Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 61–80 of 2,515 words

    မ

    မကျိုင်

    [mt͡ɕàɪɴ]
    အကပ်အသပ် မဟိသည်၏အဖြစ်။ ဇာဟင့်တခုလေ့ မကြွင်းကျန်သည်၏ အဖြစ်။ ‘တယောက်မကျိုင်၊ ပန်းရွှီမြိုင်ကေ၊ နန်းစဉ်သာခြင်း၊ ဖတ်ဖူးသူလေ၊ လူအများရို့’ (ပန်း)
    အကြွင်းအကျန် မယှိသည်၏အဖြစ်။ ဘာတစ်ခုမှ မကြွင်းကျန်သည်၏ အဖြစ်။ ‘တယောက်မကျိုင်၊ ပန်းရွှေမြိုင်ကေ၊ နန်းစဉ်သာခြင်း၊ ဖတ်ဖူးသူလေ၊ လူအများတို့’ (ပန်း)
    not left
    နာမ်

    မကျိုင်းမမာ

    [mt͡ɕáɪɴmmà]
    ဖျားနာ ဟိနိန်ရေ၏ အဖြစ်။ ကျမ္မာရီး ချိုရေသည်၏ အဖြစ်
    နာမကျန်း ယှိနေသည်၏ အဖြစ်။ ကျန်းမာရေး ချိုတဲ့သည်၏ အဖြစ်
    sick
    နာမ်

    မကျိုင်းမါ

    [mt͡ɕáɪɴmà]
    ဖျားနာ ဟိနိန်ရေ၏ အဖြစ်။ ကျမ္မာရီး ချိုရေသည်၏ အဖြစ်
    နာမကျန်း ယှိနေသည်၏ အဖြစ်။ ကျန်းမာရေး ချိုတဲ့သည်၏ အဖြစ်
    sick
    နာမ်

    မကျီ

    [mt͡ɕí]
    တခုတရီ ဆောင်ရွက်မှု၌ ကျေကုန်ပြတ်စဲခြင်း မဟိသိမ့်အနိန်နန့်။ ဆက်ပနာ ဆောင်ရွက်ရန် လုပ်ငန်းတာဝန် ကျန်ဟိနေသိမ့်အနိန်နန့်။ ‘နင်ရို့လေ့သီ၊ ငါဝေး့သီကေ၊ မကျီအရီး၊’ (ထာနု)။ ၂၊ တရုရု ရက်ပြတ် ခေါ်ဝေါ်ပြောဆို မြည်တမ်းဗျာယ်။ ‘ခေါ်ဝေါ်မကျီ၊ တစီစီနှင့်’ (ပဋ)။ ၃၊ အကြွ
    တစ်စုံတစ်ရာ ဆောင်ရွက်မှု၌ ကျေကုန်ပြတ်စဲခြင်း မရှိသေးသဖြင့်။ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် လုပ်ငန်းတာဝန် ကျန်ယှိနေသေးသဖြင့်။ ‘နင်တို့လည်းသီ၊ ငါလည်းသီကေ၊ မကျီအရီး၊’ (ထာနု)။ ၂၊ တတွတ်တွတ် အဆက်မပြတ် ခေါ်ဝေါ်ပြောဆို မြည်တမ်းလျက်။ ‘ခေါ်ဝေါ်မကျီ၊ တစီစီနှင့်’ (ပဋ)။ ၃၊ အကြွ
    undone
    ကြိယာဝိသေသန

    မကျီတကျီ

    [mt͡ɕítt͡ɕí]
    တိုးလို့တန်းလန်း။ ငါးပိုင်းကမ်းတင်သေး။ မပြတ်မစဲငယ်ပနာ။ ‘စပါးဆန်ရီသွင်းလို့ အလုပ်က မကျီတကျိ ဖြစ်နီရေဂု’ (အရပ်)
    မပြီးမပြတ်။ လက်စမသတ်သေး။ မပြတ်မစဲသေး၍။ ‘စပါးဆန်ရီသွင်းလို့ အလုပ်က မကျီတကျိ ဖြစ်နီရေဂု’ (အရပ်)
    undone
    ကြိယာဝိသေသန

    မကျော်အပ်သည့်သုံးပါး

    [mt͡ɕɔ̀ʔaʔθɛ̰θóʊɴpàး]
    ကျေပြွန်ကို မကျီာ်အပ်။ ၂၊ အဟိကထရံကို မကျီာ်အပ်။ ၃၊ သူတယောက်၏ အဂေါင်းကို မကျီာ်အပ် (လောကသမုတ္ထိ)
    ကျေပြွန်ကို မကျော်အပ်။ ၂၊ အရှေ့ကထရံကို မကျော်အပ်။ ၃၊ သူတစ်ယောက်၏ ဦးခေါင်းကို မကျော်အပ် (လောကသမုတ္ထိ)
    not to do
    နာမ်

    မကြည့်မလှ

    [mt͡ɕɛ̰mɬ]
    ခံစားချက်ဒဏ် ပြင်းပြစွာ။ ဆိုးရွားစွာ
    ခံစားချက်ဒဏ် ပြင်းပြစွာ။ ဆိုးရွားစွာ
    very bad
    ကြိယာဝိသေသန

    မကြံအပ်မကြံစည်ရာ

    [mt͡ɕံʔaʔmt͡ɕံsɛ̀ɹà]
    မအပ်မရာသော ကြံစည်ချက်။ ကြံစည်ခြင်းငှာ မအပ်မရာသော အရာ
    မဆီလျော်သော ကြံစည်ချက်။ ကြံစည်ခြင်းငှာ မဆီလျော်သော အရာ
    not suitable
    နာမ်

    မကြားကောင်းမနာသာကောင်း

    [mt͡ɕákáʊɴmnàθàkáʊɴ]
    နားမာ မခံသာယောင် ရိုင်းစိုင်း ယုတ်ညံ့သော အကြောင်းတရား
    နားမှာ မခံသာအောင် ရိုင်းစိုင်း ယုတ်ညံ့သော အကြောင်းတရား
    foul
    နာမ်

    မကြာခဏ

    [mt͡ɕàkʰn]
    ထပ်ကာထပ်ကာ။ ထပ်လို့ထပ်လို့အနိန်နန့်
    ထပ်တလဲလဲ။ ထပ်ကာထပ်ကာ အားဖြင့်
    repeat
    ကြိယာဝိသေသန

    မကြားတကြား

    [mt͡ɕátt͡ɕá]
    စကားကို ပီပီသသ နားမလည် နှိုင်လောက်ယောင် ပြောရေ။ ‘လူများ သိလတ်မည်စိုးလို့ စကားကို မကြားတကြား ပြောရေ’ (အရပ်)
    စကားကို ပီပီသသ နားမလည် နိုင်လောက်အောင် ပြောသည်။ ‘သူတစ်ပါး သိလတ်မည်စိုးလို့ စကားကို မကြားတကြား ပြောရေ’ (အရပ်)
    make noise
    ကြိယာ

    မကြားတကွန်

    [mt͡ɕátkʊ̀ɴ]
    (မကြားကျိုးကျွန်) အကွန်ဆောင်နိန်ရေ
    (မကြားကျိုးကျွန်) ဟန်ဆောင်နေသည်
    pretend
    ကြိယာ

    မကြာမကြာ

    [mt͡ɕàmt͡ɕà]
    မကွာဝီးသော အချိန်ကာလအနိန်နန့်သာ ခြားဗျာယ်။ တနားတခါ။ ‘မနောမရွှင်၊ သဘောမာ၌၊ သိချင်ကြောင်းရေ၊ ရက်ပြတ်ရက်ပြတ်၊ အခါခါလျှင်၊ ခေါ်ဝေါ်မေးလည်း’ (ပန်း)
    မကွာဝေးသော အချိန်ကာလ အားဖြင့်သာ ခြားလျက်။ ခဏခဏ။ ‘မနောမရွှင်၊ သဘောတွင်၌၊ သိချင်ကြောင်းရေ၊ မကြာမကြာ၊ အခါခါလျှင်၊ ခေါ်ဝေါ်မေးလည်း’ (ပန်း)
    frequently
    ကြိယာဝိသေသန

    မကြာမနှောင်း

    [mt͡ɕàmn̥áʊɴ]
    အချိန်ကာလ မြင့်ရှည်ခြင်း မဟိစီပဲ
    အချိန်ကာလ မြင့်ရှည်ခြင်း မယှိစေပဲ
    soon
    ကြိယာဝိသေသန

    မကြဲမသိပ်

    [mt͡ɕɛmθìaʔ]
    အရာတခုနှင့် တခု မကွာလှမ်းစီရေ၊ ထိစပ်မှုလည်း မဟိစီရေ၊ မကျဲမစိပ် အလယ်အလတ် ဟိသော။ ‘လားဖို့ပုလဲ၊ ဖြူဖွေးဖွေးကေ၊ မကြဲမသိပ်၊ စိန်ရတီလို၊ ညီမြိတ်မြိတ်နှင့် လိုင်မိတ်တိုရှည်၊ ဆိုဖွယ်မဟိ’ (ပဒုမ္မ)
    အရာတစ်ခုနှင့် တစ်ခု မကွာလှမ်းစေရ၊ ထိစပ်မှုလည်း မယှိစေရ၊ မကျဲမစိပ် အလယ်အလတ် ယှိသော။ ‘သွားမှာပုလဲ၊ ဖြူဖွေးဖွေးကေ၊ မကြဲမသိပ်၊ စိန်ရတီလို၊ ညီမြိတ်မြိတ်နှင့် လိုင်မိတ်တိုရှည်၊ ဆိုဖွယ်မဟိ’ (ပဒုမ္မ)
    normal
    နာမဝိသေသန

    မကွာစိ

    [mkwàsì]
    (မကွာဖူးအစိ) ပြောင်းဖူးအစိ
    (မကွာဖူးအစိ) ပြောင်းဖူးအစေ့
    grain
    နာမ်

    မကွာဖူး

    [mkwàpʰùး]
    ပြောင်းဖူး
    ပြောင်းဖူး
    corn - maize
    နာမ်

    မခ

    [mkʰ]
    သဖောချင်း ကိုက်ညီခြင်း မဟိခြင်း ဖြစ်တေ။ ၂၊ တခုနှင့်တခု ဆက်စပ်၍မရ ဖြစ်တေ။ ပေါင်းစပ်၍မရ ဖြစ်တေ။ မောင်နီနန့် မောင်မဲ တယောက်နန့် တယောက် မခ၊ ရန်တကြဲကြဲ (အရပ်)
    သဘောချင်း ကိုက်ညီခြင်း မယှိခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၊ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်၍မရ ဖြစ်သည်။ ပေါင်းစပ်၍မရ ဖြစ်သည်။ မောင်နီနန့် မောင်မဲ တစ်ယောက်နန့် တစ်ယောက် မခ၊ ရန်တကြဲကြဲ (အရပ်)
    incongruity
    ကြိယာ

    မခံချင်

    [mkʰံɕɪ̀ɴ]
    ကိုယ့်နှင့်ပတ်သက်ပြီးကေ ထိပါးလာရေ် မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်လှာရေ
    မိမိနှင့်ပတ်သက်၍ ထိပါးလာသော် မခံမရပ်နိုင် ဖြစ်လာသည်
    indomitable
    ကြိယာ

    မခံချိ

    [mkʰံɕì]
    စိတ်ထဲမာ နာကျဉ်း ပြင်းပြစွာ ခံစားရရေ။ ‘သူရို့ ပြောစွာ စကားကို ကြားကေ နုလည်းငါမခံချိ (အရပ်)။ ‘ဗျာယကဲပို၊ ပြင်းစွာငိုကေ၊ ထိုသည်မွေးမိ၊ သားမေးသံကို၊ မခံချိလို့၊ ဖြစ်ဘိကိစ္စ’ (ဒွေး)
    စိတ်ထဲ၌ နာကျဉ်း ပြင်းပြစွာ ခံစားရသည်။ ‘သူရို့ ပြောစွာ စကားကို ကြားကေ နုလည်းငါမခံချိ (အရပ်)။ ‘ဗျာယကဲပို၊ ပြင်းစွာငိုကေ၊ ထိုသည်မွေးမိ၊ သားမေးသံကို၊ မခံချိလို့၊ ဖြစ်ဘိကိစ္စ’ (ဒွေး)
    irksomely
    ကြိယာ