကောင်းယောင် ဗွေယူပနာ ပြရေ
Burmese:
(ဥပစာ) အမြင်ကောင်းအောင် အလေးထား၍ ပြသည်
English:
respect
Grammar Note:
ကြိယာ
ဗန့်ဗွီး
[bàɴ့bwï]
Arakanese:
လယော်နှင့် ဆီးလိပ်သစ်ရွက် ဟိသော ရွက်ကြွီစောက် တမျိုး
Burmese:
လယော်နှင့် ဆေးလိပ်ဖက်ရွက် ယှိသော ရွက်ကြွေစောက် တစ်မျိုး
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဗန်းမရဟန်မရ
[báɴmɹhàɴmɹ]
Arakanese:
အရှက်ရရေ။ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်ရေ။ ၂၊ အရှက် တကွဲ ဖြစ်ရရေ
Burmese:
အရှက်ရသည်။ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်သည်။ ၂၊ အရှက် တကွဲ ဖြစ်ရသည်
English:
shy
Grammar Note:
ကြိယာ
ဗန်းမလှ
[báɴmɬ]
Arakanese:
မြင်သာသော ပြင်ပ ပုံမှန်မလှပဲ ဟိသည်
Burmese:
မြင်သာသော ပြင်ပ ပုံမှန်မလှပဲ ယှိသည်
English:
none
Grammar Note:
ကြိယာ
ဗန်းရဟန်ရ
[báɴɹhàɴɹ]
Arakanese:
ဝင့်ကြွားသော အမူအရာ။ ဟန်ပန်ထိုင်းမှိုင်း
Burmese:
ဝင့်ကြွားသော အမူအရာ။ ဟန်ပန်လေးလံ
English:
boast
Grammar Note:
နာမ်
ဗပြု
[bpɹoʊ]
Arakanese:
ဖယ်ထားရေ။ အရီးယူ ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုပဲ ဖယ်ချန်ထားရေ။ ဖီးချိတ်ထားရေ
Burmese:
ဖယ်ထားသည်။ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခြင်း မပြုပဲ ဖယ်ချန်ထားသည်။ ဘေးချိတ်ထားသည်
English:
push aside
Grammar Note:
ကြိယာ
ဗပြဲ
[bpɹɛ]
Arakanese:
မျက်နှာပြဲပြဲ ဟိသော သူ
Burmese:
မျက်နှာပြဲပြဲ ယှိသော သူ
English:
big face
Grammar Note:
နာမ်