Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 521–540 of 2,515 words

    မ

    မလိုအပ်လိုအပ်

    [mlÒʔaʔlÒʔaʔ]
    လိုအပ်ရေဟိသော် အသုံးတည့်စီရေအနိန်နန့်။ ပိုင်မည်မည်။ လိုကာမည်ကာ
    လိုအပ်သည်ယှိသော် အသုံးတည့်စေသော အားဖြင့်။ လိုလိုမည်မည်။ လိုကာမည်ကာ
    just in case
    ကြိယာဝိသေသန

    မလုံ

    [mlòʊɴ]
    စကားသံ မှန်ကန် ပီသခြင်း မဟိပဲ။ ကျန သေချာစွာ ကွဲပြားခြင်း မဟိပဲ။ လောင်းမင်းကျော်လျှင်၊ အသားလည်းထ၊ နား၌တုံလေ၊ မလုံလှ၍၊ ထပ်လို့တခါ၊ မေးလေပါကေ (ဒွေး)
    စကားသံ မှန်ကန် ပီသခြင်း မယှိပဲ။ ကျန သေချာစွာ ကွဲပြားခြင်း မယှိပဲ။ လောင်းမင်းကျော်လျှင်၊ အသားလည်းထ၊ နား၌တုံလေ၊ မလုံလှ၍၊ ထပ်လို့တခါ၊ မေးလေပါကေ (ဒွေး)
    indistinct
    ကြိယာဝိသေသန

    မလုံတလုံ

    [mlòʊɴtlòʊɴ]
    ကိုယ်ခန္ဓာကို အဝတ်အထည် လောက်လုံခြုံစွာ မဖုံးအုပ်ပဲ။ မဖုံးမအုပ်မိပဲ။ မလုံတလုံ၊ ခြုံတပိုင်း၊ သင်တိုင်းကိုယ်စီဝယ် (အရပ်)
    ကိုယ်ခန္ဓာကို အဝတ်အထည် ပြည့်ဝလုံခြုံစွာ မဖုံးအုပ်ပဲ။ မဖုံးမအုပ်မိပဲ။ မလုံတလုံ၊ ချုံတပိုင်း၊ သင်တိုင်းကိုယ်စီဝယ် (အရပ်)
    with a guilty conscience
    ကြိယာဝိသေသန

    မလေးပွား

    [mlépWà]
    မုလေးပန်းပွင့် အသွင်ကိုစွဲ၍ စက္ကူကို အလယ်၌ စုခေါက်၍ ကိုက်ညှပ်ကာ ဝါးတံထိပ်မာ စုညှပ်ခြည်၍ တွဲလောင်းကျနိန်ရေ့ ပူဇော်ဖွယ်ရာ ဝန်တမျိုး။ ဘုရားလက်ဆောင်၊ များမြောင်ဆီမီး၊ မလေးပွားကေ၊ ကုက္ကားထီးနန်း (တေး)
    မုလေးပန်းပွင့် အသွင်ကိုစွဲ၍ စက္ကူကို အလယ်၌ စုခေါက်၍ ကိုက်ညှပ်ကာ ဝါးတံထိပ်တွင် စုညှပ်ချည်၍ တွဲလျားကျနေသည့် ပူဇော်ဖွယ်ရာ ပစ္စည်းတစ်မျိုး။ ဘုရားလက်ဆောင်၊ များမြောင်ဆီမီး၊ မလေးပွားကေ၊ ကုက္ကားထီးနန်း (တေး)
    kokkar : bent bamboo stick tied to a flagstaff
    နာမ်

    မလေးမခန့်

    [mlémkʰàɴ့]
    ရိုသေမှု မဟိရေအနိန်နန့် လေးစားရိုသီခြင်း မဟိပဲ။ ပမာမခန့်ပဲ
    ရိုသေမှု ကင်းမဲ့သော အားဖြင့် လေးစားရိုသေခြင်း မယှိပဲ။ ပမာမခန့်ပဲ
    impudently
    ကြိယာဝိသေသန

    မလောက်တလောက်

    [mlɔ́ɛʔtlɔ́ɛʔ]
    ဝီခြမ်းရာမာ အနှံ့အစိ ရနိုင်ခြင်းမဟိပဲ။ ပြည့်စုံခြင်း မဟိပဲဗျာယ်
    ဝေခြမ်းရာ၌ အနှံ့အစေ့ ရနိုင်ခြင်းမယှိပဲ။ ပြည့်စုံခြင်း မယှိပဲလျက်
    incomplete
    ကြိယာဝိသေသန

    မလောက်မင

    [mlɔ́ɛʔmŋ]
    ဝီခြမ်းရာမာ အနှံ့အစိ ရနိုင်ခြင်းမဟိပဲ။ ပြည့်စုံခြင်း မဟိပဲဗျာယ်။ ဘီလူးများဖျင်၊ သင်းတယောက်ကို၊ မလောက်မင (ကော်)
    ဝေခြမ်းရာ၌ အနှံ့အစေ့ ရနိုင်ခြင်းမယှိပဲ။ ပြည့်စုံခြင်း မယှိပဲလျက်။ ဘီလူးများဖျင်၊ သင်းတယောက်ကို၊ မလောက်မင (ကော်)
    incomplete
    ကြိယာဝိသေသန

    မလောက်မလေး

    [mlɔ́ɛʔmlé]
    ရိုသေ လေးစားခြင်း မဟိပဲ။ အရိုအသီမဲ့ ပြုလျှက်။ ကြိုက်ရာဆိုလေ၊ ရွှီကိုမောင်လှ၊ မလောက်မလေး၊ အားဓမရဲကေ၊ မေးကာလမာ (ကော်)
    ရိုသေ လေးစားခြင်း မယှိပဲ။ အရိုအသေမဲ့ ပြုလျှက်။ ကြိုက်ရာဆိုလေ၊ ရွှီကိုမောင်လှ၊ မလောက်မလေး၊ အတင်းရဲကေ၊ မေးကာလ၌ (ကော်)
    no respect
    ကြိယာဝိသေသန

    မလောက်မလေး၂

    [mlɔ́ɛʔmlé၂]
    အသက် ဉာဏ် ပညာ အစဟိစွာ နုန့်နန့်သူ
    အသက် ဉာဏ် ပညာ စသည် နုန့်နဲ့သူ
    stupid
    နာမ်

    မလွန်းပျက်

    [mlʊ́ɴprɛʔ]
    ကောင်းရေ့အရာမာ မကောင်းရေ နိမိတ်စကားကို ဖြတ်သန်း ပြောဆိုဗျာယ်
    ကောင်းသည့်အရာတွင် မကောင်းသော နိမိတ်စကားကို ဖြတ်သန်း ပြောဆိုလျက်
    touch-wood (fig.)
    ကြိယာဝိသေသန

    မလွန်မကျွံ

    [mlʊ̀ɴmt͡ɕwံ]
    စကား ဆုတ်သာတက်သာ ဟိစီရန် အတိအကျ မဖော်ပြပဲ။ လျော့သာတိုးသာ ဟိစီရေအနိန်နန့်
    စကား ဆုတ်သာတက်သာ ယှိစေရန် အတိအကျ မဖော်ပြပဲ။ လျော့သာတိုးသာ ယှိစေသော အားဖြင့်
    moderately
    ကြိယာဝိသေသန

    မလွယ်ပေါက်

    [mlwɛ̀paʊʔ]
    မြို့ရိုးအစဟိစွာ၌ လုံးချင်းတည်းရာ ကွေ့ကာပတ်လည့် ထွက်ဝင်နှိုင်ရေ အဝ၌ ဖိလာကန့်လန့် တံတိုင်းကာထားရေ့ အပေါက်ငယ်။ ၂၊ အရီး အကြောင်းဟိက ကကောင်းလျင် ဝင်ထွက်နှိုင်ဖို့အတွက် သူတိတိုင်း မသိရအာင် လျှို့ဝှက်စွာ ဖောက်လုပ်ထားရေ အပေါက်ငယ်။ ၃၊ မပင်မပန်း အယင့်ယင် ထွက်ဝင်နိုင်သ
    မြို့ရိုးစသည်၌ တစ်ယောက်တည်းသာ ကွေ့ကာပတ်လည့် ထွက်ဝင်နိုင်သော အဝ၌ ဖိလာကန့်လန့် တံတိုင်းကာထားသည့် အပေါက်ငယ်။ ၂၊ အရေး အကြောင်းယှိက လျင်မြန် ဝင်ထွက်နိုင်ရန်အတွက် သူများတကာ မသိရအာင် လျှို့ဝှက်စွာ ဖောက်လုပ်ထားသော အပေါက်ငယ်။ ၃၊ မပင်မပန်း လျင်မြန်စွာ ထွက်ဝင်နိုင်သ
    wicket gate - a trap-door
    နာမ်

    မလွလှာကေ့

    [mlwɬàkḛ]
    စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှု မဟိပဲ။ ၂၊ အကျင့်ဖောက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သောအနိန်နန့်။ ၃၊ ဖောက်ပြန်သောအနိန်နန့်။ ငါ့နှယ်မမာ့၊ ဣတ္တိယကို၊ မလွလှါကေ့ (ပန်း)။ မသည် ပဋိသေဓ ဖြစ်သနန့် အကျင့် ဖောက်ပြန်ရေကား မဟုတ်ဟူ၏
    စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်းမှု မယှိပဲ။ ၂၊ အကျင့်ဖောက်ပြန် လျှပ်ပေါ်သော အားဖြင့်။ ၃၊ လော်မာသော အားဖြင့်။ ငါ့နှယ်မိန်းမ၊ ဣတ္တိယကို၊ မလွလှါကေ့ (ပန်း)။ မသည် ပဋိသေဓ ဖြစ်သဖြင့် အကျင့် ဖောက်ပြန်သည်ကား မဟုတ်ဟူ၏
    immodest
    ကြိယာ

    မလွဲဧကန်

    [mlwɛʔèkàɴ]
    သေချာ ထိရောက်စွာ။ မပျက် မကွက်။ မလွဲဧကန်၊ အမှန်သာတည်း
    သေချာ ထိရောက်စွာ။ မပျက် မကွက်။ မလွဲဧကန်၊ အမှန်သာတည်း
    definitely
    ကြိယာဝိသေသန

    မလွှဲစသော

    [mlW̯ɛsθɔ́]
    တာဝန် ကိုယ်လွတ် ဖယ်ရှောင်ရန် မသင့်မလွဲပဲ။ မသထာရီစာပဲ။ မသေမလွှဲ၊ ငါ့ညီဖြူလေ၊ သီသူပီးလို၊ မလွှဲအစဟိရေ၊ ခယ်မပျိုလေ၊ ညီကိုချစ်လို့ ချစ်ရပါရေ (ပန်း)
    တာဝန် ကိုယ်လွတ် ရှောင်ဖယ်ရန် မသင့်မလွဲပဲ။ စေတနာမပါပဲ။ မသေမလွှဲ၊ ငါ့ညီဖြူလေ၊ သီသူပီးလို၊ မလွှဲစသော၊ ခယ်မပျိုလေ၊ ညီကိုချစ်လို့ ချစ်ရပါရေ (ပန်း)
    duty
    ကြိယာဝိသေသန

    မလွှဲသာမယှောင်သာ

    [mlW̯ɛθàmʃàʊɴθà]
    မယှောင်တိမ်းပိုပြီးကေ စိတ်ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်ဗျာယ်။ တိမ်းရှောင်၍ မလွတ်သာသနန့်
    မယှောင်တိမ်းသာ၍ စိတ်ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်လျက်။ ရှောင်တိမ်း၍ မလွတ်သာသဖြင့်
    unavoidably
    ကြိယာဝိသေသန

    မလှ

    [mɬ]
    အဖြစ် ဆိုးရွားစွာ ဖြစ်ရရေ အခြီအရဲ အဖြစ်အပျက်ကို ပေါ်လွင် ထင်ရှားစီရန် ဖြည့်သုံးသော ဝန် စကားလုံး။ (မလှမပသီရရေ၊ မလှမပပျောက်ခရေ၊ မလှမပဝီးမရ အစဟိစွာအနိန်နန့် သုံးနှုန်းရေ။) (သီခြင်းမလှ၊ ပျောက်ခြင်းမလှအစဟိစွာအနိန်နန့်)
    အဖြစ် ဆိုးရွားစွာ ဖြစ်ရသည့် အခြေအနေ အဖြစ်အပျက်ကို ပေါ်လွင် ထင်ရှားစေရန် ဖြည့်သုံးသော ပစ္စည်း စကားလုံး။ (မလှမပသီရရေ၊ မလှမပပျောက်ခရေ၊ မလှမပဝီးမရ စသည်ဖြင့် သုံးနှုန်းသည်။) (သီခြင်းမလှ၊ ပျောက်ခြင်းမလှစသည်ဖြင့်)
    very bad - very wicked
    ပစ္စည်း

    မလှ၂

    [mɬ၂]
    တင့်ရေ သပ်ရပ်ခြင်း မဟိသော။ ၂၊ ရှုချင်စဖွယ် တင့်ရေသော အဆင်းအသွင် ဟိသည် မဟုတ်ရေ။ ကောင်းမွန် ချောမေါသည် မဟုတ်ရေ
    တင့်တယ် သပ်ရပ်ခြင်း မယှိသော။ ၂၊ ရှုချင်စဖွယ် တင့်တယ်သော အဆင်းအသွင် ယှိသည် မဟုတ်သော။ ကောင်းမွန် ချောမေါသည် မဟုတ်သော
    no neat
    နာမဝိသေသန

    မလှတလှ

    [mɬtɬ]
    မကောင်းလွန်း မဆိုးလွန်း အလယ်အလတ် ဖြစ်ရေ
    မကောင်းလွန်း မဆိုးလွန်း အလယ်အလတ် ဖြစ်သော
    normal
    နာမဝိသေသန

    မလှမက

    [mɬmk]
    ခံရချက် ပြင်းပြစွာ။ ဆိုးရွားစွာ
    ခံရချက် ပြင်းပြစွာ။ ဆိုးရွားစွာ
    very bad
    ကြိယာဝိသေသန