Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 301–320 of 494 words

    ဘ

    ဘုန်းဘက်ရုံး

    [bʱóʊɴbʱɛʔɹóʊɴ]
    အင်အားကြီးမား လောက်သော ကိုယ်စွမ်းရည်
    အင်အားကြီးမား ပြည့်ဝသော ကိုယ်စွမ်းရည်
    prowess
    နာမ်

    ဘုန်းမင်းငှက်

    [bʱóʊɴmɪ́ɴŋ̊ɛʔ]
    ချိုးလင်ပြာနှင့် ဆင်သော ငှက်တမျိုး။ အုန်းပင်ထက်က၊ ဘုန်းမင်းငှက်အချေ၊ မြည်လတ်တေ (တေး)
    ချိုးလင်ပြာနှင့် ဆင်သော ငှက်တစ်မျိုး။ အုန်းပင်ထက်က၊ ဘုန်းမင်းငှက်ချေ၊ မြည်လတ်တေ (တေး)
    bird
    နာမ်

    ဘုန်းမီးနီလ

    [bʱóʊɴmïníl]
    နေ လ ပမာ တန်ခိုး ကြီးမားမှု ထူးကဲသော အဟိတ်
    နေ လ ပမာ တန်ခိုး ကြီးမားမှု ထူးကဲသော အရှိန်အဝါ
    power and glory
    နာမ်

    ဘုန်းသမ္ဘာ

    [bʱóʊɴθm̪a̰b̪a̰à]
    ကောင်းမှု ပြုပနာ ရရေ ဂုဏ်အဟိတ်
    ကောင်းမှု ပြု၍ ရသော ဂုဏ်အရှိန်အဝါ
    power and glory
    နာမ်

    ဘုံပိတ်

    [bʱòʊɴpeɪʔ]
    အဆောက်အအုံ၏ အထက်မာ အမိုးအောက်နှင့် ကပ်ပြီးကေ၊ ပိတ်၊ ဖျင်၊ ပျိုင်၊ ဇမ်းပွတ်ပြား၊ ထရံအစဟိစွာ့ တပြင်လုံး ကပ်ထားရေ့ အပြန့်အပြင်
    အဆောက်အအုံ၏ အထက်တွင် အမိုးအောက်နှင့် ကပ်လျက်၊ ပိတ်၊ ဖျင်၊ ပျဉ်၊ အင်္ဂတေပြား၊ ထရံစသည့် တပြင်လုံး ကပ်ထားသည့် အပြန့်အပြင်
    ceiling
    နာမ်

    ဘုံးဘုံးကျ

    [bʱóʊɴbʱóʊɴt͡ɕ]
    မရိုးမသား သူတိ ဝါခြင်း ခံပီးရရေ
    မရိုးမသား သူများ လိမ်လည်ခြင်း ခံပေးရသည်
    none
    ကြိယာ

    ဘုံးဘုံးကျ၂

    [bʱóʊɴbʱóʊɴt͡ɕ၂]
    ထိခိုက်မှု နစ်နာ လောက်ယောင် ဆုံးယှုံး ပျက်စီးရေ
    ထိခိုက်မှု နစ်နာ လောက်အောင် ဆုံးရှုံး ပျက်စီးသည်
    destroy
    နာမ်

    ဘုံးဘုံးကျ၃

    [bʱóʊɴbʱóʊɴt͡ɕ၃]
    (ဘကုန်း) ဘ အက္ခရာကို ခေါ်သော အမည်
    (ဘကုန်း) ဘ အက္ခရာကို ခေါ်သော အမည်
    the letter called names of th of the Arakanese alphabet
    နာမ်

    ဘုမ္မစိုး

    [bʱoʊm̪a̰m̪a̰só]
    မြီကြီးကို ပိုင်ဆိုင်ရေနတ်။ မြေစောင့်နတ်
    မြေကြီးကို ပိုင်ဆိုင်သောနတ်။ မြေစောင့်နတ်
    gnome - the guardian deity of the earth
    နာမ်

    ဘုမ္မဒေဝ

    [bʱoʊm̪a̰m̪a̰dèw]
    မြီကြီးကို ပိုင်ဆိုင်ရေနတ်။ မြေစောင့်နတ်
    မြေကြီးကို ပိုင်ဆိုင်သောနတ်။ မြေစောင့်နတ်
    gnome - the guardian deity of the earth
    နာမ်

    ဘုမ္မရာဇာ

    [bʱoʊm̪a̰m̪a̰ɹàzà]
    မြီကြီးကို အစိုးရရေနတ်။ ၂၊ ဖြူဖွေး၍ အဆုပ်လိုက် ပွင့်သော ဆီးဖက်ဝင်ရေ အပင်တမျိုး
    မြေကြီးကို အစိုးရသောနတ်။ ၂၊ ဖြူဖွေး၍ အဆုပ်လိုက် ပွင့်သော ဆေးဖက်ဝင်သော အပင်တစ်မျိုး
    gnome - rauwolfia Rauwolfia serpentina
    နာမ်

    ဘုမ္မိနက်သန်

    [bʱoʊm̪a̰m̪a̰ìnɛʔθàɴ]
    ဖြူဖွေး၍ ခရုသွင်း အဆင်းဟိသော မြီကောင်း မြေသန့်။ ဖြူဖွေး၍ နို့ရည်အဆင်းဟိသော မြေ
    ဖြူဖွေး၍ ခရုသွင်း အဆင်းယှိသော မြေကောင်း မြေသန့်။ ဖြူဖွေး၍ နို့ရည်အဆင်းယှိသော မြေ
    ground land
    နာမ်

    ဘုရင်

    [bʱoʊɹɪ̀ɴ]
    တိုင်းနိုင်ငံကို ဖိုးဖွား စဉ်ဆက် ရိုးရာ မပျက် အမွီ ဆက်ခံ၍ စိုးမိုးအုပ်သူ ယောက်ျား
    တိုင်းနိုင်ငံကို ဖိုးဖွား စဉ်ဆက် ရိုးရာ မပျက် အမွေ ဆက်ခံ၍ စိုးမိုးအုပ်သူ ယောက်ျား
    king
    နာမ်

    ဘုရင်ခံ

    [bʱoʊɹɪ̀ɴkʰံ]
    ပြည်နယ် တခုခုကို အုပ်ချုပ်ရန် အစိုးရက တက်စား အခွင့်အာဏာ လွှဲအပ် အုပ်ချုပ်စေသူ
    ပြည်နယ် တစ်ခုခုကို အုပ်ချုပ်ရန် အစိုးရက ကိုယ်စား အခွင့်အာဏာ လွှဲအပ် အုပ်ချုပ်စေသူ
    governor
    နာမ်

    ဘုရား

    [bʱoʊɹá]
    (ရခိုင် ယောက်ျား၊ မမာ့ရို့) ထူးသံ။ ၂၊ (ရခိုင်ယောက်ျားရို့) စကားအဆုံးမာ ယိုင်ကျေးဖွယ်ရာ သုံးသော စကား။ (ဟောက်ပါ ဘုရား။
    (ရခိုင် ယောက်ျား၊ မိန်းမတို့) ထူးသံ။ ၂၊ (ရခိုင်ယောက်ျားတို့) စကားအဆုံးတွင် ယဉ်ကျေးဖွယ်ရာ သုံးသော စကား။ (ဟောက်ပါ ဘုရား။
    reply to a call
    နာမ်

    ဘုရား၂

    [bʱoʊɹá၂]
    (ရခိုင်ယောက်ျားရို့) စကားပြောဆိုရာမာ အံ့အားသင့်၍ ဖြစ်စီ၊ မသေးမကွဲရေကို သိလိုရေတွက်နန့်ဖြစ်စီ၊ တုံ့ပြန်မီးမြန်းသော သဘောနန့် ရတ်ရက်ဆိုမြွက်သံ
    (ရခိုင်ယောက်ျားတို့) စကားပြောဆိုရာ၌ အံ့အားသင့်၍ ဖြစ်စေ၊ မသေးမကွဲသည်ကို သိလို၍ဖြစ်စေ၊ တုံ့ပြန်မေးမြန်းသော သဘောဖြင့် ရတ်ရက်ဆိုမြွက်သံ
    reply to a call
    အာလုပ်

    ဘုရား၃

    [bʱoʊɹá၃]
    သဗ္ဗညုတ ရွှီဉာဏ်တော်ဖြင့် သစ္စါလေးပါး မြတ်တရားကို ဆရာမကူ သယမ္ဘုဖြင့် သိမြင်တော်မူပြီးကေ ဝေနေယျာ သတ္တဝါရို့အား ဟောပြော ပြသဆုံးမတော်မူပြီးကေ နိဗ္ဗာန်ပြည်ကြီး လမ်းခရီးကို ညွှန်ပြတော် မူသော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်။ ၂၊ မြတ်စွာ ဘုရားအား ရည်မှတ်ပနာ ညွှန်ပြတော် မူသော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်။ ၂၊
    သဗ္ဗညုတ ရွှေဉာဏ်တော်ဖြင့် သစ္စါလေးပါး မြတ်တရားကို ဆရာမကူ သယမ္ဘုဖြင့် သိမြင်တော်မူ၍ ဝေနေယျာ သတ္တဝါတို့အား ဟောပြော ပြသဆုံးမတော်မူ၍ နိဗ္ဗာန်ပြည်ကြီး လမ်းခရီးကို ညွှန်ပြတော် မူသော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်။ ၂၊ မြတ်စွာ ဘုရားအား ရည်မှတ်၍ ညွှန်ပြတော် မူသော ပုဂ္ဂိုလ်မြတ်။ ၂၊
    the Buddha
    နာမ်

    ဘုရားကု-ကု

    [bʱoʊɹákoʊ-koʊ]
    ရတနာသုံးပါးအား ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သော နည်းနန့် ရောဂါ ဝေဒနာရို့ကို ကင်းပျောက်စီရန် အားထုတ်မှု
    ရတနာသုံးပါးအား ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်သော နည်းဖြင့် ရောဂါ ဝေဒနာတို့ကို ကင်းပျောက်စေရန် အားထုတ်မှု
    cure of illness by having recourse to or paying to the three Gems
    နာမ်

    ဘုရားစင်

    [bʱoʊɹásɪ̀ɴ]
    ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်နှင့် ရီချမ်း၊ အိုး၊ ပန်း အစဟိစွာ့ ပူဇော်ထားဟိရာ နီရာ
    ရုပ်ပွား ဆင်းတုတော်နှင့် ရေချမ်း၊ အိုး၊ ပန်း စသည့် ပူဇော်ထားယှိရာ နေရာ
    altar
    နာမ်

    ဘုရားစဉ်ဖူး

    [bʱoʊɹásɪ̀ɴpʰùး]
    သတ်မှတ် ထားရေ တန်ခိုးကြီး ဘုရားတိအား အစိုင်အတိုင်း ကန်တော့ ပူဇော်ရေ။ ၂၊ ပူဇော်ရာ ဌာနသို့ လားရောက် အလီးပြုသည်
    သတ်မှတ် ထားသော တန်ခိုးကြီး ဘုရားများအား အစဉ်အတိုင်း ကန်တော့ ပူဇော်သည်။ ၂၊ ပူဇော်ရာ ဌာနသို့ သွားရောက် အလေးပြုသည်
    pilgrim
    ကြိယာ