Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 41–60 of 2,515 words

    မ

    မကောင်းစွာသျှေ

    [mkáʊɴswàʃè]
    အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်ပြားသောသူ။ အရှက်အကြောက် မဟိရေသူ
    အကျင့်စာရိတ္တ ပျက်ပြားသောသူ။ အရှက်အကြောက် ကင်းမဲ့သောသူ
    corrupt
    နာမ်

    မကောင်းဆိုးဝါး

    [mkáʊɴsʰówàး]
    မထင်မမြင်သာပဲ။ လူကို ခြောက်လှန်တတ်သည် ဆိုရေ ဆစ္ဆီ၊ ဆစ္ဆီ၊ သဆီ။ မှင်စာအစဟိရေ အသက်ဝိညာဉ် သတ္တဝါ
    မထင်မမြင်သာပဲ။ လူကို ခြောက်လှန်တတ်သည် ဆိုသော သရဲ၊ တစ္ဆေ။ မှင်စာစသော အသက်ဝိညာဉ် သတ္တဝါ
    evils
    နာမ်

    မကောင်းတကောင်း

    [mkáʊɴtkáʊɴ]
    မကောင်းရေလည်း မဟုတ်၊ ကောင်းရေလည်း မဟုတ်၊ အလယ် အလတ်ဖြစ်ရေ။ ‘မကောင်းတကောင်း၊ အောင်ကျော် ရက်တဲ့တောင်း၊ မိုးခါ နီခါ သုံးစရာ။’ (ရိုးရာ)။ ‘ဟေဝန်မြိုင်လေ၊ ဂနိုင်ထဲမာ၊ မမေးကောင်းပါ။ မကောင်းတရိ၊ ဒေနီရာဝယ် လူ့ရွာသားရို့၊ လားရောက်ဟိက၊ ခက်ဘိမည်ပင်’ (လေးလုံးစပ်
    မကောင်းသည်လည်း မဟုတ်၊ ကောင်းသည်လည်း မဟုတ်၊ အလယ် အလတ်ဖြစ်သော။ ‘မကောင်းတကောင်း၊ အောင်ကျော် ရက်တဲ့တောင်း၊ မိုးခါ နီခါ သုံးစရာ။’ (ရိုးရာ)။ ‘ဟေဝန်မြိုင်လေ၊ ဂနိုင်ထဲမှာ၊ မမေးကောင်းပါ။ မကောင်းတရိ၊ ဤနေရာဝယ် လူ့ရွာသားတို့၊ သွားရောက်ယှိက၊ ခက်ဘိမည်ပင်’ (လေးလုံးစပ်
    not bad
    နာမဝိသေသန

    မကောင်းတရိ

    [mkáʊɴtɹì]
    မထင်မမြင်သာပဲ။ လူကို ခြောက်လှန်တတ်သည် ဆိုရေ ဆစ္ဆီ၊ ဆစ္ဆီ၊ သဆီ။ မှင်စာအစဟိရေ အသက်ဝိညာဉ် သတ္တဝါ
    မထင်မမြင်သာပဲ။ လူကို ခြောက်လှန်တတ်သည် ဆိုသော သရဲ၊ တစ္ဆေ။ မှင်စာစသော အသက်ဝိညာဉ် သတ္တဝါ
    evils
    နာမ်

    မကောင်းတရိ၂

    [mkáʊɴtɹì၂]
    နမိတ် မကောင်း၊ မင်္ဂလာ မဟိသော၊ မကောင်းရေ အဖြစ်သနစ်၊ အစဟိရေစကားကို ပြောဆိုဖို့ ဟိရေအခါမျိုး၌ မပြောမိရေ စကားကြောင့် အမင်္ဂလာအစဟိရေ အဖြစ်သနစ်များ မဆိုက်ရောက်စီရန် ရှီးဦး စကားခံသည့်အနိန်နန့် ပြောလီ့ဟိသော စကား။ (ထို့မကောင်းတရိ လွဲပါစီ ဖယ်ပါစီစရေ။
    နမိတ် မကောင်း၊ မင်္ဂလာ မယှိသော၊ မကောင်းသော အဖြစ်သနစ်၊ စသောစကားကို ပြောဆိုရန် ယှိသည့်အခါမျိုး၌ မပြောမိသည့် စကားကြောင့် အမင်္ဂလာစသော အဖြစ်သနစ်များ မဆိုက်ရောက်စေရန် ရှေးဦး စကားခံသည့်အနေဖြင့် ပြောလေ့ယှိသော စကား။ (ထို့မကောင်းတရိ လွဲပါစီ ဖယ်ပါစီစသည်။
    bad omen
    နာမ်

    မကောင်းတရိ၃

    [mkáʊɴtɹì၃]
    နမိတ် မကောင်း၊ မင်္ဂလာ မဟိသော၊ မကောင်းရေ အဖြစ်သနစ်၊ အစဟိရေ စကားကို ပြောဆိုဖို့ ဟိရေအခါမျိုး၌ မပြောမိရေ စကားကြောင့် အမင်္ဂလာအစဟိရေ အဖြစ်သနစ်များ မဆိုက်ရောက်စီရန် ရှီးဦး စကားခံသည့်အနိန်နန့် ပြောလီ့ဟိသော စကား။ (ထို့မကောင်းတရိ လွဲပါစီ ဖယ်ပါစီစရေ။) ‘တောမာတ
    နမိတ် မကောင်း၊ မင်္ဂလာ မယှိသော၊ မကောင်းသော အဖြစ်သနစ်၊ စသော စကားကို ပြောဆိုရန် ယှိသည့်အခါမျိုး၌ မပြောမိသည့် စကားကြောင့် အမင်္ဂလာစသော အဖြစ်သနစ်များ မဆိုက်ရောက်စေရန် ရှေးဦး စကားခံသည့်အနေဖြင့် ပြောလေ့ယှိသော စကား။ (ထို့မကောင်းတရိ လွဲပါစီ ဖယ်ပါစီစသည်။) ‘တောမှာတ
    not bad
    နာမ်

    မကောင်းတရောင်း

    [mkáʊɴtɹáʊɴ]
    မကောင်းရေ အကြံအစည် အပြုအမူရို့စွာ ကြံစည် ပြုမူသူကို ကျိန်ဆိုသူသို့ ပြန်ပနာထိခိုက်စီရန် ကျိန်လွှဲပြောဆိုရေ စကားလုံး။ ‘မကောင်းတရောင်း၊ နင့်ပါးမာ ရောင်းပါလီ’ (အရပ်)
    မကောင်းသော အကြံအစည် အပြုအမူတို့သည် ကြံစည် ပြုမူသူကို ကျိန်ဆိုသူသို့ ပြန်၍ထိခိုက်စေရန် ကျိန်လွှဲပြောဆိုသော စကားလုံး။ ‘မကောင်းတရောင်း၊ နင့်ပါးမှာ ရောင်းပါလီ’ (အရပ်)
    take an oath
    နာမ်

    မကောင်းမကန်း

    [mkáʊɴmkáɴ]
    နှစ်ဘက်အနက် ဇာဘက်ကိုမျှ ပီပီမသက်ရောက်ပဲ။ ခွက်လက်အနိန်နန့်
    နှစ်ဘက်အနက် မည်သည့်ဘက်သို့မျှ ပီပီမသက်ရောက်ပဲ။ ခွက်လက် အားဖြင့်
    badly
    ကြိယာဝိသေသန

    မကောင်းမှု

    [mkáʊɴm̥oʊ]
    ကိုယ့်အား ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ လူတိအား ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တခုတရီသော အကျိုးကိုမပြုပဲ အပြစ်သာ ဖြစ်စီသော ပြုမူချက်။ အကုသိုလ်
    မိမိအား လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးအား လည်းကောင်း၊ တစ်စုံတစ်ရာသော အကျိုးကိုမပြုပဲ အပြစ်သာ ဖြစ်စေသော ပြုမူချက်။ အကုသိုလ်
    evil - misdeed - demerit
    နာမ်

    မက္ကလာ

    [mkə́kəlà]
    မြန်မာမက္ကလာပိုင် ချွန်ချွန်မဟုတ်ဘဲ စိကေချေ ချွန်ဗျာယ် နှီးဖြင့် အကွက်ငယ်ဖော်ပနာ ကားပြန့်ဝိုင်းစက် ရက်လုပ်ပြီးကေ စလူရွက်ဖြင့်မိုးကာ မမာ့များဆောင်းသော ဆောင်းစရာ တမျိုး။ ကိုယ်တော်ထွတ်ဖျား၊ မင်းယောက်ျားမာ၊ ရက်ထားမက္ကလာ၊ မိုဃ်းရွာသည်နှင့် ပမာတင်ကေ၊ အ
    မြန်မာခမောက်ကဲ့သို့ ချွန်ချွန်မဟုတ်ပဲ အနည်းငယ် ချွန်လျက် နှီးဖြင့် အကွက်ငယ်ဖော်၍ ကားပြန့်ဝိုင်းစက် ရက်လုပ်ပြီးလျှင် စလူရွက်ဖြင့်မိုးကာ မိန်းမများဆောင်းသော ဆောင်းစရာ တစ်မျိုး။ ကိုယ်တော်ထွတ်ဖျား၊ မင်းယောက်ျားမှာ၊ ရက်ထားမက္ကလာ၊ မိုဃ်းရွာသည်နှင့် ပမာတင်ကေ၊ အ
    bamboo hat
    နာမ်

    မက္ကလာပျား

    [mkə́kəlàprá]
    ဇော်ဂျီပိုင် အဝါရောင်ဟိသော ပျားတမျိုး
    နကျယ်ကောင်ကဲ့သို့ အဝါရောင်ယှိသော ပျားတစ်မျိုး
    bee
    နာမ်

    မက္ကလာပြန့်စင်

    [mkə́kəlàpɹàɴ့sɪ̀ɴ]
    မက္ကလာပိုင် ပြားပြားပြန့်ပြန့် ဝိုင်းဝိုင်းကားကား ရက်လုပ်ထားရေ အမျိုးသမီးများ ဆောင်စရာတမျိုး
    မက္ကလာကဲ့သို့ ပြားပြားပြန့်ပြန့် ဝိုင်းဝိုင်းကားကား ရက်လုပ်ထားသော အမျိုးသမီးများ ဆောင်စရာတစ်မျိုး
    bamboo hat
    နာမ်

    မက္ကလာရိုင်ရိုင်

    [mkə́kəlàɹàɪɴɹàɪɴ]
    ရှီးခေတ်က သတိုးသမီးများ မင်္ဂလာဆောင်ရာမာ အပြောက်အပြိန် တံဆာမွမ်းမံဗျာယ် သျှောင်ပိုင် ဆောင်းရရေ မက္ကလာ အစိတ်အပိုင်း တန်ဆာတမျိုး။ (သတိုးသမှန်အိမ်က သတိုးသကျိကို ရက်လည် ဆောင်း၍ အိမ်ပြန်ပနာ ရရေ။ မြန်မာ မက္ကလာပိုင် ချွန်ချွန်မဟုတ်ဘဲ စိကေချေ ချွန်
    ရှေးခေတ်က သတိုးသမီးများ မင်္ဂလာဆောင်ရာတွင် အပြောက်အပြိန် တံဆာမွမ်းမံလျက် သျှောင်ကဲ့သို့ ဆောင်းရသော မက္ကလာ အစိတ်အပိုင်း တန်ဆာတစ်မျိုး။ (သတိုးသမီးအိမ်မှ သတိုးသားအိမ်သို့ ရက်လည် ဆောင်း၍ အိမ်ပြန်လည် ရသည်။ မြန်မာ ခမောက်ကဲ့သို့ ချွန်ချွန်မဟုတ်ပဲ အနည်းငယ် ချွန်
    bamboo hat
    နာမ်

    မက္ကလာရိုင်ရိုင်၂

    [mkə́kəlàɹàɪɴɹàɪɴ၂]
    (မက္ကလာဆောင်း၍) ယိုင်ကျေး သိမ်မွေ့နူးညံ့၊ ညင်သာ ပြေပြစ်ရေ့ ကိုယ်အမူအရာ ဟိသော ရိုင်းပျခြင်း မဟိသော (မက္ကလာနှင့် ရိုင်ရိုင်နှစ်ပုဒ်ကို ပေါင်းစပ်ထားရေ ဝေါဟာရ ဖြစ်တေ။ မက္ကလာဟူသည် ပြန့်ကားသော မမာ့များ ဆောင်းစရာ တမျိုး ဖြစ်တေ။ ရိုင်ရိုင်ဟူသည် တင့်ရေ လ
    (မက္ကလာဆောင်း၍) ယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့နူးညံ့၊ ညင်သာ ပြေပြစ်သည့် ကိုယ်အမူအရာ ယှိသော ရိုင်းပျခြင်း မယှိသော (မက္ကလာနှင့် ရိုင်ရိုင်နှစ်ပုဒ်ကို ပေါင်းစပ်ထားသော ဝေါဟာရ ဖြစ်သည်။ မက္ကလာဟူသည် ပြန့်ကားသော မိန်းမများ ဆောင်းစရာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ရိုင်ရိုင်ဟူသည် တင့်တယ် လ
    bamboo hat
    နာမဝိသေသန

    မက်

    [mɛʔ]
    တွယ်စွာရေ။ စွဲလန်းရေ။ တပ်နှစ်သက်ရေ။ လောင်းလှီကို ဖီးတဖက်ဘက်ကို တိမ်းစီရေ
    တွယ်တာသည်။ စွဲလန်းသည်။ တပ်နှစ်သက်သည်။ လောင်းလှေကို ဘေးတစ်ဘက်ဘက်သို့ တိမ်းစေသည်
    besot
    ကြိယာ

    မက်မော

    [mɛʔmɔ́]
    လိုချင် စွဲလမ်းသော ရမ္မက်စိတ် ပြင်းပြရေ
    လိုချင် စွဲလမ်းသော ရမ္မက်စိတ် ပြင်းပြသည်
    have a passion
    ကြိယာ

    မက်လုံးတိုက်

    [mɛʔlóʊɴtaɪʔ]
    တပ်နှစ်သက်ခြင်း မဖြစ်ပဲ မနေနှိုင်ယောင် ညှို့ဆောင် နှိုင်ရေ အရာ
    တပ်နှစ်သက်ခြင်း မဖြစ်ပဲ မနေနိုင်အောင် ညှို့ဆောင် နိုင်သော အရာ
    incentive
    နာမ်

    မက်သံတိုက်

    [mɛʔθံtaɪʔ]
    မမာ့များ ဣန္ဒြေကင်း အသံကျကျယ်လောင်လောင် ရင်ရွှင်သော အသံ၊ အမူအရာ ရောနှောဗျာယ် ပြောဆို ပြုမူရေ။ ၂၊ လင်လိုရေတွက်နန့် ဣန္ဒြေကင်း ဖောက်ပြန်ခြင်းကို ပြုသည်
    မိန်းမများ ဣန္ဒြေမဲ့ အသံကျယ်လောင်စွာ ရင်ရွှင်သော အသံ၊ အမူအရာ ရောနှောလျက် ပြောဆို ပြုမူသည်။ ၂၊ လင်လို၍ ဣန္ဒြေမဲ့ လော်လည်ခြင်းကို ပြုသည်
    immodest
    ကြိယာ

    မက်သား

    [mɛʔθá]
    ဘုရင်၏ သားတော်။ တတိုင်း တပြည်၊ ပိုင်ရေမက်သား၊ ဒအောင်ကျော်၊ နောင်တော် ရွှတ်ကေ၊ ငါလွှတ်ယင့် (တေး)
    ဘုရင်၏ သားတော်။ တတိုင်း တပြည်၊ ပိုင်ရေမက်သား၊ ဒအောင်ကျော်၊ နောင်တော် ရွှတ်ကေ၊ ငါလွှတ်ယင့် (တေး)
    prince
    နာမ်

    မကျန်

    [mt͡ɕàɴ]
    အကြွင်းမကျန် မဟိသောအနိန်နန့်။ အားလုံး
    အကြွင်းမကျန် မယှိသော အားဖြင့်။ အားလုံး
    all
    ကြိယာဝိသေသန