Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 341–360 of 2,515 words

    မ

    မထိယောင်ယောင်ထိယောင်ယောင်

    [mtʰìjàʊɴjàʊɴtʰìjàʊɴjàʊɴ]
    ရိုသေ ခန့်ညားခြင်း မဟိ၊ မခံချင်အောင် မသိမသာ ထိပါးစော်ကားဗျာယ်။ ‘မဖွယ်မရာ၊ မနားပျော်အောင်၊ ဘာသောညာသော၊ မထိယောင်ယောင် ထိယောင်ယောင်နှင့်၊ မောင်လျှင်ပြောမည်၊ မပါးမနပ်၊ မေ့ကိုမှတ်ရဖို့တွက်နန့်’ (ပန်း)
    ရိုသေ ခန့်ညားခြင်း မယှိ၊ မခံချင်အောင် မသိမသာ ထိပါးစော်ကားလျက်။ ‘မဖွယ်မရာ၊ မနားပျော်အောင်၊ ဘာသောညာသော၊ မထိယောင်ယောင် ထိယောင်ယောင်နှင့်၊ မောင်လျှင်ပြောမည်၊ မပါးမနပ်၊ မေ့ကိုမှတ်လို့’ (ပန်း)
    disrespectfully
    ကြိယာဝိသေသန

    မထိယောင်ယောင်ထိယောင်ယောင်၂

    [mtʰìjàʊɴjàʊɴtʰìjàʊɴjàʊɴ၂]
    အရိုအသီ မဟိဘဲ။ ပမာဏမထားဘဲ။ မထိတထိ
    အရိုအသေ ကင်းမဲ့စွာ။ ပမာဏမထားဘဲ။ ပမာမခန့်
    disrespectfully
    ကြိယာဝိသေသန

    မထီကလော

    [mtʰíklɔ́]
    ဆင်ခြီ ဆင်လက်ထူစွာ။ ကပ်ဖီကပ်ဖက်။ မထိတထိ
    ဆင်ခြေ ဆင်လက်ထူစွာ။ ကတ်တီးကတ်ဖဲ့။ ပမာမခန့်
    disrespectfully
    ကြိယာဝိသေသန

    မထီကလောထီကလော

    [mtʰíklɔ́tʰíklɔ́]
    အရိုအသီ မဟိဘဲ။ ပမာဏ မထားဘဲ။ မထိတထိ
    အရိုအသေ ကင်းမဲ့စွာ။ ပမာဏ မထားဘဲ။ ပမာမခန့်
    disrespectfully
    ကြိယာဝိသေသန

    မထီလေးစား

    [mtʰílésá]
    အရိုအသီ မဟိဘဲ။ ပမာဏ မထားဘဲ။ ပမာမခန့်။ ‘သည့်ချာသားငယ်၊ မလိုက်လီနှင့်၊ မထီလေးစား၊ ငါ့စကားကို၊ နားမာမနာ၊ မာန်ဆန်ပါကေ၊ နာပြန်ဖိမည်’ (ကော်)
    အရိုအသေ ကင်းမဲ့စွာ။ ပမာဏ မထားဘဲ။ ပမာမခန့်။ ‘သည့်ချာသားငယ်၊ မလိုက်လေနှင့်၊ မထီလေးစား၊ ငါ့စကားကို၊ နားမှာမနာ၊ မာန်ဆန်ပါကေ၊ နာပြန်တော့မည်’ (ကော်)
    disrespectfully
    ကြိယာဝိသေသန

    မထောင့်

    [mtʰa̰ʊɴ]
    အနှောင့်အယှက် အခက်အခဲမဟိ ချောမောစွာ
    အနှောင့်အယှက် အခက်အခဲမယှိ ချောမောစွာ
    clockwork
    ကြိယာဝိသေသန

    မထောင်းတာ

    [mtʰáʊɴtà]
    ပြောပလောက်ယောင် ကျမ္မာရီး ချို့ငဲ့ခြင်း မဟိဖြစ်တေ။ အရီး မပြုလောက်ရာ ဟိရေ။ ‘အသျှင်ရာဇာ၊ မေတ္တာတော်ကြောင့်၊ ဘယသောက၊ မထောင်းစွာကေ၊ ကျမ္မာလှ၏’ (ကော်)။ ‘ငါ့နှမမာ၊ ဘယရောဂါ၊ မထောင်းစွာကေ၊ မာပါယင့်လား၊ မိန်းလတ်ပါကေ’ (မိုး)
    ပြောပလောက်အောင် ကျန်းမာရေး ချို့ငဲ့ခြင်း မယှိဖြစ်သည်။ အရေး မပြုလောက်ပဲ ယှိသည်။ ‘အသျှင်ရာဇာ၊ မေတ္တာတော်ကြောင့်၊ ဘယသောက၊ မထောင်းတာကေ၊ ကျန်းမာလှ၏’ (ကော်)။ ‘ငါ့နှမမှာ၊ ဘယရောဂါ၊ မထောင်းတာကေ၊ မာပါယင့်လား၊ မိန်းလတ်ပါကေ’ (မိုး)
    none
    ကြိယာ

    မထော်ကရော်

    [mtʰɔ̀kɹɔ̀]
    မသင့်လျော် မလျောက်ပတ်ပဲ
    မသင့်လျော် မလျောက်ပတ်ပဲ
    not suitable
    ကြိယာဝိသေသန

    မထော်ကရော်၂

    [mtʰɔ̀kɹɔ̀၂]
    မလုပ်သင့် မလုပ်ထိုက်သော အရာ။ ကျိုးကြောင်း ဆီလျော်မှု မဟိသော ပြုမှုချက်
    မလုပ်သင့် မလုပ်ထိုက်သော အရာ။ ကျိုးကြောင်း ဆီလျော်မှု မယှိသော ပြုမှုချက်
    not suitable
    နာမဝိသေသန

    မဒိမ်း

    [mdéɪɴ]
    အလိုမတူသော မမာ့အား နိုင်ထက် ကလူပြုပနာ ကာမကျူးလွန်မှု။ နိုင်ငံတော်ကို ဖီးအန္တရာယ် ပြုတတ်ရေ ခိုးသားဒမြ
    အလိုမတူသော မိန်းမအား နိုင်ထက် ကလူပြု၍ ကာမကျူးလွန်မှု။ နိုင်ငံတော်ကို ဘေးအန္တရာယ် ပြုတတ်သော ခိုးသားဒမြ
    rape
    နာမ်

    မနံ

    [mnံ]
    တတ်ကျွမ်းခြင်း မဟိသည်၏ အဖြစ်။ တခုတရီသော အလုပ်ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းမဟိခြင်း
    တတ်ကျွမ်းခြင်း မယှိသည်၏ အဖြစ်။ တစ်စုံတစ်ခုသော အလုပ်ကိစ္စကို ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းမယှိခြင်း
    unversed
    နာမ်

    မနက်ထ

    [mnɛʔtʰ]
    နိ၏ နီထွက်စ ကာလပိုင်း။ မိုးထ။ ‘အာရုံလင်းစ၊ မိုးသောက်ဖက်ထမာ၊ သားကိုလက်ငင်၊ ကျောင်းထက်တင်ပနာ’ (ထွန်းတိ)
    နေ့၏ နေထွက်စ ကာလပိုင်း။ နံနက်။ ‘အာရုံလင်းစ၊ မနက်ထတွင်၊ သားကိုလက်ငင်၊ ကျောင်းထက်တင်၍’ (ထွန်းတိ)
    morning
    နာမ်

    မနက်ဖြန်

    [mnɛʔpʰɹàɴ]
    ဒေနိလွန်၍ အရာတရက်နိ။ ‘ဒေနိကလွန်၊ နက်ဖြန်တနိ’ (ပဋါ)
    ယနေ့လွန်၍ နောက်တစ်နေ့။ ‘ယနေ့ကလွန်၊ နက်ဖြန်တနေ့’ (ပဋါ)
    tomorrow
    နာမ်

    မနံစွာ

    [mnံswà]
    တတ်ကျွမ်းခြင်း မဟိသည်၏ အဖြစ်။ တစုံ တခုသော အလုပ်ကိစ္စကို ဆောင်ရွက် နိုင်စွမ်းမဟိခြင်း
    တတ်ကျွမ်းခြင်း မယှိသည်၏ အဖြစ်။ တစ်စုံ တစ်ခုသော အလုပ်ကိစ္စကို ဆောင်ရွက် နိုင်စွမ်းမယှိခြင်း
    unversed
    နာမ်

    မနည်း

    [mnɛ́]
    များပြားစွာ။ မဆုတ်မနစ် လုံ့လကြီးစွာဖြင့်
    များပြားစွာ။ မဆုတ်မနစ် လုံ့လကြီးစွာဖြင့်
    many
    ကြိယာဝိသေသန

    မနပ်

    [mnaʔ]
    အထာနပ်လိမ္မာခြင်း မဟိသော။ ရိပ်ခြည်တစိ မသိလွယ်သော။ ‘မနပ်မိုက်၊ ငွီသပြာကို၊ ဖွီယှာကာလ၊ စုတ်စရာလေ၊ ရှာမရကေ၊ ဆငယာ’ (ပဒုမ္မ)
    ပါးနပ်လိမ္မာခြင်း မယှိသော။ ရိပ်ခြည်တစိ မသိလွယ်သော။ ‘မနပ်မလိမ္မာ၊ ငွေသပြာကို၊ ဖွေရှာကာလ၊ စုတ်စရာလေ၊ ရှာမရကေ၊ ဆငယာ’ (ပဒုမ္မ)
    not shrewd
    နာမဝိသေသန

    မနပ်၂

    [mnaʔ၂]
    နူးမည့်ယောင်နှင့်၊ မနူးနပ်ပဲ၊ ပြုတ်ဆတ်ဆတ် ဖြစ်ရေအနိန်နန့်
    နူးမည့်ယောင်နှင့်၊ မနူးနပ်ပဲ၊ ပြုတ်ဆတ်ဆတ် ဖြစ်သော အားဖြင့်
    dilettantism
    ကြိယာဝိသေသန

    မနပ်ခြင်းဆိုး

    [mnaʔkʰɹɪ́ɴsʰó]
    မိုးသောက်ဖက်ခြင်းဆိုး အထာနပ်လိမ္မာခြင်း မဟိပဲ
    မနက်ခြင်းဆိုး ပါးနပ်လိမ္မာခြင်း မယှိပဲ
    not shrewd
    ကြိယာဝိသေသန

    မနပ်စွာ

    [mnaʔswà]
    လိမ္မာ အထာနပ်ခြင်း မဟိသူ။ အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့သူ
    လိမ္မာ ပါးနပ်ခြင်း မယှိသူ။ အသိဉာဏ် ကင်းမဲ့သူ
    not shrewd
    နာမ်

    မနပ်ယောင်ယောင်နပ်ယောင်ယောင်

    [mnaʔjàʊɴjàʊɴnaʔjàʊɴjàʊɴ]
    ရယ်စရာ ဖြစ်ယောင်၊ မခံချင် ဖြစ်ယောင် ပြောဆိုပြုမူရေ။ နောက်ပြောင်သည်
    ရယ်စရာ ဖြစ်အောင်၊ မခံချင် ဖြစ်အောင် ပြောဆိုပြုမူသည်။ နောက်ပြောင်သည်
    rally
    ကြိယာ