Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 561–580 of 2,515 words

    မ

    မသရေကေ့

    [mθɹèkḛ]
    လူများ မခံချိစီရန် သရော် ကြီစပ်ရေ။ ပျက်ရယ် နောက်ပြောင် ပြောဆိုရေ။ ပျက်ချော်ပြုရေ။ အရှက်ရယောင် သရော်ရေ။ ခယ်မတော်ကို၊ ကကား်ကမည်၊ မသရေကေ့ (ပန်း)
    သူတစ်ပါး မခံချိစေရန် သရော် ကျီစယ်သည်။ ပျက်ရယ် နောက်ပြောင် ပြောဆိုသည်။ ပျက်ချော်ပြုသည်။ အရှက်ရအောင် သရော်သည်။ ခယ်မတော်ကို၊ ကရော်ကမည်၊ မသရေကေ့ (ပန်း)
    tease affectionately
    ကြိယာ

    မသာ

    [mθà]
    လူသီ အလောင်းကောင်။ ၂၊ အသုဘ အခမ်းအနား။ သာဓုနုမော်၊ ကောင်းချီးခေါ်ပနာ၊ မသာတော်မြတ်၊ ရုပ်လာပ်ကို၊ မင်းမြတ်အလို၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ဗျာ (ပဒ)
    လူသေ အလောင်းကောင်။ ၂၊ အသုဘ အခမ်းအနား။ သာဓုနုမော်၊ ကောင်းချီးခေါ်၍၊ မသာတော်မြတ်၊ ရုပ်လာပ်ကို၊ မင်းမြတ်အလို၊ မီးသင်္ဂြိုဟ်ဗျာ (ပဒ)
    funeral
    နာမ်

    မသာ၂

    [mθà၂]
    ကိစ္စ တခုခုကို ပြုမှု ဆောင်ရွက်နှိုင်ရေ အခြီအရဲ ကောင်းကို မရဟိဖြစ်တေ။ အခွင့်အရီး မရဟိဖြစ်တေ။ ဖိုးခေါင်တောင်က ဆီးဗျာယ်တိုက်လီသော်၊ လမ်းမသာအတွက်နန့်(တောင်)။ ၂၊ နီရာကျဉ်းပနာ လူမကန်ဖြစ်တေ။ နီရာက ကျဉ်းကျဉ်းချေ၊ လူငါးယောက်ကမသာ (အရပ်)
    ကိစ္စ တစ်ခုခုကို ပြုမှု ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် အခြေအနေ ကောင်းကို မရယှိဖြစ်သည်။ အခွင့်အရေး မရယှိဖြစ်သည်။ ဖိုးခေါင်တောင်က ဆီးလျက်တိုက်လေသော်၊ လမ်းမသာသောကြောင့်(တောင်)။ ၂၊ နေရာကျဉ်း၍ လူမဆံ့ဖြစ်သည်။ နီရာက ကျဉ်းကျဉ်းချေ၊ လူငါးယောက်ကမသာ (အရပ်)
    disadvantageous
    ကြိယာ

    မသာချ

    [mθàɕ]
    သူသေအား သုသာန်သို့ ပို့ဆောင်ရေ
    သူသေအား သုသာန်သို့ ပို့ဆောင်သည်
    attend a funeral
    ကြိယာ

    မသာထောင်း

    [mθàtʰáʊɴ]
    ပျော်ရွှင်စရာ ကောင်းရေ။ ပျော်ရွှင် ချမ်းမြေ့ရေ။ ၂၊ ရှုဖွယ် မခန်း ကြည့်ရှု၍ မရောင့်ရဲနိုင်ဖြစ်တေ။ ပျော်ဖွယ်ရှုထောင်း၊ မသာထောင်းသည် (ရှီးထုံး)။ ခန့်ထားစီရင် ခမ်းကျင်မြို့ပြည်၊ ရှုဖွယ်မညောင်း၊ မသာထောင်းတည်း (ယင်း)။ ဆရာမြတ်ထံ၊ ဇေတဝန်ကျောင်ဂ၊ မသာထောင်းမာ၊
    ပျော်ရွှင်စရာ ကောင်းသည်။ ပျော်ရွှင် ချမ်းမြေ့သည်။ ၂၊ ရှုဖွယ် မခန်း ကြည့်ရှု၍ မရောင့်ရဲနိုင်ဖြစ်သည်။ ပျော်ဖွယ်ရှုထောင်း၊ မသာထောင်းသည် (ရှေးထုံး)။ ခန့်ထားစီရင် ခမ်းကျင်မြို့ပြည်၊ ရှုဖွယ်မညောင်း၊ မသာထောင်းတည်း (၎င်း)။ ဆရာမြတ်ထံ၊ ဇေတဝန်ကျောင်ဂ၊ မသာထောင်းမှာ၊
    happy
    ကြိယာ

    မသားနား

    [mθáná]
    သပ်ရပ် ခမ်းနားခြင်း မဟိသော၊ သားနားခြင်း မဟိသော
    သပ်ရပ် ခမ်းနားခြင်း မယှိသော၊ သားနားခြင်း မယှိသော
    sloppy
    နာမဝိသေသန

    မသာမအီ

    [mθàmʔí]
    စိတ်မာ ကြည်လင် သန့်စင်ခြင်း မဟိပဲ။ တခုတရီ သံသယ ကိန်းဝပ်ဗျာယ်
    စိတ်တွင် ကြည်လင် သန့်စင်ခြင်း မယှိပဲ။ တစ်စုံတစ်ရာ သံသယ ကိန်းဝပ်လျက်
    doubt
    ကြိယာဝိသေသန

    မသာမအီ၂

    [mθàmʔí၂]
    စင်ကြယ် သန့်ရှင်းခြင်း မဟိသော။ ဓါတ်မွေသျှင်ကို၊ ဖူးမြင်အံ့ငှါ၊ ရောက်လီပါကေ၊ မသာမအီ၊ ညှိုးပြီစိတ်က၊ မတည်နိုင်ပဲ၊ မှိုင်ကာကျလို့ (ဂုတ္တိလ)
    စင်ကြယ် သန့်ရှင်းခြင်း မယှိသော။ ဓါတ်မွေသျှင်ကို၊ ဖူးမြင်အံ့ငှါ၊ ရောက်လေပါကေ၊ မသာမအီ၊ ညှိုးပြီစိတ်က၊ မတည်နိုင်ပဲ၊ မှိုင်ကာကျလို့ (ဂုတ္တိလ)
    out of sorts
    နာမဝိသေသန

    မသာလေပါသိ

    [mθàlèpàθì]
    ရောဂါ ဝေဒနာ စွဲကပ်နီရေ။ ပြင်းထန်သော ရောဂါ ဝေဒနာကို ခံစား နီရရေ။ မသာလေပါသိ၊ ဒို့သျှင်မတ်မာ၊ ဒဏ်ကြီးဝင်ရေ (စန္ဒရားဘွဲ့)
    ရောဂါ ဝေဒနာ စွဲကပ်နေသည်။ ပြင်းထန်သော ရောဂါ ဝေဒနာကို ခံစား နေရသည်။ မသာလေပါသိ၊ ဒို့သျှင်မင်းမှာ၊ ဒဏ်ကြီးဝင်ရေ (စန္ဒရားဘွဲ့)
    feel disease
    ကြိယာ

    မသိကိုးကွန်

    [mθìkókʊ̀ɴ]
    မသိယောင် ဆောင်ဗျာယ်။ (မသိကွန်ဆောင်လည်းဟူ၏)
    မသိယောင် ဆောင်လျက်။ (မသိကွန်ဆောင်လည်းဟူ၏)
    connive
    ကြိယာဝိသေသန

    မသိဆိုးရွား

    [mθìsʰóɹWà]
    အသိတရား ခေါင်းပါး လွန်းရေ။ မသိတတ် လွန်းရေ။ သိသင့်သည် ဖြစ်ကေလည်း၊ မသိပဲဟိသည်
    အသိတရား ခေါင်းပါး လွန်းသည်။ မသိတတ် လွန်းသည်။ သိသင့်သည် ဖြစ်ပါလျက်၊ မသိပဲယှိသည်
    irresponsible
    ကြိယာ

    မသိတကွန်

    [mθìtkʊ̀ɴ]
    မသိယောင် ဆောင်ဗျာယ်။ (မသိကွန်ဆောင်လည်းဟူ၏)
    မသိယောင် ဆောင်လျက်။ (မသိကွန်ဆောင်လည်းဟူ၏)
    connive
    ကြိယာဝိသေသန

    မသိတ်

    [mθeɪʔ]
    ဘင်္ဂလီ မွတ်စလင် ဘာသာဝင်ရို့ ဝတ်ပြုသည့် အဆောက်အအုံ။ ကျောင်းဘုရားစာတီသာ၊ မသိတ်ပလီ ပြည့်ဗျာယ်နီသည်၊ ဖေါက်ကျီခေါင်းတိုင်းရို့ (ဗမာချီ)
    ဘင်္ဂလီ မွတ်စလင် ဘာသာဝင်တို့ ဝတ်ပြုသည့် အဆောက်အအုံ။ ကျောင်းဘုရားစာတီသာ၊ မသိတ်ပလီ ပြည့်လျက်နီသည်၊ ဖေါက်ကျီခေါင်းတကာတို့ (ဗမာချီ)
    mosque
    နာမ်

    မသိမသာ

    [mθìmθà]
    တဦးတယောက်အား မြင်သာ သိသာ ပေါ်လွင်စွာ အာရုံ စွဲစိုက်မိခြင်း မဟိစီပဲ။ ၂၊ ဇာလေ့ မသိပိုင် ပါဝင်စွက်ဖက်ခြင်းကို မသိစီပဲ။ မောင်သာဖြူပါးမာ မသိမသာ ခံပီးလိုက်ရရေ (အရပ်)
    တစ်ဦးတစ်ယောက်အား မြင်သာ သိသာ ပေါ်လွင်စွာ အာရုံ စွဲစိုက်မိခြင်း မယှိစေပဲ။ ၂၊ ဘာမျှ မသိသကဲ့သို့ ပါဝင်စွက်ဖက်ခြင်းကို မသိစေပဲ။ မောင်သာဖြူပါးမှာ မသိမသာ ခံပီးလိုက်ရရေ (အရပ်)
    imperceptibly
    ကြိယာဝိသေသန

    မသိလိုက်မသိပါ

    [mθìlaɪʔmθìpà]
    ကိုယ့်နှင့် သက်ဆိုင်ခြင်း မဟိပိုင် ရွတ်မြောက်အောင် ဥပေက္ခာပြုဗျာယ်။ ဘာတခုလောက် မသိပိုင် ပါဝင်ရောနှောခြင်း မဟိပဲ
    မိမိနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်း မယှိသကဲ့သို့ လွတ်ကင်းအောင် ဥပေက္ခာပြုလျက်။ ဘာတစ်ခုမျှ မသိသကဲ့သို့ ပါဝင်ရောနှောခြင်း မယှိပဲ
    connive
    ကြိယာဝိသေသန

    မသိသာ

    [mθìθà]
    လုပ်ဆောင်ချက်ကို သူတိတိုင်း မသိစီပဲ၊ လျှိုဝှက်စွာ
    လုပ်ဆောင်ချက်ကို သူများတကာ မသိစေပဲ၊ လျှိုဝှက်စွာ
    secrect
    ကြိယာဝိသေသန

    မသိုးထမင်းမသိုးဟင်း

    [mθótʰmɪ́ɴmθóhɪ́ɴ]
    ရက်၊ လ၊ ကာလ တာရှည် မသိုး မပုတ်အောင် စီမံထားရေ စားသောက်ဖွယ်
    ရက်၊ လ၊ ကာလ ကြာရှည်စွာ မသိုး မပုတ်အောင် စီမံထားသော စားသောက်ဖွယ်
    dry food
    နာမ်

    မသိုးမသန့်

    [mθómθa̰ɴ]
    စားသောက်ရီ့အခါ စိတ်မာ ကြည်လင်ခြင်း မဟိပဲ။ (တစုံတရီ သံသယ ကိန်းဝင်လှာရေ။) သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း မဟိပဲ။) ငါစားရာစားသည် စိတ်ထဲက မသိုးမသန့် ဖြစ်တေ (အရပ်)
    စားသောက်သည့်အခါ စိတ်တွင် ကြည်လင်ခြင်း မယှိပဲ။ (တစုံတရာ သံသယ ကိန်းဝင်လာသည်။) သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း မယှိပဲ။) ငါစားရာစားရေ စိတ်ထဲက မသိုးမသန့် ဖြစ်တေ (အရပ်)
    unclean
    ကြိယာဝိသေသန

    မသိုးသင်္ကန်း

    [mθóθŋ̇kaáɴ]
    အရာတရက်နိ အာရုဏ်မတက်မီ တညည့်ချင်းဖြင့် အပြီးရက်လုပ် ချုပ်သီ၍ လှူဒါန်းသော သင်္ကန်း
    နောက်တစ်နေ့ အရုဏ်မတက်မီ တစ်ညချင်းဖြင့် အပြီးရက်လုပ် ချုပ်သီ၍ လှူဒါန်းသော သင်္ကန်း
    robe worn by Buddhist monk
    နာမ်

    မသီကောင်းမပျောက်ကောင်း

    [mθíkáʊɴmprɔ́ɛʔkáʊɴ]
    သီကြီ ပျက်စီး လောက်ယောင် ဖီးအန္တရာယ်နှင့် ကြုံတိပါကေလေ့ လွတ်မြောက် ချမ်းသာလာရေအနိန်နန့်။ ၂၊ မတရားရွီတွက်နန့် မသီကြီ မပျက်စီးကောင်း
    သေကြေ ပျက်စီး လောက်အောင် ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ကြုံတွေပါသော်လည်း လွတ်မြောက် ချမ်းသာလာသော အားဖြင့်။ ၂၊ မတရားသောအားဖြင့် မသေကြေ မပျက်စီးကောင်း
    escape from death
    ကြိယာဝိသေသန