Dictionary Entries
Showing 161–180 of 507 words
ဗ
ဗဟောက်စား
[bhɔ́ɛʔsá]
Arakanese:
ဗဟရီသော။ အသုံးမဝင်သော။ ၂၊ တတ်သိ လိမ္မာမှု မဟိရေ။ ၃၊ သိမ်ငယ် ညံ့ဖျင်းသော။ ‘ပြိုင်ညောင်နန်းမာ၊ စခန်းထောက်က၊ သုံးယောက်သောသား၊ ဗဟောက်စားရို့၊ သိကြားတတူ၊ မောင့်သည်းအူကို၊ ခေါ်ယူတသီး’ (ကော်)
Burmese:
အသုံးမကျသော။ အသုံးမဝင်သော။ ၂၊ တတ်သိ လိမ္မာမှု ကင်းမဲ့သော။ ၃၊ သိမ်ငယ် ညံ့ဖျင်းသော။ ‘ပြိုင်ညောင်နန်းမှာ၊ စခန်းထောက်က၊ သုံးယောက်သောသား၊ ဗဟောက်စားတို့၊ သိကြားအတူ၊ မောင့်သည်းအူကို၊ ခေါ်ယူတသီး’ (ကော်)
English:
useless
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ဗအ
[bʔ]
Arakanese:
အ ရေ။ စကားပြောနိုင်စွမ်း မဟိ ဖြစ်တေ။ စကား ထစ်ရေ။ ‘စကားတခွန်း ပြောဖိုစွာကို အ-အ-အနှင့်ပင်၊ ထစ်နီရေပင်က’။ ၂၊ ညံ့ရေ။ ဖျင်းရေ။ တတ်သိ လိမ္မာမှု မဟိဖြစ်တေ။ နုံချာရေ။ ‘လူတိက ဗအတိရာ တခုမက မသိတတ်ကတ်။’ (အရပ်
Burmese:
အ သည်။ စကားပြောနိုင်စွမ်း မယှိ ဖြစ်သည်။ စကား ထစ်သည်။ ‘စကားတစ်ခွန်း ပြောဖိုစွာကို အ-အ-အနှင့်ပင်၊ ထစ်နီရေပင်က’။ ၂၊ ညံ့သည်။ ဖျင်းသည်။ တတ်သိ လိမ္မာမှု မယှိဖြစ်သည်။ နုံချာသည်။ ‘လူတိက ဗအတိရာ တစ်ခုမက မသိတတ်ကတ်။’ (အရပ်
English:
poor
Grammar Note:
ကြိယာ
ဗား
[bá]
Arakanese:
ရဟန်း သံဃာတော် မိ၊ ဖ၊ ဆရာသမား အစဟိစွာ့ ကိုယ့်ထက် ကြီးရေ သူရို့ ခေါ်ရေအခါ အချေကို ဗါး ဟု ထူးရန် သင်ပီးသော အာလုပ်စကား
Burmese:
ရဟန်း သံဃာတော် မိ၊ ဖ၊ ဆရာသမား စသည့် မိမိထက် ကြီးသော သူတို့ ခေါ်သည့်အခါ ကလေးအား ဗါး ဟု ထူးရန် သင်ပေးသော အာလုပ်စကား
English:
word used kid making an affirmative reply - equivalent to the noun ‘yes’
Grammar Note:
နာမ်
ဗာစင်
[bàsɪ̀ɴ]
Arakanese:
အမိုးပြန့် ယာယီ အဆောက်အအုံငယ်။ ၂၊ မဏ္ဍပ်။ စွယ်သည်ငါးမန်း၊ ကိုးယောက်ထမ်း၊ ဗာဗူရောင်၊ ဗာစင်ပျစ်လို့ ဖျိုင်ဖျိုင် (တေး)
Burmese:
အမိုးပြန့် ယာယီ အဆောက်အအုံငယ်။ ၂၊ မဏ္ဍပ်။ စွယ်သည်ငါးမန်း၊ ကိုးယောက်ထမ်း၊ ဗာဗူရောင်၊ ဗာစင်ပျစ်လို့ ဖျိုင်ဖျိုင် (တေး)
English:
pavilion
Grammar Note:
နာမ်
ဗာစီ
[bàsí]
Arakanese:
မိုက်မည်းသော သစ်ခေါင်း၊ လှိုဏ်ဂူ အစဟိစွာရို့မာ တွယ်ကပ်နီကာ ညဇာအခါမှ ပျံသန်း၍ အစာရှာတတ်ရေ ငှက်တမျိုး၊ လင်းနိုး
Burmese:
မှောင်မည်းသော သစ်ခေါင်း၊ လှိုဏ်ဂူ စသည်တို့တွင် တွယ်ကပ်နေကာ ညအခါတွင် ပျံသန်း၍ အစာရှာတတ်သော ငှက်တစ်မျိုး၊ လင်းနိုး
English:
bat
Grammar Note:
နာမ်
ဗာဆီ
[bàsʰí]
Arakanese:
ရှည်သော နှုတ်သီးရှည်သော လိုင်တံ ဖြူရှည်သော ခြေတံနီ နက်ကျားသော တောင်ပံဟိ၍ ရေစပ်ကမ်းနားမာ ကျက်စားလေ့ ဟိသော ငှက်ကြီး
Burmese:
ရှည်သော နှုတ်သီးရှည်သော လည်တံ ဖြူရှည်သော ခြေတံနီ နက်ကျားသော တောင်ပံယှိ၍ ရေစပ်ကမ်းနားတွင် ကျက်စားလေ့ ယှိသော ငှက်ကြီး
English:
egret
Grammar Note:
နာမ်
ဗာဇူ
[bàzù]
Arakanese:
ခန္ဓာကိုယ် အထက်ပိုင်းမာ ဝတ်ဆင်ရရေ အထည်။ ပရွင်းနဗီ၊ မျက်မျိုးစီကေ၊ အင်္ကျီဗာဇူဝတ်၍ (ဗျာရတု)။ ကိုယ်မာကြည့်လေ၊ ကိုယ်မာဗာဇူ၊ ရွှီတူပန်းခက်၊ မေ့ဗာဇူမာ၊ ခြိုးဇရက်နှင့်။ (ပိုးဝါဖွဲ့)။ ၂၊ သံနန်းကြိုး၊ သံကွင်း စစွာတိနန့် ပြုလုပ်ထားရေ စစ်ဝတ်အင်္ကျီ။ မိညို
Burmese:
ခန္ဓာကိုယ် အထက်ပိုင်းတွင် ဝတ်ဆင်ရသော အထည်။ ပရွင်းနဗီ၊ မျက်မျိုးစီကေ၊ အင်္ကျီဗာဇူဝတ်၍ (ဗျာရတု)။ ကိုယ်မှာကြည့်လေ၊ ကိုယ်မှာဗာဇူ၊ ရွှီတူပန်းခက်၊ မေ့ဗာဇူမှာ၊ ခြိုးဇရက်နှင့်။ (ပိုးဝါဖွဲ့)။ ၂၊ သံနန်းကြိုး၊ သံကွင်း စသည်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော စစ်ဝတ်အင်္ကျီ။ မိညို
English:
suit
Grammar Note:
နာမ်
ဗာတလီ
[bàtlí]
Arakanese:
အောက်ကို စောက်ဆွဲပနာ နားတတ်ပြီး ညဇာအခါ ပျံသန်း အစာရှာတတ်သည့် ငှက်တမျိုး
Burmese:
အောက်သို့ စောက်ဆွဲ၍ နားတတ်ပြီး ညအခါ ပျံသန်း အစာရှာတတ်သည့် ငှက်တစ်မျိုး
English:
bat
Grammar Note:
နာမ်
ဗာတီ
[bàtí]
Arakanese:
သတ္တု၊ ပလတ်စတ အစဟိစွာ တမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားရေ ရေသယ်စရာ၊ ရေထည့်စရာ
Burmese:
သတ္တု၊ ပလတ်စတစ် စသည် တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရေသယ်စရာ၊ ရေထည့်စရာ
English:
pail
Grammar Note:
နာမ်
ဗာထော
[bàtʰɔ́]
Arakanese:
ငရုတ်ခင်း၌ ပေါက်လေ့ ဟိသော ဟင်းစားရရေ ဟင်းနုနယ်တမျိုး
Burmese:
ငရုတ်ခင်း၌ ပေါက်လေ့ ယှိသော ဟင်းစားရသည့် ဟင်းနုနယ်တစ်မျိုး
English:
vegetable
Grammar Note:
နာမ်
ဗာဗူ
[bàbù]
Arakanese:
ငွီ၊ ကြီး၊ ဥစ္စာ ဝန် ပြည့်စုံ ကြွယ်ဝသူ။ ၂၊ ယင်းပိုင် ပြည့်စုံသူကို ခေါ်သော စကားလုံး။ ၃၊ ဂုဏ်သရေ ဟိသော သူကို ခေါ်သော စကား
Burmese:
ငွေ၊ ကြေး၊ ဥစ္စာ ပစ္စည်း ပြည့်စုံ ကြွယ်ဝသူ။ ၂၊ ယင်းသို့ ပြည့်စုံသူကို ခေါ်သော စကားလုံး။ ၃၊ ဂုဏ်သရေ ယှိသော သူကို ခေါ်သော စကား
English:
rich man
Grammar Note:
နာမ်
ဗားဗူ
[bábù]
Arakanese:
ကြွယ်ဝသော။ ပြည့်စုံသော။ ဒိုင်ဂျီဟိယင့် ရီဟိယင့်။ ဗားဗူဟိယင့် ဆန်ဟိယင့် (စကားရိုး)
Burmese:
ကြွယ်ဝသော။ ပြည့်စုံသော။ ဒိုင်ဂျီဟိယင့် ရီဟိယင့်။ ဗားဗူဟိယင့် ဆန်ဟိယင့် (စကားရိုး)
English:
rich
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ဗာဗူစာရ
[bàbùsàɹ]
Arakanese:
ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲ အုပ်ချုပ်သူ။ ဂေါင်းဆောင် အဖြစ် ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်သူ။ ယင်း ခရိုင်မင်းရို့က စာလွှာပါရေ အတိုင်း လယ်လုပ် သမားရို့ကို စီစစ် မီးမြန်းဗျာယ်၊ ယင်းမှတဆင့် အုပ်ချုပ်သူ လူကြီးဖြစ်ရေ ဗာပူစာရ ပြည်စိုးကြီးက လွှတ်တော်သို့ ပို့ဆက် တင်သွင်း ရလေသည
Burmese:
ကြီးကြပ် ကွပ်ကဲ အုပ်ချုပ်သူ။ ခေါင်းဆောင် အဖြစ် ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်သူ။ ၎င်း ခရိုင်မင်းတို့က စာလွှာပါသည့် အတိုင်း လယ်လုပ် သမားတို့ကို စီစစ် မေးမြန်းလျက်၊ ၎င်းမှတစ်ဆင့် အုပ်ချုပ်သူ လူကြီးဖြစ်သော ဗာပူစာရ ပြည်စိုးကြီးက လွှတ်တော်သို့ ပို့ဆက် တင်သွင်း ရလေသည
English:
leader
Grammar Note:
နာမ်
ဗားဗူစာရပြည်စိုးကြီး
[bábùsàɹpɹɛsót͡ɕï]
Arakanese:
နိုင်ငံတော်၏ ဆန်စပါးကို ရောင်းဝယ် ဖေါက်ကား ပြုလုပ်ရာမာ ကြပ်မတ် ဆောင်ရွက် ပီးရရေသူ။ ၂၊ ဘုရင်မင်းမြတ် ဥပုသ်ဆောင် ဝင်နီခိုက်၊ တိုင်းပြည်ကို တက်စားပြုပနာ အုပ်ချုပ်ရသူ၊ (ဝိဇယ)
Burmese:
နိုင်ငံတော်၏ ဆန်စပါးကို ရောင်းဝယ် ဖေါက်ကား ပြုလုပ်ရာတွင် ကြပ်မတ် ဆောင်ရွက် ပေးရသောသူ။ ၂၊ ဘုရင်မင်းမြတ် ဥပုသ်ဆောင် ဝင်နေခိုက်၊ တိုင်းပြည်ကို ကိုယ်စားပြု၍ အုပ်ချုပ်ရသူ၊ (ဝိဇယ)
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ဗာဗူစောင်
[bàbùsàʊɴ]
Arakanese:
အနံသိမ့်ရေ ဂွမ်းစောင်တမျိုး
Burmese:
အနံသေးသော ဂွမ်းစောင်တစ်မျိုး
English:
blanket
Grammar Note:
နာမ်
ဗားမဲ့လှီ
[báméɬí]
Arakanese:
ဘုရင်မင်းမြတ်ရို့ ဘိသိတ်သွန်းရန် ဂင်္ဂါမြစ် ရေကိုခပ်ရန် လားရေအခါ သဌီးသမီးရို့ စီးနင်းလားရရေ လောင်း၏ အမျိုးအမည် တခု။ ယင်းအပြင်တရီး၊ သဌီးသမီး၊ စံသီးကလျာ၊ မေကညာရို့၊ စီးရာတထွေ၊ အတန်တန်မူ၊ နာမံခြားကေ၊ ဗာမဲ့လှီတည်း၊ (ဝိဇယ)
Burmese:
ဘုရင်မင်းမြတ်တို့ ဘိသိတ်သွန်းရန် ဂင်္ဂါမြစ် ရေကိုခပ်ရန် သွားသည့်အခါ သူဌေးသမီးတို့ စီးနင်းသွားရသော လှေ၏ အမျိုးအမည် တစ်ခု။ ထို့ပြင်တရေး၊ သူဌေးသမီး၊ စံသီးကလျာ၊ မယ်ကညာတို့၊ စီးရာတထွေ၊ အတန်တန်မူ၊ နာမံခြားကေ၊ ဗာမဲ့လှီတည်း၊ (ဝိဇယ)
English:
ba: me. hli - the letter called names of the boat
Grammar Note:
နာမ်
ဗာရဗာရီ
[bàɹbàɹí]
Arakanese:
ဆန့်ကျင်ဘက် ပြုလုပ်သူ။ မောင်နီနန့် မောင်မဲ သတ်လိုမှ ပုတ်လိုမှ ဗာရဗာရီ စကားတိ ကတ်တေ (အရပ်)
Burmese:
ဆန့်ကျင်ဘက် ပြုလုပ်သူ။ မောင်နီနန့် မောင်မဲ သတ်လိုမှ ပုတ်လိုမှ ဗာရဗာရီ စကားများ ကတ်တေ (အရပ်)
English:
opposite
Grammar Note:
နာမ်
ဗာရာ
[bàɹà]
Arakanese:
ဝါးစိမ်းငယ်တိကို ကြိုးနှင့် စီခက်ယင်း ပြားပိုင် အပြား ပြုလုပ်ထားရေ ပိုက်ချကိရိယာ
Burmese:
ဝါးစိမ်းငယ်များကို ကြိုးနှင့် စီခက်ယင်း ပြားကဲ့သို့ အပြား ပြုလုပ်ထားသော ငါးဖမ်းကိရိယာ
English:
fishing net
Grammar Note:
နာမ်
ဗာရာငှက်
[bàɹàŋ̊ɛʔ]
Arakanese:
ပြင်လယ်ဂေါင်၌ ကျက်စားပနာ အထက်ကို မတ်မတ် ပျံတက်နှိုင်ရေ မြီကြီးရောင် အမွီး ဟိသည့် ငှက်တမျိုး
Burmese:
ကွင်းပြင်၌ ကျက်စား၍ အထက်သို့ မတ်မတ် ပျံတက်နိုင်သော မြေကြီးရောင် အမွေး ယှိသည့် ငှက်တစ်မျိုး
English:
bird
Grammar Note:
နာမ်
ဗာရာဏသီချဲ့
[bàɹànθíɕé]
Arakanese:
(ဥပစာ) လိုအပ်စွာထက် များစွာ ပိုပြီးကေချဲ့ထွင် ပြောဆို ပြုမူသည်
Burmese:
(ဥပစာ) လိုအပ်သည်ထက် များစွာ ပိုမိုချဲ့ထွင် ပြောဆို ပြုမူသည်
English:
exaggerate
Grammar Note:
ကြိယာ