Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,081–2,100 of 2,515 words

    မ

    မြီယာ

    [mɹìjà]
    စိုက်ပျိုးထွန်ယက်သော မြီကွက်
    စိုက်ပျိုးထွန်ယက်သော မြေကွက်
    plot of land
    နာမ်

    မြီရိုင်း

    [mɹìɹáɪɴ]
    ထွန်ယက် ပြုပျင်ခြင်း မဟိသိမ့်ရီမြီ။ မစိုက်ပျိုးပဲ သဘာဝအတိုင်း လွှတ်ထားရေ မြေ။ ၂၊ ပြိုပျက်ခလီဗျာယ်သော မြို့ရွာ။ ၃၊ လူသူဆိတ်သုဉ်းသော နီရာဒေသ။ သတိုးမင်းသားဦ၊ မရှည်နန်းဆက်၊ နှစ်နှစ်ထက်မာ၊ လွန်တုံကျင်သော်၊ မြို့မာမင်းသုဉ်း၊ ကြာမြင့်မြုန်းဟု (မြို့တည်)
    ထွန်ယက် ပြုပြင်ခြင်း မယှိသေးသောမြေ။ မစိုက်ပျိုးပဲ သဘာဝအတိုင်း လွှတ်ထားသော မြေ။ ၂၊ ပြိုပျက်ခဲ့လေပြီသော မြို့ရွာ။ ၃၊ လူသူဆိတ်သုဉ်းသော နေရာဒေသ။ သတိုးမင်းသားဦ၊ မရှည်နန်းဆက်၊ နှစ်နှစ်ထက်တွင်၊ လွန်တုံကျင်သော်၊ မြို့တွင်မင်းသုဉ်း၊ ကြာမြင့်မြုန်းဟု (မြို့တည်)
    virgin soil
    နာမ်

    မြီရုပ်မြီရေ

    [mɹìɹoʊʔmɹìɹè]
    တခုတရီသော ဖြစ်ပျက်မှုသဘောသို့ ရောက်နှိုင်ရေ အခြီအရဲကို ပြဖို့ ကြိယာနောက်မာ စပ်၍ သုံးသောစကားလုံး။ ချောင်တိုင်အလံကို မြီရုပ်မြီရေ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဖြစ်ပျက်မှုသဘောသို့ ရောက်နိုင်သော အခြေအနေကို ပြရန် ကြိယာနောက်၌ စပ်၍ သုံးသောစကားလုံး။ ချောင်တိုင်အလံကို မြီရုပ်မြီရေ (အရပ်)
    none
    ပစ္စည်း

    မြီရှည်သီး

    [mɹìʃɛ̀θï]
    ကြက်ဥခိုးမပမာ အလုံးပွဝိုင်း၍ အလျား ၃ ပေ၊ ၄ ပေခန့်ထိ ရှည်ပြီး အရင်းအဖျား သွယ်လားရေ အတောင့်ကို ချက်ပြုတ် စားသုံး ရရေ အသီးပင်တမျိုး
    လင်းမြွေပမာ အလုံးပွဝိုင်း၍ အလျား ၃ ပေ၊ ၄ ပေခန့်ထိ ရှည်ပြီး အရင်းအဖျား သွယ်သွားသော အတောင့်ကို ချက်ပြုတ် စားသုံး ရသော အသီးပင်တစ်မျိုး
    snake gourd
    နာမ်

    မြီလပ်

    [mɹìlaʔ]
    မစိုက်ပျိုးပဲ ချန်ထားရေ မြေ၊ စိုက်ပျိုးခြင်းကို မပြုပဲ လစ်လပ်ကြွင်းကျန် ဟိနီရေ စိုက်ပျိုးမြေ
    မစိုက်ပျိုးပဲ ချန်ထားသော မြေ၊ စိုက်ပျိုးခြင်းကို မပြုပဲ လစ်လပ်ကြွင်းကျန် ယှိနေသော စိုက်ပျိုးမြေ
    vacant land
    နာမ်

    မြီလုမြီချင်

    [mɹìloʊmɹìɕɪ̀ɴ]
    တခုတရီသော ဖြစ်ပျက်မှုသဘောသို့ ရောက်နှိုင်ရေ အခြီအရဲကို ပြဖို့ ကြိယာနောက်မာ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ချောင်တိုင်အလံကို မြီရုပ်မြီရေ (အရပ်)။ ခြေလေးဘက်မာ၊ တဖက်ခွာကို၊ နာဟန်လည်းပြု၊ မာယာဖန်ဖျာ၊ ကြံစည်မှုဖြင့်၊ မြီလုမြီချင်၊ (ရာမ)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဖြစ်ပျက်မှုသဘောသို့ ရောက်နိုင်သော အခြေအနေကို ပြရန် ကြိယာနောက်၌ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ချောင်တိုင်အလံကို မြီရုပ်မြီရေ (အရပ်)။ ခြေလေးဘက်မှာ၊ တဖက်ခွာကို၊ နာဟန်လည်းပြု၊ မာယာဖန်ဖျာ၊ ကြံစည်မှုဖြင့်၊ မြီလုမြီချင်၊ (ရာမ)
    none
    ပစ္စည်း

    မြီလွတ်

    [mɹìlwaʔ]
    ပိုင်သျှင်မဟိသော မြေ၊ အဆောက်အအုံနှင့် စိုက်ပျိုးသော အပင်များမဟိသော ဝန်းကျင်
    ပိုင်သျှင်မယှိသော မြေ၊ အဆောက်အအုံနှင့် စိုက်ပျိုးသော အပင်များမယှိသော ဝန်းကျင်
    vacant land
    နာမ်

    မြီလွှာ

    [mɹìlW̯à]
    တမန်းသားတမျိုးစီ၏ အပြင်အပြန့်လိုက် ဖြစ်နီသော အထပ်
    မြေသားတစ်မျိုးစီ၏ အပြင်အပြန့်လိုက် ဖြစ်နေသော အထပ်
    earth stratum
    နာမ်

    မြီလှန်

    [mɹìɬàɴ]
    အထက်မြေနှင့် အောက်မြီကို မရောယှက်စီရန် အောက်မြီကို တူးကော် တင်သည်
    အထက်မြေနှင့် အောက်မြေကို မရောယှက်စေရန် အောက်မြေကို တူးကော် တင်သည်
    raze
    နာမ်

    မြီလှယိုးမိုဃ်းပျံ

    [mɹìɬjómÒɡʱ်းprံ]
    တန်ခိုး ဣဒ္ဓိပါဒ် အစွမ်းဖြင့် မြီထု ရီထု၊ လီထုကို ဖြတ်လျှိုးလားလာရေ
    တန်ခိုး ဣဒ္ဓိပါဒ် အစွမ်းဖြင့် မြေထု ရေထု၊ လေထုကို ဖြတ်လျှိုးသွားလာသည်
    none
    ကြိယာ

    မြီဝင်

    [mɹìwɪ̀ɴ]
    မြေမာ မြှုပ်စိုက်ထားရေ အရာရို့မာ မြေမား၌ မြှုပ်ဝင်နိန်ရေ့ အစောက်၏ အတိုင်း အရှည်ပမာဏ
    မြေတွင် မြှုပ်စိုက်ထားသော အရာတို့တွင် မြေတွင်း၌ မြှုပ်ဝင်နေသည့် အစောက်၏ အတိုင်း အရှည်ပမာဏ
    the part of a post embedded in the ground
    နာမ်

    မြီဝပ်မငှက်

    [mɹìwaʔmŋ̊ɛʔ]
    နိအခါ မြေမာ ဝပ်နိန်ပြီးကေ ညဇာအခါကျမှ ထွက်ကာ ပိုးမွှားရို့ကို ဖမ်းစားတတ်ရေ ရှည်ချွန်သော ပတုံးအတောင်ဟိသည့် ငှက်တမျိုး
    နေ့အခါ မြေတွင် ဝပ်နေပြီး ညအခါကျမှ ထွက်ကာ ပိုးမွှားတို့ကို ဖမ်းစားတတ်သော ရှည်ချွန်သော အမြီးအတောင်ယှိသည့် ငှက်တစ်မျိုး
    the common Indian nightjar Caprimulgus asiaticus
    နာမ်

    မြီဝယ်မကျ

    [mɹìwɛ̀mt͡ɕ]
    (ဥပစာ) သွန်သင် ဆုံးမသည့်အတိုင်း မပြားမနား တိကျစွာ လိုက်နာဗျာယ်။ မကျမြီဝယ်၊ မပယဉ်နှင့်သား၊ ဖစကားကို၊ ရွင်အားရပြီးကေ (ဆုံးမစာ)
    (ဥပစာ) သွန်သင် ဆုံးမသည့်အတိုင်း မတိမ်းမယိမ်း တိကျစွာ လိုက်နာလျက်။ မကျမြီဝယ်၊ မပယဉ်နှင့်သား၊ ဖစကားကို၊ ရွင်အားရ၍ (ဆုံးမစာ)
    [fig.] (obey orders instructions etc.) to the letter
    ကြိယာဝိသေသန

    မြီသစ်

    [mɹìθɪʔ]
    တော၊ ခြုံ စစွာကို ခုတ်ထွင်၍ ရဟိသော မြေ
    တော၊ ချုံ စသည်ကို ခုတ်ထွင်၍ ရယှိသော မြေ
    new land - newly cleared land - newly upturned soil - uncharted land
    နာမ်

    မြီသား

    [mɹìθá]
    မြီထု၏ အစိုင်အခဲ
    မြေထု၏ အစိုင်အခဲ
    texture of the soil - earthling - land
    နာမ်

    မြီသားပေါက်ဆား

    [mɹìθápaʊʔsʰá]
    ပင်လယ်ကမ်းစမာ ဆားငန်ရည်မှီရာ သွိခြောက်နိန်ရေ မြီငန်ကို ခြစ်ယူ ရေဖျော်၍ ချက်လုပ်သော ဆားငန်မှရရေ ဆား
    ပင်လယ်ကမ်းစပ်တွင် ဆားငန်ရည်မှီရာ သွေ့ခြောက်နေသော မြေငန်ကို ခြစ်ယူ ရေဖျော်၍ ချက်လုပ်သော ဆားငန်မှရသော ဆား
    salt - salt crystals formed naturally on the surface of the ground
    နာမ်

    မြီသီ

    [mɹìθí]
    ကမ်းပြို၊ ကမ်းပြတ်၊ ကမ်းပဲ့မာ မပါရေ မြေ
    ကမ်းပြို၊ ကမ်းပြတ်၊ ကမ်းပဲ့တွင် မပါသော မြေ
    none
    နာမ်

    မြီသျှင်

    [mɹìʃɪ̀ɴ]
    မြီကို ပိုင်ဆိုင်သူ။ မြေပိုင်သျှင်
    မြေကို ပိုင်ဆိုင်သူ။ မြေပိုင်သျှင်
    land owner
    နာမ်

    မြီအိုး

    [mɹìʔó]
    တမန်းသားကျုတ်မန်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားရေ၊ အိုးခွက်အစဟိစွာ
    မြေသား ရွံ့စေးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော၊ အိုးခွက်စသည်
    crock
    နာမ်

    မြီအောက်

    [mɹìʔɔ́ɛʔ]
    မြီပြင်အလွှာ၏ အထဲအရပ်
    မြေပြင်အလွှာ၏ အတွင်းအရပ်
    underground
    နာမ်