Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 281–300 of 2,515 words

    မ

    မတံ

    [mtံ]
    ခွီး၊ နွား၊ ကျားအစဟိရေ တိရစ္ဆာန်တိ၏ ပတုံးချောင်း
    ခွေး၊ နွား၊ ကျားစသော တိရစ္ဆာန်များ၏ အမြီးချောင်း
    tail
    နာမ်

    မတကဘတ်

    [mtkbʱaʔ]
    ကွယ်လွန်သူအား အကျိုးရစီခြင်းငှာ ကျန်ရစ်သူရို့က ပီးလှူသော ဆွမ်း။ သပိတ်သွတ်ဆွမ်း
    ကွယ်လွန်သူအား အကျိုးရစေခြင်းငှာ ကျန်ရစ်သူတို့က ပေးလှူသော ဆွမ်း။ သပိတ်သွတ်ဆွမ်း
    put an offering of food into a monk’s bowl
    နာမ်

    မတင်မကျ

    [mtɪ̀ɴmt͡ɕ]
    ရည်ရွယ်ချက် တခုခုကို ဖရစိမားကျ ဖေါ်ထုတ်ခြင်းမဟိပဲ။ ပြတ်သား သေချာခြင်း မဟိ၊ နှစ်ဘက် ကောက်ယူ နိုင်ခွင့်ဟိသောအနိန်နန့်
    ရည်ရွယ်ချက် တစ်ခုခုကို တိကျသေချာစွာ ဖေါ်ထုတ်ခြင်းမယှိပဲ။ ပြတ်သား သေချာခြင်း မယှိ၊ နှစ်ဘက် ကောက်ယူ နိုင်ခွင့်ယှိသော အားဖြင့်
    in limbo
    ကြိယာဝိသေသန

    မတတ်ကာတတ်ကာ

    [mtaʔkàtaʔkà]
    ကောင်းစွာ မနှံ့စပ် မတတ်ကျွမ်းပဲ။ အနည်းအပါးမျှ။ အသင့်အတင့်
    ကောင်းစွာ မနှံ့စပ် မတတ်ကျွမ်းပဲ။ အနည်းအပါးမျှ။ အသင့်အတင့်
    fairly
    ကြိယာဝိသေသန

    မတတ်တတ်

    [mtaʔtaʔ]
    ကောင်းစွာ မစိဇုန် မတတ်ကျွမ်းပဲ။ အနည်းအပါးမျှ။ အသင့်အတင့်
    ကောင်းစွာ မနှံစပ် မတတ်ကျွမ်းပဲ။ အနည်းအပါးမျှ။ အသင့်အတင့်
    fairly
    ကြိယာဝိသေသန

    မတတ်သာဆုံး

    [mtaʔθàsʰóʊɴ]
    မတိမ်းရှောင်ပိုပြီးကေ စိတ်ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်ဗျာယ်။ အနည်းဆုံးအနိန်နန့်။ အယုတ်အနိန်နန့်။ အောက်ထိုက်ဆုံးအနိန်နန့်
    မရှောင်တိမ်းသာ၍ စိတ်ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်လျက်။ အနည်းဆုံး အားဖြင့်။ အယုတ် အားဖြင့်။ အောက်ထိုက်ဆုံး အားဖြင့်
    perforce
    ကြိယာဝိသေသန

    မတတ်သာလို့သာ

    [mtaʔθàlo̰θà]
    တာဝန်ကိုယ်လွတ် ဖယ်ရှောင်ရန် မသင့်မလွဲပဲ။ မသထာရီစာပဲ။ မရှောင်မလွှဲနှိုင်ရေအနိန်နန့်
    တာဝန်ကိုယ်လွတ် ရှောင်ဖယ်ရန် မသင့်မလွဲပဲ။ စေတနာမပါပဲ။ မရှောင်မလွှဲနိုင်သော အားဖြင့်
    perforce
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန်

    [mtàɴ]
    သင့်လျော် လျောက်ပတ်သည့် မဟုတ်ဘဲ
    သင့်လျော် လျောက်ပတ်သည့် မဟုတ်ပဲ
    beyond reasonable limit
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန်စွာတန်စွာ

    [mtàɴswàtàɴswà]
    ဝန် ဝတ္တု တခု၏ ပကတိ တန်ဖိုးပမာဏ
    ပစ္စည်း ဝတ္တု တစ်ခု၏ ပကတိ တန်ဖိုးပမာဏ
    original
    နာမ်

    မတန်စွာတန်စွာ၂

    [mtàɴswàtàɴswà၂]
    တန်ရာ တန်ဖိုးထက် ပိုဗျာယ်။ တနည်း လျော့ဗျာယ်
    တန်ရာ တန်ဖိုးထက် ပိုလျက်။ သို့မဟုတ် လျော့လျက်
    beyond reasonable limit
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန်တဆ

    [mtàɴtsʰ]
    လျော်ကန် ထိုက်သင့်သော ဈီးနှုန်းထက် လွန်ကဲပိုဗျာယ်
    လျော်ကန် ထိုက်သင့်သော ဈေးနှုန်းထက် လွန်ကဲပိုလျက်
    beyond reasonable limit
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန်တတန်

    [mtàɴttàɴ]
    ဟိသင့်သည့် အတိုင်းအတာ ပမာဏ စစွာထက် ကျော်လွန်ဗျာယ်။ လွန်မင်းစွာ။ များပြားစွာ
    ယှိသင့်သည့် အတိုင်းအတာ ပမာဏ စသည်ထက် ကျော်လွန်လျက်။ လွန်မင်းစွာ။ များပြားစွာ
    excessively
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန့်တန်း

    [mta̰ɴtáɴ]
    မရပ်မတန့်ပဲ။ မပြတ်မလတ်ပဲ။ ဆက်တိုက်။ ရပ်တန့်နားနေခြင်း မဟိပဲ။ ‘စူးငြောင့်ကိုယ်မား၊ လမ်းတခွင်မာ၊ ပင်ပင်ပန်းပန်း၊ မတန့်တန်းလျှင်၊ လားရကျင်ကေ’ (ဆဒ္ဒန်)
    မရပ်မတန့်ပဲ။ မပြတ်မလတ်ပဲ။ ဆက်တိုက်။ ရပ်တန့်နားနေခြင်း မယှိပဲ။ ‘ဆူးငြောင့်ကိုယ်တွင်း၊ လမ်းတခွင်မှာ၊ ပင်ပင်ပန်းပန်း၊ မတန့်တန်းလျှင်၊ သွားရကျင်ကေ’ (ဆဒ္ဒန်)
    persistent
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန်မကန်

    [mtàɴmkàɴ]
    ပမာဏချင်း မလိုက်ဖက်၊ မတော်မတန်ပဲဗျာယ်။ တော်သင့်စွာထက် ပိုလွန်ဗျာယ်
    ပမာဏချင်း မလိုက်ဖက်၊ မတော်မတန်ပဲလျက်။ တော်သင့်သည်ထက် ပိုလွန်လျက်
    excessively
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန်မဆ

    [mtàɴmsʰ]
    လူမှု ကျင့်ဝတ်အရ မျှတမှန်ကန်ခြင်း မဟိပဲဗျာယ်
    လူမှု ကျင့်ဝတ်အရ မျှတမှန်ကန်ခြင်း မယှိပဲလျက်
    beyond reasonable limit
    ကြိယာဝိသေသန

    မတန်မဆ၂

    [mtàɴmsʰ၂]
    မျှတမှန်ကန်ခြင်း မဟိသော ပြုမှုဆောင်ရွက်မှု။ ‘ဖာတာစန်းလဂ်၊ ယင်းသူငယ်မာ၊ ကောင်းပေဗျာယ်နှင့်၊ သေဖက်ကိုကြံ၊ ပုဏ္ဏားဉာဏ်ကြောင့် မတန်မဆ၊ မသေတန်ပဲ၊ သေကံနီးအောင်၊ ဖျက်ဆီးကတ်လို့’ (နာရဒ)
    မျှတမှန်ကန်ခြင်း မယှိသော ပြုမှုဆောင်ရွက်မှု။ ‘ဖာတာစန်းလဂ်၊ ထိုသူငယ်မှာ၊ ကောင်းပေလျက်နှင့်၊ သေဖက်ကိုကြံ၊ ပုဏ္ဏားဉာဏ်ကြောင့် မတန်မဆ၊ မသေတန်ပဲ၊ သေကံနီးအောင်၊ ဖျက်ဆီးကြလို့’ (နာရဒ)
    beyond reasonable limit
    နာမ်

    မတန်မလွန်

    [mtàɴmlʊ̀ɴ]
    ထိုက်သင့်သော ဈီးနှုန်းထက် ပိုလွန်ကဲဗျာယ်။ သင့်သည့် ပမာဏထက် ပိုလွန်ကဲဗျာယ်။ လွန်လွန်ကဲကဲ
    ထိုက်သင့်သော ဈေးနှုန်းထက် ပိုလွန်ကဲလျက်။ သင့်သည့် ပမာဏထက် ပိုလွန်ကဲလျက်။ လွန်လွန်ကဲကဲ
    beyond reasonable limit
    ကြိယာဝိသေသန

    မတမ်းကတိမ်း

    [mtáɴktéɪɴ]
    တခုနှင့် တခု အရွယ်ချင်း၊ ပမာဏချင်း အစဟိစွာ့များစွာ မကွာခြင်းသော
    တစ်ခုနှင့် တစ်ခု အရွယ်ချင်း၊ ပမာဏချင်း စသည့်များစွာ မကွာခြင်းသော
    about the same
    နာမဝိသေသန

    မတရစ်

    [mtɹɪʔ]
    ကျေးဇုဟိသူ တဦး တယောက်အား မကောင်းကြံစည် ပြောဆို ပြစ်မားခြင်းကို မပြုခြင်း။ ‘သခင်မင်းစစ်၊ ငယ်လင်ချစ်ကို၊ မတရစ်ပါဟုတည်း’ (ကုသတု)။ ၂၊ တပါးသူအား တခုတရီ ထိပါး ပုတ်ခတ်ဆန့်ကျင်၊ ပုန်ကန်ပြစ်မား ကျူးလွန်မှုကို မပြုခြင်း (အစဟိစွာရို့ဖြစ်တေ။ ပြစ်မားခြင်း၏
    ကျေးဇူးယှိသူ တဦး တစ်ယောက်အား မကောင်းကြံစည် ပြောဆို ပြစ်မှားခြင်းကို မပြုခြင်း။ ‘သခင်မင်းစစ်၊ ငယ်လင်ချစ်ကို၊ မတရစ်ပါဟုတည်း’ (ကုသတု)။ ၂၊ တစ်ပါးသူအား တစ်စုံတစ်ရာ ထိပါး ပုတ်ခတ်ဆန့်ကျင်၊ ပုန်ကန်ပြစ်မှား ကျူးလွန်မှုကို မပြုခြင်း (စသည်တို့ဖြစ်သည်။ ပြစ်မှားခြင်း၏
    none
    နာမ်

    မတားသာ

    [mtáθà]
    တာဝန်ကိုယ်လွတ် ဖယ်ရှောင်ရန် မသင့်မလွယ်ပဲ။ မသထာရီစာပဲ။ ‘မတားသာလို့ လက်ခံလိုက်ရစွာရာ ဖြစ်တေ’ (အရပ်)
    တာဝန်ကိုယ်လွတ် ရှောင်ဖယ်ရန် မသင့်မလွယ်ပဲ။ စေတနာမပါပဲ။ ‘မတားသာလို့ လက်ခံလိုက်ရစွာရာ ဖြစ်တေ’ (အရပ်)
    perforce
    ကြိယာဝိသေသန