Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 441–460 of 494 words

    ဘ

    ဘောင်ဝင်

    [bʱàʊɴwɪ̀ɴ]
    Arakanese: သတ်မှတ် ပိုင်းခြာထားရေ အရာမာ အကျုံးဝင်ရေ
    Burmese: သတ်မှတ် ပိုင်းခြားထားသော အရာ၌ အကျုံးဝင်သည်
    English: be admissible
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဘောင်သျှင်

    [bʱàʊɴʃɪ̀ɴ]
    Arakanese: မိခင် ဖခင်၏ အမိကို ခေါ်သော အာလုပ်စကား
    Burmese: မိခင် ဖခင်၏ အမေကို ခေါ်သော အာလုပ်စကား
    English: grandmother
    Grammar Note: အာလုပ်

    ဘောင်သျှင်မ

    [bʱàʊɴʃɪ̀ɴm]
    Arakanese: မိခင် ဖခင်၏ အမိကို ခေါ်သော အာလုပ်စကား
    Burmese: မိခင် ဖခင်၏ အမေကို ခေါ်သော အာလုပ်စကား
    English: grandmother
    Grammar Note: အာလုပ်

    ဘောင်သွင်း

    [bʱàʊɴθwɪ́ɴ]
    Arakanese: တခုတရီသော တရား ဥပဒေအထဲကို ဝင်အောင် ဆောင်ရွက်သည်
    Burmese: တစ်စုံတစ်ခုသော တရား ဥပဒေအထဲသို့ ဝင်အောင် ဆောင်ရွက်သည်
    English: regularize
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဘောဇဉ်

    [bʱɔ́zɪ̀ɴ]
    Arakanese: စားဖွယ်၊ စားစရာ
    Burmese: စားဖွယ်၊ စားစရာ
    English: eatable-food
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောတပ်ဆောင်

    [bʱɔ́taʔsʰàʊɴ]
    Arakanese: သုံးထပ် လီထက် ဆောက်လုပ် ထားရေ အဆောင်။ အထက်မာရာ ဘောထပ်၊ အောက်မာရာ ပျိုင်ထောင်၊ ဇေတဝန်မာ မှန်ပြာသာဒ်ကို၊ သုံးထပ်ကျောင်းမာ (ဇမ်း)။ (ကျောင်း၊ အိမ်၊ သာလယံ အစဟိစွာ၌ ဆောက်လုပ်ဗလင့် ဟိရေ။
    Burmese: သုံးထပ် လေပေါ် ဆောက်လုပ် ထားသော အဆောင်။ အထက်မှာရာ ဘောထပ်၊ အောက်မှာရာ ပျဉ်ထောင်၊ ဇေတဝန်မှာ မှန်ပြာသာဒ်ကို၊ သုံးထပ်ကျောင်းမှာ (ဇမ်း)။ (ကျောင်း၊ အိမ်၊ ဇရပ် စသည်၌ ဆောက်လုပ်လေ့ ရှိသည်။
    English: none
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောတာ

    [bʱɔ́tà]
    Arakanese: သဘာဝ အရွယ်ထက် ပိုပြီးကေကြီးထွားသော ဝှေးကျိတ် ဟိသော သူကို ခေါ်သော စကား။၂၊ ယင်းပိုင် ပိုပြီးကေကြီးထွားသော ဝှေးကျိတ်
    Burmese: သဘာဝ အရွယ်ထက် ပိုမိုကြီးထွားသော ဝှေးကျိတ် ယှိသော သူကို ခေါ်သော စကား။၂၊ ယင်းသို့ ပိုမိုကြီးထွားသော ဝှေးကျိတ်
    English: none
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောတူ

    [bʱɔ́tù]
    Arakanese: ခတ် ရိုက်ပုတ်ရန် လက်ကိုင်ရိုး အဖျားအဖုကြီးရေ လက်ရိုက်တမျိုး
    Burmese: ထုနှက် ရိုက်ပုတ်ရန် လက်ကိုင်ရိုး အဖျားအဖုကြီးသော လက်ရိုက်တစ်မျိုး
    English: mallet
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောနှမ်း

    [bʱɔ́n̥áɴ]
    Arakanese: စိတ်ဖောက်ပြန်ကာ ပေါ်ချီပေါ်ချာ ဖြစ်ရေ
    Burmese: စိတ်ဖောက်ပြန်ကာ ရူးပေါပေါ ဖြစ်သော
    English: crazy
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    ဘောဘော

    [bʱɔ́bʱɔ́]
    Arakanese: ထွန်ချရာမာ ညာဘက်က နွားကို ဗယ်ဘက်ကို လှည့်ရန် အချက်ပီးသော စကား
    Burmese: လယ်ထွန်ရာတွင် လက်ယာဘက်က နွားကို လက်ဝဲဘက်သို့ လှည့်ရန် အချက်ပေးသော စကား
    English: the sound of trun to plounghing in a field
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောယှာ

    [bʱɔ́ʃà]
    Arakanese: အသိအလိမ္မာ မဟိရေ။ ဉာဏ်ပညာ နည်းသော
    Burmese: အသိအလိမ္မာ ကင်းမဲ့သော။ ဉာဏ်ပညာ နည်းသော
    English: ignoramus
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    ဘောရိ

    [bʱɔ́ɹì]
    Arakanese: ဝင့်ကြွားပလွှားမှု။ ကိုယ့်ဂုဏ်ကို ပိုပြီးကေကဲမြင့်၍ အယောင်ဆောင်မှု
    Burmese: ဝင့်ကြွားပလွှားမှု။ မိမိဂုဏ်ကို ပိုမိုကဲမြင့်၍ ဟန်ဆောင်မှု
    English: pretend
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောရိပစ်

    [bʱɔ́ɹìpɪʔ]
    Arakanese: ဝင့်ကြွားစွာ။ ဂုဏ်ဝင့်ဗျာယ်။ ဘောရိပစ် ပလွှား၊ ပြောဆိုရေ။ ကြွားဝင့်သည်
    Burmese: ဝင့်ကြွားစွာ။ ဂုဏ်ဝင့်လျက်။ ဘောရိပစ် ပလွှား၊ ပြောဆိုသည်။ ကြွားဝင့်သည်
    English: boast
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ဘောရိပြ

    [bʱɔ́ɹìpɹ]
    Arakanese: လူတိ၏ မြှောက်ပင့်ပြောဆိုမှုကို သာယာရေ။ လူတိက လက်ခုတ် တီးပီးကေပင် ဗေါရိပြန်ရေဗျာ (အရပ်)
    Burmese: သူတစ်ပါး၏ မြှောက်ပင့်ပြောဆိုမှုကို သာယာသည်။ လူတိက လက်ခုတ် တီးပီးကေပင် ဗေါရိပြန်ရေဗျာ (အရပ်)
    English: take pleasure
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဘောရိယာ

    [bʱɔ́ɹìjà]
    Arakanese: လူတိ၏ မြှောက်ပင့်ပြောဆိုမှုကို သာယာရေ။ လူတိက လက်ခုတ် တီးပီးကေပင် ဗေါရိပြန်ရေဗျာ (အရပ်)။ လူတိက ပြောတိုင်းကိုပင် လိုက်လို့ လုပ်နီရေ ဗျာယ်လား၊ လူပင်က ဗေါရိယာကာ (အရပ်)
    Burmese: သူတစ်ပါး၏ မြှောက်ပင့်ပြောဆိုမှုကို သာယာသည်။ လူတိက လက်ခုတ် တီးပီးကေပင် ဗေါရိပြန်ရေဗျာ (အရပ်)။ လူတိက ပြောတိုင်းကိုပင် လိုက်လို့ လုပ်နီရေ ဗျာယ်လား၊ လူပင်က ဗေါရိယာကာ (အရပ်)
    English: take pleasure
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဘောလကိုင်း

    [bʱɔ́lkáɪɴ]
    Arakanese: အသိဉာဏ် မဟိရေ။ အသိအလိမ္မာ နည်းပါးသော
    Burmese: အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့သော။ အသိအလိမ္မာ နည်းပါးသော
    English: ignoramus
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောလုံးကျောက်

    [bʱɔ́lóʊɴt͡ɕɔ́ɛʔ]
    Arakanese: တဖက်နှင့် တဖက် အနိုင်ယူရန် (ဘောလုံး) ကန်ကတ်တေ
    Burmese: တစ်ဘက်နှင့် တစ်ဘက် အနိုင်ယူရန် (ဘောလုံး) ကန်ကြသည်
    English: kick
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဘောလုံးခတ်

    [bʱɔ́lóʊɴkʰaʔ]
    Arakanese: တဖက်နှင့် တဖက် အနိုင်ယူရန် (ဘောလုံး) ကန်ကတ်တေ
    Burmese: တစ်ဘက်နှင့် တစ်ဘက် အနိုင်ယူရန် (ဘောလုံး) ကန်ကြသည်
    English: kick
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဘောလုံးဆင်

    [bʱɔ́lóʊɴsʰɪ̀ɴ]
    Arakanese: ရခိုင်လုံချီ တမျိုး၏ အမည်
    Burmese: ရခိုင်လုံချီ တစ်မျိုး၏ အမည်
    English: rakhine longyi
    Grammar Note: နာမ်

    ဘောသော

    [bʱɔ́θɔ́]
    Arakanese: အကျင့်၊ သိက္ခာ အစဟိစွာ့ ချိုရေသော သူ
    Burmese: အကျင့်၊ သိက္ခာ စသည့် ချိုတဲ့သော သူ
    English: lack propriety
    Grammar Note: နာမ်