Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,981–2,000 of 2,515 words

    မ

    မြိတ်မြိတ်ထိုး

    [mɹeɪʔmɹeɪʔtʰó]
    နားခံသာယောင် ညင်သာစွာ။ သာယာ ညှင်းပျောင်းစွာ။ ငြိမ့်ညောင်း သာယာချိုအီးစွာ။ ဆယ့်နှစ်ပင်ရွှီစောင်းကြိုး၊ လက်သန်း၊ လက်လယ်၊ လက်သူကြွယ်နှင့်၊ ရွယ်ကာမြိတ်မြိတ်ထိုးပနာ၊ အကြောင်းမျိုး ဖော်ထုတ်ခါ (ကုသတု)
    နားခံသာအောင် ညင်သာစွာ။ သာယာ ညှင်းပျောင်းစွာ။ ငြိမ့်ညောင်း သာယာချိုအေးစွာ။ ဆယ့်နှစ်ပင်ရွှီစောင်းကြိုး၊ လက်သန်း၊ လက်လယ်၊ လက်သူကြွယ်နှင့်၊ ရွယ်ကာမြိတ်မြိတ်ထိုး၍၊ အကြောင်းမျိုး ဖော်ထုတ်ခါ (ကုသတု)
    pleasant
    ကြိယာဝိသေသန

    မြိတ်မြိတ်ထိုး၂

    [mɹeɪʔmɹeɪʔtʰó၂]
    နားမာ နှစ်သက်စဖွယ် ဖြစ်ရေ။ သာယာ နာပျော်ဖွယ် ဟိသော
    နားတွင် နှစ်သက်စဖွယ် ဖြစ်သော။ သာယာ နာပျော်ဖွယ် ယှိသော
    pleasant
    နာမဝိသေသန

    မြိတ်မြိတ်လှီး

    [mɹeɪʔmɹeɪʔɬï]
    ဒါးဖြင့် ပါးလွှာစွာ လှီးရေ။ ကြက်သွန်ဥကို ဒါးနန့် မြိတ်မြိတ်တွာ (အရပ်)။ ၂၊ ပါးပါးချေဖြစ်ယောင် ဒါးနှင့်နုပ်နုပ် စဉ်းရေ။ ဆီးမြစ်တိကို ဒါးနန့်မြိတ်မြိတ်တွာ၍ (ကုသတု)
    ဒါးဖြင့် ပါးလွှာစွာ လှီးသည်။ ကြက်သွန်ဥကို ဒါးနန့် မြိတ်မြိတ်တွာ (အရပ်)။ ၂၊ အသေးအဖွဲဖြစ်အောင် ဒါးနှင့်နုပ်နုပ် စဉ်းသည်။ ဆီးမြစ်တိကို ဒါးနန့်မြိတ်မြိတ်တွာ၍ (ကုသတု)
    cut
    ကြိယာ

    မြိန်

    [mɹèɪɴ]
    တစုံတရာကို ထိနိုင်စွမ်းရေ။ ကာလ၊ ပမာဏ အစဟိစွာ ထပ်တူကျရေ။ သစ်ကိုင်းရို့ကို လက်လှမ်းလို့ မြိန်ရေ။ မောင်လှကို လိုက်လို့ မြိန်ရေ (အရပ်)။ အသျှင်မင်းဖျား၊ သမင်သားကို၊ စားချင်အားကြိုး၊ မြိန်အံ့စိုး၍ (ထွန်းတိ)
    တစ်စုံတရာကို ထိနိုင်စွမ်းသည်။ ကာလ၊ ပမာဏ စသည် ထပ်တူကျသည်။ သစ်ကိုင်းတို့ကို လက်လှမ်းလို့ မြိန်ရေ။ မောင်လှကို လိုက်လို့ မြိန်ရေ (အရပ်)။ အသျှင်မင်းဖျား၊ သမင်သားကို၊ စားချင်အားကြိုး၊ မြိန်အံ့စိုး၍ (ထွန်းတိ)
    identity
    ကြိယာ

    မြိန့်

    [mɹèɪɴ့]
    မြသော၊ စူးရှသော အရသာဟိသော။ ၂၊ ချိုဆိမ့်သော အရသာဟိသော။ ၃၊ ပျားပိုင် အရသာဟိသော
    မြသော၊ စူးရှသော အရသာယှိသော။ ၂၊ ချိုဆိမ့်သော အရသာယှိသော။ ၃၊ ပျားကဲ့သို့ အရသာယှိသော
    sweet
    နာမဝိသေသန

    မြိန့်မြိန့်

    [mɹèɪɴ့mɹèɪɴ့]
    မြသော၊ စူးရှသော အရသာဟိသော။ ၂၊ ချိုဆိမ့်သော အရသာဟိသော။ ၃၊ ပျားပိုင် အရသာဟိသော။ ဖလာဖလ၊ ဟူသမျှလည်း၊ ချိုမြမြိန့်မြိန့်၊ ပျားနှယ်အိမ့်သို့ (ထွန်းတိ)
    မြသော၊ စူးရှသော အရသာယှိသော။ ၂၊ ချိုဆိမ့်သော အရသာယှိသော။ ၃၊ ပျားကဲ့သို့ အရသာယှိသော။ ဖလာဖလ၊ ဟူသမျှလည်း၊ ချိုမြမြိန့်မြိန့်၊ ပျားနှယ်အိမ့်သို့ (ထွန်းတိ)
    sweet
    နာမဝိသေသန

    မြိန့်မြိန့်၂

    [mɹèɪɴ့mɹèɪɴ့၂]
    နားထောင်ပနာ ကောင်းခြင်း။ အသံသာယာခြင်း၊၊ အလှစိန်အလွမ်းကိုဆိုကေ၊ နားမာ မြိန့်မြိန့်တွိ.ရေ (အရပ်)
    နားထောင်၍ ကောင်းခြင်း။ အသံသာယာခြင်း၊၊ အလှစိန်အလွမ်းကိုဆိုကေ၊ နားမှာ မြိန့်မြိန့်တွိ.ရေ (အရပ်)
    pleasant
    နာမ်

    မြိန့်မြိန်တွာ

    [mɹèɪɴ့mɹèɪɴtwà]
    ဒါးဖြင့် ပါးလွှာစွာ လှီးရေ။ ကြက်သွန်ဥကို ဒါးနန့် မြိတ်မြိတ်တွာ (အရပ်)။ ၂၊ ပါးပါးချေဖြစ်ယောင် ဒါးနှင့်နုပ်နုပ် စဉ်းရေ။ ဆီးမြစ်တိကို ဒါးနန့်မြိတ်မြိတ်တွာ၍ (ကုသတု)။ ဆီးမြစ်တိကို ဒါးနန့်မြိန့်မြိန့်တွာ (အရပ်)
    ဒါးဖြင့် ပါးလွှာစွာ လှီးသည်။ ကြက်သွန်ဥကို ဒါးနန့် မြိတ်မြိတ်တွာ (အရပ်)။ ၂၊ အသေးအဖွဲဖြစ်အောင် ဒါးနှင့်နုပ်နုပ် စဉ်းသည်။ ဆီးမြစ်တိကို ဒါးနန့်မြိတ်မြိတ်တွာ၍ (ကုသတု)။ ဆီးမြစ်တိကို ဒါးနန့်မြိန့်မြိန့်တွာ (အရပ်)
    slice
    ကြိယာ

    မြိန်လုမြိန်ချင်

    [mɹèɪɴloʊmɹèɪɴɕɪ̀ɴ]
    တခုတရီသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောသို့ ရောက်နှိုင်ရေ အခြီအရဲကို ပြဖို့ ကြိယာနောက်မာ စပ်၍သုံးသော စကား။ ခြေလေးဘက်မာ၊ တံပက်ခွာကို၊ နာဟန်လည်းပြု၊ မာယာဖန်ပျာ၊ ကြံစည်မှုကြောင့်၊ မြိန်လုမြိန်ချင် (ရာမ)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောသို့ ရောက်နိုင်သော အခြေအနေကို ပြရန် ကြိယာနောက်၌ စပ်၍သုံးသော စကား။ ခြေလေးဘက်မှာ၊ တဘက်ခွာကို၊ နာဟန်လည်းပြု၊ မာယာဖန်ပျာ၊ ကြံစည်မှုကြောင့်၊ မြိန်လုမြိန်ချင် (ရာမ)
    achievable
    ပစ္စည်း

    မြို

    [mɹÒ]
    ယောက်ျားများ သျှောင်ထုံးဖြင့် နဘက်ကွင်းကျယ်၊ လက်ကောက် ဝတ်ဆင်ကာ နံငယ်ဖျင်ပိုင်းကို ခါးတောင်းကျိုးဗျာယ်၊ မမာ့တိမာ နားမာ ကန်စွန်းပွင့်ပိုင် နားဋောင်း၊ နံငယ်ဖျင်ပိုင်းကို ပေါက်က မစိတစိ ဝတ်ဆင်လေ့ဟိသော လူမျိုးတမျိုး။ (၄င်းရို့စွာ ဘူးသီးတောင်နယ်နှင
    ယောက်ျားများ သျှောင်ထုံးဖြင့် နဘက်ကွင်းကျယ်၊ လက်ကောက် ဝတ်ဆင်ကာ နံငယ်ဖျင်ပိုင်းကို ခါးတောင်းကျိုးလျက်၊ မိန်းမများမှာ နားတွင် ကန်စွန်းပွင့်ကဲ့သို့ နားဋောင်း၊ နံငယ်ဖျင်ပိုင်းကို ပေါက်က မစေ့တစေ့ ဝတ်ဆင်လေ့ယှိသော လူမျိုးတစ်မျိုး။ (၄င်းတို့သည် ဘူးသီးတောင်နယ်နှင
    Myo ethnic of Arakanese
    နာမ်

    မြို့

    [mɹo̰]
    ဈီး-ကနားလမ်း တိုက်တာ၊ အုပ်ချုပ်ရီး အစဟိစွာ သတ်မှတ် ပြုလုပ်ထားရေ ရွာထက်ကြီးရီး အစဟိစွာ သတ်မှတ် ပြုလုပ်ထားရေ ရွာထက်ကြီးရေ လူနီရပ်စု
    ဈေး-ကနားလမ်း တိုက်တာ၊ အုပ်ချုပ်ရေး စသည် သတ်မှတ် ပြုလုပ်ထားသော ရွာထက်ကြီးရေး စသည် သတ်မှတ် ပြုလုပ်ထားသော ရွာထက်ကြီးသော လူနေရပ်စု
    town
    နာမ်

    မြိုး

    [mɹó]
    များရွီတွက်နန့် အာလူး ဘာယောင်းသီး အစဟိစွာရို့ကို ငါးခြောက် မဆလာရို့နန့် ရော၍ ချက်ထားရေ ချိုင်ဟင်းရည်။ တနည်း တခုတရီသော ငါးဟင်းလျာဖြင့် ရော၍ ချက်ထားရေ ဟင်းလျာမျိုး
    များသောအားဖြင့် အာလူး ခရမ်းသီး စသည်တို့ကို ငါးခြောက် မဆလာတို့နှင့် ရော၍ ချက်ထားသော ချဉ်ဟင်းရည်။ သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ခုသော ငါးဟင်းလျာဖြင့် ရော၍ ချက်ထားသော ဟင်းလျာမျိုး
    curry
    နာမ်

    မြို့၂

    [mɹo̰၂]
    လာမည့်ကာလမာ တခုတရီ ဖြစ်ဖွယ်ရာ ဟိကြောင်း ဖော်ပြဖို့ ကြိယာ၌ ဖြည့်စပ်သော အနာဂတ် ကာလညွှန်းစကားလုံး။ အကြောင်းဇာသို့၊ ဟိတုံမြို့ဟု၊ ထောက်လှမ်းသမှု၊ စနည်းနာပြုပနာ (ရခိုင်ကာ)
    လာမည့်ကာလ၌ တစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ဖွယ်ရာ ယှိကြောင်း ဖော်ပြရန် ကြိယာ၌ ဖြည့်စပ်သော အနာဂတ် ကာလညွှန်းစကားလုံး။ အကြောင်းဘယ်သို့၊ ဟိတုံမြို့ဟု၊ ထောက်လှမ်းသမှု၊ စုံစမ်းပြု၍ (ရခိုင်ကာ)
    none
    ပစ္စည်း

    မြိုး၂

    [mɹó၂]
    တခုတရီသော စားဖွယ်သောက်ဖွယ်မာ တခုတရီ ရောစွက် ထည့်ရေ။ ကြက်သားဟင်းမာ အာလူးမြိုးထည့်လိုက်ပါ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ခုသော စားဖွယ်သောက်ဖွယ်တွင် တစ်စုံတစ်ရာ ရောစွက် ထည့်သည်။ ကြက်သားဟင်းမှာ အာလူးမြိုးထည့်လိုက်ပါ (အရပ်)
    put
    ကြိယာ

    မြို့ကြီးတိုင်းကြီး

    [mɹo̰t͡ɕïtáɪɴt͡ɕï]
    အုပ်ချုပ်ရီး၊ စီပွားရီး၊ ကူးသန်း လားလာ ရောင်းဝယ်ရီး အစဟိစွာ အလယ်ဗဟိုကျပနာ ကြီးကျယ် များပြား လူနီထူထပ်သောမြို့
    အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီပွားရေး၊ ကူးသန်း သွားလာ ရောင်းဝယ်ရေး စသည် အလယ်ဗဟိုကျ၍ ကြီးကျယ် များပြား လူနေထူထပ်သောမြို့
    city
    နာမ်

    မြို့ကြီးသား

    [mɹo̰t͡ɕïθá]
    (ဥပစာ) လူမူပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရီး လူကျင့်ဝတ်ကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ယှောက် လိုက်နာတတ်ရေ ယိုင်ကျေးပြေပြစ်သူ
    (ဥပစာ) လူမူပေါင်းသင်း ဆက်ဆံရေး လူကျင့်ဝတ်ကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ယှောက် လိုက်နာတတ်သော ယဉ်ကျေးပြေပြစ်သူ
    citizen
    နာမ်

    မြို့ကွပ်

    [mɹo̰kwaʔ]
    မြို့တမြို့တည်းကိုရာ စီရင်အုပ်ချုပ်သည်
    မြို့တစ်မြို့တည်းကိုသာ စီရင်အုပ်ချုပ်သည်
    administer
    ကြိယာ

    မြို့ကွပ်၂

    [mɹo̰kwaʔ၂]
    မြို့မားမာ မူလကပင်ဟိနှင့် မှီတင်း နီထိုင်နှင့်သောသူ
    မြို့တွင်းတွင် မူလကပင်ယှိနှင့် မှီတင်း နေထိုင်နှင့်သောသူ
    citizen
    နာမ်

    မြို့ခံတပ်

    [mɹo̰kʰံtaʔ]
    မြို့၏ လုံခြုံရီးကို တာဝန်ယူသော လက်နက်ကိုင်တပ်
    မြို့၏ လုံခြုံရေးကို တာဝန်ယူသော လက်နက်ကိုင်တပ်
    stockade
    နာမ်

    မြို့ခံလူကြီး

    [mɹo̰kʰံlùt͡ɕï]
    မြို့ထက်မာ ဂုဏ်အား၊ ပညာအား၊ အသက်အား အစဟိစွာ့ ကြီးမြင့် ထင်ရှားပေါ်လွင်သော အများအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သူ
    မြို့ပေါ်တွင် ဂုဏ်အား၊ ပညာအား၊ အသက်အား စသည့် ကြီးမြင့် ထင်ရှားပေါ်လွင်သော အများအကျိုးကို ဆောင်ရွက်သူ
    old person who can hark back to the long past
    နာမ်