Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,121–2,140 of 2,515 words

    မ

    မြုပ်

    [mɹoʊʔ]
    ရေ၊ မြေအစဟိရေ တခုတရီအထဲကို နစ်ဝင်လှားရေ။ ၂၊ မမြင်မသာ၊ အတန်ကြာ ကွယ်ပျောက်နိန်ရေ
    ရေ၊ မြေစသော တစ်စုံတစ်ခုအတွင်းသို့ နစ်ဝင်သွားသည်။ ၂၊ မမြင်မသာ၊ အတန်ကြာ ပျောက်ကွယ်နေသည်
    sink
    ကြိယာ

    မြုံပြည်

    [mɹÒʊɴpɹɛ]
    ဓမ္မဇေယျ အမတ်ကြီးကို စူဋာစန္ဒရား၊ မိဖုရား စန္ဒာဒေဝီ ပြစ်တင်ခြင်းကို မြုံနီကတ်သူတိ တည်ထောင်ခရေ ပြည်။ မြုံပြည်။ (အဂုတြိပူရနယ်၊ အိန္ဒိယပိုင်နက်ထဲမာ ဟိရေ။ စော်ဘွားနှင့် အုပ်ချုပ်ရေ။ ယင်းပြည်၌နိန်ရေ ရခိုင်လူမျိုး၊ မြုံလူမျိုး (ဥတ္တရာဇ်မြုံ၊ ဟဲရုံမြုံ၊
    ဓမ္မဇေယျ အမတ်ကြီးကို စူဋာစန္ဒရား၊ မိဖုရား စန္ဒာဒေဝီ ပြစ်တင်ခြင်းကို မြုံနေကြသူများ တည်ထောင်ခဲ့သော ပြည်။ မြုံပြည်။ (ယခုတြိပူရနယ်၊ အိန္ဒိယပိုင်နက်ထဲတွင် ယှိသည်။ စော်ဘွားနှင့် အုပ်ချုပ်သည်။ ယင်းပြည်၌နေသော ရခိုင်လူမျိုး၊ မြုံလူမျိုး (ဥတ္တရာဇ်မြုံ၊ ဟဲရုံမြုံ၊
    mjoun country
    နာမ်

    မြုံမ

    [mɹÒʊɴm]
    သားသမီး မထွန်းကားသော မမာ့ ပဋိသန္ဓေ ယူနိုင်စွမ်း မဟိသော မမာ့။ အမြုံမ၌ သားမရ။ (ဂုချိန်ခါ မြုံလူမျိုး ရို့စွာ မေါဂ်အမည်ကို ခံယူရေ။
    သားသမီး မထွန်းကားသော မိန်းမ ပဋိသန္ဓေ ယူနိုင်စွမ်း မယှိသော မိန်းမ။ အမြုံမ၌ သားမရ။ (ယခုအခါ မြုံလူမျိုး တို့သည် မေါဂ်အမည်ကို ခံယူသည်။
    barren - mjoun girl
    နာမ်

    မြုံလို့စား

    [mɹÒʊɴlo̰sá]
    ခံမားပစကို မဖွင့်မဟပဲ၊ ပါးချောင်မာ ထားပနာ အံသွားဖြင့် ပွတ်ချေကာ တဆတ်ဆတ် မျိုချရေ။ မုန့်သန်းကို မြုံလို့စားမှ အရသာပေါ်ရေ (အရပ်)
    ခံတွင်းပါးစပ်ကို မဖွင့်မဟပဲ၊ ပါးချောင်တွင် ထား၍ အံသွားဖြင့် ပွတ်ချေကာ တဖြည်းဖြည်း မျိုချသည်။ မုန့်သန်းကို မြုံလို့စားမှ အရသာပေါ်ရေ (အရပ်)
    chew the cud - ruminate - [fig.] reminisce (about)
    ကြိယာ

    မြူ

    [mɹù]
    ငယ်ရေ၊ သေးဖွဲသော အမှုန်။ ၂၊ တမန်းသားအပြင်လွှာ အထက်ဝန်းကျင်၌ ဝိုင်းခွေ တည်နီတတ်ရေ အခိုးအငွီ့
    သေးငယ်သော၊ သေးဖွဲသော အမှုန်။ ၂၊ မြေသားအပြင်လွှာ အထက်ဝန်းကျင်၌ ဝိုင်းခွေ တည်နေတတ်သော အခိုးအငွေ့
    fog
    နာမ်

    မြူး

    [mɹú]
    အလွန်တရာ ပျော်ရွင်မှုဖြစ်ကာ ဝမ်းသာကြည်နူး ဖွယ်ရာဖြင့် မငြိမ်မသက် လှုပ်လှုပ်ရွရွ ဖြစ် ကတ်ရရေ။ ၂၊ စိတ်အား တက်ကြွကာ ပျော်ရွင်နှစ်သိမ့် လန်းဆန်းရေ။ ၃၊ ကြံစည် စိတ်ကူးတိုင်း အသိဉာဏ် ဆဆွယယင် သွန်းထွက်လှာသည်
    အလွန့်အလွန် ပျော်ရွင်မှုဖြစ်ကာ ဝမ်းသာကြည်နူး ဖွယ်ရာဖြင့် မငြိမ်မသက် လှုပ်လှုပ်ရွရွ ဖြစ် ကြရသည်။ ၂၊ စိတ်အား တက်ကြွကာ ပျော်ရွင်နှစ်သိမ့် လန်းဆန်းသည်။ ၃၊ ကြံစည် စိတ်ကူးတိုင်း အသိဉာဏ် သွက်သွက်လက်လက် သွန်းထွက်လာသည်
    make merry
    ကြိယာ

    မြူခိုး

    [mɹùkʰó]
    ငယ်ရေ၊ သေးဖွဲသော အမှုန်။ ၂၊ တမန်းသားအပြင်လွှာ အထက်ဝန်းကျင်၌ ဝိုင်းခွေ တည်နီတတ်ရေ အခိုးအငွီ့
    သေးငယ်သော၊ သေးဖွဲသော အမှုန်။ ၂၊ မြေသားအပြင်လွှာ အထက်ဝန်းကျင်၌ ဝိုင်းခွေ တည်နေတတ်သော အခိုးအငွေ့
    fog
    နာမ်

    မြူတော

    [mɹùtɔ́]
    အပင် ခြုံနွယ်များ ထူထပ် များပြားစွာ ပေါက်ရောက်သော တော။ ၂၊ စိမ့်မြေမာ ကျူပင်ပိုင်ယှောင် မြက်ပင်များ ပေါက်ရောက်သော တော။ ယင်းပိုင် ပေါက်ရောက်သော မြေအဝှမ်း
    သစ်ပင် ချုံနွယ်များ ထူထပ် များပြားစွာ ပေါက်ရောက်သော တော။ ၂၊ စိမ့်မြေတွင် ကျူပင်ကဲ့သို့သော မြက်ပင်များ ပေါက်ရောက်သော တော။ ယင်းကဲ့သို့ ပေါက်ရောက်သော မြေအဝှမ်း
    ground
    နာမ်

    မြူပြင်

    [mɹùpɹɪ̀ɴ]
    ညီညာသော မြီပြင်ကျယ်။ ဟင်းလင်းပြင်။ အကွယ်အကာ အတားအဆီး မဟိသော အပြင်။ ပြန့်ကျယ်သော မြီပြင်
    ညီညာသော မြေပြင်ကျယ်။ ဟင်းလင်းပြင်။ အကွယ်အကာ အတားအဆီး မယှိသော အပြင်။ ပြန့်ကျယ်သော မြေပြင်
    ground
    နာမ်

    မြောက်

    [mɹɔ́ɛʔ]
    အထက်ကို လွင့်တက်ရေ။ အထက်ကို ကြွတက်ရေ
    အထက်သို့ လွင့်တက်သည်။ အထက်သို့ ကြွတက်သည်
    be high
    ကြိယာဝိသေသန

    မြောက်၂

    [mɹɔ́ɛʔ၂]
    မာနတက်ကြွသော။ တစုံတရာ ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်ရန် စိတ်ပြင်းပြ ထက်သန်သော
    မာနတက်ကြွသော။ တစ်စုံတရာ ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်ရန် စိတ်ပြင်းပြ ထက်သန်သော
    active
    နာမဝိသေသန

    မြောက်၃

    [mɹɔ́ɛʔ၃]
    ကွမ်းရွက်ပုံ အရွက်ဟိ၍ စားသုံးရရေ အမြစ်ဥကြီးများ ဥလေ့ဟိသော နွယ်ပင်တမျိုး
    ကွမ်းရွက်ပုံ အရွက်ယှိ၍ စားသုံးရသော အမြစ်ဥကြီးများ ဥလေ့ယှိသော နွယ်ပင်တစ်မျိုး
    creeper
    နာမ်

    မြောက်၄

    [mɹɔ́ɛʔ၄]
    တောင်ဖက်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ရေ အရပ်မျက်နှာ။ လက်ဝဲဖက်အရပ်
    တောင်ဖက်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော အရပ်မျက်နှာ။ လက်ဝဲဖက်အရပ်
    north
    နာမ်

    မြောက်ကျွန်း

    [mɹɔ́ɛʔt͡ɕʊ́ɴ]
    အာဒိကပ္ပကျမ်းလာ မြောက်ကျွန်း၌ နေကတ်တေ သူရို့စွာ ခုနှစ်ရက်မှ တခေါက် အိပ်ယာထောင်ခြင်းကို ပြုကတ်ကုန်၏။ ငါးပါးသီလ မြဲကတ်ကုန်၏။ ကျွန်းကြီးလီးကျွန်းအနက် မြင့်မိုရ်တောင်၏ မြောက်ဘက်မျက်နှာမာ တည်ဟိ၍ ကျွန်းဦး၌ ပဒေသာပင် ပေါက်ဗျာယ် ဟိနီရေကျွန်း
    အာဒိကပ္ပကျမ်းလာ မြောက်ကျွန်း၌ နေကြသော သူတို့သည် ခုနှစ်ရက်မှ တစ်ကြိမ် အိပ်ယာထောင်ခြင်းကို ပြုကြကုန်၏။ ငါးပါးသီလ မြဲကြကုန်၏။ ကျွန်းကြီးလေးကျွန်းအနက် မြင့်မိုရ်တောင်၏ မြောက်ဘက်မျက်နှာတွင် တည်ယှိ၍ ကျွန်းဦး၌ ပဒေသာပင် ပေါက်လျက် ယှိနေသောကျွန်း
    north island
    နာမ်

    မြောက်နီဥ

    [mɹɔ́ɛʔníʔṵ]
    အရောင်အရဲ ဥသော မြောက်ဥတမျိုး
    အရောင်အနီ ဥသော မြောက်ဥတစ်မျိုး
    sweet potato (tuber)
    နာမ်

    မြောက်များ

    [mɹɔ́ɛʔmrá]
    အရွီအတွက် များရေ များရေ
    အရေအတွက် များသော များပြားသော
    many
    နာမဝိသေသန

    မြောက်မြောက်

    [mɹɔ́ɛʔmɹɔ́ɛʔ]
    ပေါ်လွင်စွာ။ ၂၊ မြင်သာယောင်။ လက်ခမောင်း ဖောင်ဖောင်၊ တင်မြောက်မြောက်နှင့် (ပုံပြင်)
    ပေါ်လွင်စွာ။ ၂၊ မြင်သာအောင်။ လက်ခမောင်း ဖောင်ဖောင်၊ တင်မြောက်မြောက်နှင့် (ပုံပြင်)
    be evident
    ကြိယာဝိသေသန

    မြောက်လက်ညှိုး

    [mɹɔ́ɛʔlɛʔɲ̯ó]
    မှိုဟင်းခေါ် မှိုဟင်း ထွက်ပြူစ နူးညံ့နိန်ရေ အတုတ်အချေကို ခေါ်သောအမည်။ အထွတ်တင်၊ မေ့လင်စားဖို့၊ မြောက်လက်ညှိုး (တေး)
    မှိုဟင်းခေါ် ငှက်ကြီးတောင် ထွက်ပြူစ နူးညံ့နေသော အတုတ်ကလေးကို ခေါ်သောအမည်။ အထွတ်တင်၊ မေ့လင်စားဖို့၊ မြောက်လက်ညှိုး (တေး)
    kind of creeper
    နာမ်

    မြောက်အိမ်တိုင်

    [mɹɔ́ɛʔʔèɪɴtàɪɴ]
    အရွက်ကြီးပြီး တောနက်ထဲမာ ပေါက်ရောက်ယား၊ ကာကီရောင် အဥကြီး ဥသော နွယ်ပင်တမျိုး
    အရွက်ကြီးပြီး တောနက်ထဲတွင် ပေါက်ရောက်ပြီး၊ ကာကီရောင် အဥကြီး ဥသော နွယ်ပင်တစ်မျိုး
    creeper
    နာမ်

    မြောက်ဥ

    [mɹɔ́ɛʔʔṵ]
    မြောက်ဥဟူသမျှကို ခြုံ၍ ခေါ်သောစကား
    မြောက်ဥဟူသမျှကို ခြုံ၍ ခေါ်သောစကား
    sweet potato - white yam - tuber - bulb
    နာမ်