Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,341–2,360 of 2,515 words

    မ

    မှင်ဗူး

    [m̥ɪ̀ɴbùး]
    မင်ထည့် သိုထားရရေ ပုလင်း၊ ဗူးအစဟိစွာ ထည့်စရာ
    မင်ထည့် သိုထားရသော ပုလင်း၊ ဗူးစသည် ထည့်စရာ
    ink bottle
    နာမ်

    မှင်သတ်စက္ကူ

    [m̥ɪ̀ɴθaʔskə́kəù]
    ဗြုန်းခနဲ မသွေ့ကျီမသွိ့ပဲ သီးစုနီတတ်ရေ မင်ရာ မင်စက်ရို့ကို မပြန်စွမ်းစီရန် စိမ့်ဝင်စီပနာ စုပ်ယူနိုင်စွမ်း ဟိသော စက္ကူပွ တမျိုး
    ရုတ်တရက် မသွေ့မခြောက်ပဲ သီးစုနေတတ်သော မင်ရာ မင်စက်တို့ကို မပြန်စွမ်းစေရန် စိမ့်ဝင်စေ၍ စုပ်ယူနိုင်စွမ်း ယှိသော စက္ကူပွ တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    မှင်သရိုက်နာ

    [m̥ɪ̀ɴθɹaɪʔnà]
    စအိုဝ စုကြွရမ်း၍သွီးယိုခြင်း အစဟိစွာ ဖြစ်တတ်ရေ ရောဂါ
    စအိုဝ စုကြွရောင်ရမ်း၍ သွေးယိုခြင်း စသည် ဖြစ်တတ်သော ရောဂါ
    none
    နာမ်

    မှင်သိုပရုပ်

    [m̥ɪ̀ɴθÒpɹoʊʔ]
    အပင်၏ အစီးအမြစ်ရို့မှ ချက်လုပ်ရဟိသော အရသာပူပနာ အခိုးအေးသည့် ဆီးဖက်ဝင် ပရဆီးတမျိုး
    အပင်၏ အစေးအမြစ်တို့မှ ချက်လုပ်ရယှိသော အရသာပူ၍ အခိုးအေးသည့် ဆေးဖက်ဝင် ပရဆေးတစ်မျိုး
    officinal material
    နာမ်

    မှင်သျှာသျှား

    [m̥ɪ̀ɴʃàʃá]
    အသီးချေ၍ တောတောင်မာ အလှည့်ကျ ပေါက်သော ပင်နိမ့် သျှာသျှားသီးပင်ငယ် တမျိုး
    အသီးငယ်၍ တောတောင်တွင် အလှည့်ကျ ပေါက်သော ပင်နိမ့် သျှာသျှားသီးပင်ငယ် တစ်မျိုး
    gooseberry
    နာမ်

    မှင်အိုး

    [m̥ɪ̀ɴʔó]
    မင်ထည့် သိုထားရရေ ပုလင်း၊ ဗူး အစဟိစွာ ထည့်စရာ
    မင်ထည့် သိုထားရသော ပုလင်း၊ ဗူး စသည် ထည့်စရာ
    ink bottle
    နာမ်

    မှည့်

    [m̥ɛ့̀]
    သစ်သီး အစဟိစွာ ပျော့ညံ့၍ လျှာပေါ်၌ ထိတွိ ခံစားရရေ အရသာ ခြားနား ပိုလွန်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲသော။ ၂၊ ပြည်တည်နာ အစဟိစွာ၌ ပြည်ကြေ ပျော်သော။ ၃၊ (ဥပစာ) အသက်အရွယ် အလွန် အိုမင်း ရင့်ရော်ခြင်းသို့ ရောက်သော
    သစ်သီး စသည် ပျော့ညံ့၍ လျှာပေါ်၌ ထိတွေ့ ခံစားရသော အရသာ ခြားနား ပိုလွန်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲသော။ ၂၊ ပြည်တည်နာ စသည်၌ ပြည်ကြေ ပျော်သော။ ၃၊ (ဥပစာ) အသက်အရွယ် အလွန် အိုမင်း ရင့်ရော်ခြင်းသို့ ရောက်သော
    ripe
    နာမ်

    မှည့်၂

    [m̥ɛ့̀၂]
    အမည် တပ်ရေ။ ခေါ်မာ စီရေ။ အမည် သတ်မှတ်ပီးရေ။ နာမကာဏ အမည်မှည့်သော နိ၌ကား (ပါရာ)
    အမည် တပ်သည်။ ခေါ်တွင် စေသည်။ အမည် သတ်မှတ်ပေးသည်။ နာမကာဏ အမည်မှည့်သော နေ့၌ကား (ပါရာ)
    name
    နာမဝိသေသန

    မှည့်ကြွီကြွီ

    [m̥ɛ့̀t͡ɕwít͡ɕwí]
    (ဥပစာ) ဂြာအိုကျမင်း ရင့်ရော်၍ ကွယ်လွန်သည်
    (ဥပစာ) အလွန်အိုမင်း ရင့်ရော်၍ ကွယ်လွန်သည်
    die
    နာမ်

    မှည့်ရောင်လိုက်

    [m̥ɛ့̀ɹàʊɴlaɪʔ]
    သစ်သီး ရွမ်းပြင်း ဖြစ်လုနီး ဟိသည်
    သစ်သီး ရွမ်းပြင်း ဖြစ်လုနီး ယှိသည်
    ripe
    နာမ်

    မှတ်

    [m̥aʔ]
    ၁၊ မမိမပျောက် ရယောင် စိတ်ထဲမာ စွဲနီစီရေ။ မမိမပျောက် ရယောင် ရီးထည့်ထားရေ။ ၂၊ တွေးခေါ်မြော်မြင် တတ်ရေ ဉာဏ်၌ စွဲယူရေ။ ၃၊ သဘောပိုက်သည်၊ သတိမူရေ။ ၄၊ ထင်မြင်ရေ။ သဘောရရေ
    ၁၊ မမေ့မပျောက် ရအောင် စိတ်ထဲ၌ စွဲနေစေသည်။ မမေ့မပျောက် ရအောင် ရေးထည့်ထားသည်။ ၂၊ တွေးခေါ်မြော်မြင် တတ်သော ဉာဏ်၌ စွဲယူသည်။ ၃၊ သဘောပိုက်သည်၊ သတိမူသည်။ ၄၊ ထင်မြင်သည်။ သဘောရသည်
    record
    နာမ်

    မှတ်ကျ

    [m̥aʔt͡ɕ]
    ၁၊ အပြင်သို့ စဉ်ကျရေ။ ၂၊ ပြည့်ရွှန်စွာထက် ပိုလွန်သည်
    ၁၊ အပြင်သို့ စဉ်ကျသည်။ ၂၊ ပြည့်လျှံသည်ထက် ပိုလွန်သည်
    well
    နာမ်

    မှတ်ကျောက်

    [m̥aʔt͡ɕɔ́ɛʔ]
    ရွှီ အရောင်အသွီး အမျိုးအစားကို နှိုင်းနိူင်း လိလာရာမာ ရွှီကို ပွတ်တိုက် ကြည့်ရရေ မျက်နှာပြင်ညီသော ကျောက်တုံးငယ် တမျိုး။ (ကျောက်တုံးငယ် အမဲရောင်၊ ရှားစိရောင် အစဟိစွာ ဟိရေ။
    ရွှေ အရောင်အသွေး အမျိုးအစားကို နှိုင်းယှဉ် လေ့လာရာ၌ ရွှေကို ပွတ်တိုက် ကြည့်ရသည့် မျက်နှာပြင်ညီသော ကျောက်တုံးငယ် တစ်မျိုး။ (ကျောက်တုံးငယ် အမည်းရောင်၊ ရှားစေ့ရောင် စသည် ယှိသည်။
    touchstone
    နာမ်

    မှတ်ကျောက်တင်

    [m̥aʔt͡ɕɔ́ɛʔtɪ̀ɴ]
    ရွှီကို မှတ်ကျောက်မာ ပွတ်တိုက်ကတ်ည့်၍ မှတ်မာ ပေါ်ဟိသော ရွှီရောင်နှင့် နှိုင်းနိူင်း စစ်ဆီးသည်
    ရွှေကို မှတ်ကျောက်တွင် ပွတ်တိုက်ကြည့်၍ မှတ်တွင် ပေါ်ယှိသော ရွှေရောင်နှင့် နှိုင်းယှဉ် စစ်ဆေးသည်
    put to test
    နာမ်

    မှတ်ချက်

    [m̥aʔɕɛʔ]
    ၁၊ သုံးသပ် လိလာချက်။ ကောက်ချက်။ ၂၊ မှတ်သားရန် ညွန်ပြချက်
    ၁၊ သုံးသပ် လေ့လာချက်။ ကောက်ချက်။ ၂၊ မှတ်သားရန် ညွန်ပြချက်
    remark
    နာမ်

    မှတ်စာ

    [m̥aʔsà]
    ၁၊ မှတ်သားထားရေ စာ။ ၂၊ အမိန့်စာချွန်
    ၁၊ မှတ်သားထားသော စာ။ ၂၊ အမိန့်စာချွန်
    note
    နာမ်

    မှတ်စု

    [m̥aʔsoʊ]
    တပေါင်းတည်း ထည့်သွင်း ထားရေ စာစု
    တပေါင်းတည်း ထည့်သွင်း ထားသော စာစု
    note
    နာမ်

    မှတ်ဉာဏ်

    [m̥aʔɲàn်]
    မမိမပျောက်အောင် သိမ်းဆည်း နိုင်စွမ်းသော အရည်အခြင်း
    မမေ့မပျောက်အောင် သိမ်းဆည်း နိုင်စွမ်းသော အရည်အချင်း
    memory
    နာမ်

    မှတ်တမ်း

    [m̥aʔtáɴ]
    တခုတရီ သိမှတ်ဖွယ်ရာကို ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ မပျက်မစီးရယောင် ရီးသား မှတ်တမ်းတင်ထားရေ့ အရာ
    တစ်စုံတစ်ရာ သိမှတ်ဖွယ်ရာကို ကြာရှည်လေးမြင့်စွာ မပျက်မစီးရအောင် ရေးသား မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် အရာ
    record
    နာမ်

    မှတ်တမ်းတင်

    [m̥aʔtáɴtɪ̀ɴ]
    တခုတရီ အများနှင့်မတူ ကွဲပြား ထင်ရှားသော အရာကို တာရှည် ကျန်ရစ်အောင် မှတ်သားထားရေ
    တစ်စုံတစ်ရာ အများနှင့်မတူ ကွဲပြား ထင်ရှားသော အရာကို ကြာရှည်စွာ ကျန်ရစ်အောင် မှတ်သားထားသည်
    record
    နာမ်