Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,101–1,120 of 2,515 words

    မ

    မုံ၂

    [mòʊɴ၂]
    ငုံရေ။ ၂၊ ခံမားထဲ ထည့်ဆောင်ရေ။ သူမြတ်သား လောင်းတော်မွန်၊ ပတ္တမြားကို၊ မုံကာ အသာပျံ၍ (သျှင်ထွီးတု)။ ၃၊ အပွင့် မပွင့်မီ အဖူးဘဝမာ ဖြစ်တေ
    ငုံသည်။ ၂၊ ခံတွင်းထဲ ထည့်ဆောင်သည်။ သူမြတ်သား လောင်းတော်မွန်၊ ပတ္တမြားကို၊ မုံကာ အသာပျံ၍ (သျှင်ထွီးတု)။ ၃၊ အပွင့် မပွင့်မီ အဖူးဘဝတွင် ဖြစ်သည်
    keep in the mouth
    ကြိယာ

    မုံ့၂

    [mo̰ʊɴ၂]
    (အသားအရီ အစဟိစွာ) ချောမွိ့ ထွားမွတ်သည်
    (အသားအရေ စသည်) ချောမွေ့ ထွားမွတ်သည်
    smooth
    ကြိယာ

    မုံ၃

    [mòʊɴ၃]
    ကံ နောက်ဆက် စကားလုံး။ (ကို) လျှင်။ ကိုယ့်မျိုးက်သား၊ ကြက်သက်ထားကေ၊ မယားကိုမုံ၊ များစွာယုံလို့ (မျိုးက်)
    ကံ နောက်ဆက် စကားလုံး။ (ကို) လျှင်။ မိမိမျောက်သား၊ ကြက်သက်ထားကေ၊ မယားကိုမုံ၊ များစွာယုံလို့ (မျောက်)
    none
    ပစ္စည်း

    မုံကင်း

    [mòʊɴkɪ́ɴ]
    ထွက်ပြူစ အငုံလေး
    ထွက်ပြူစ အငုံလေး
    bud
    နာမ်

    မုချ

    [moʊɕ]
    မလွဲဧကန်။ အမှန်မသွေ
    မလွဲဧကန်။ အမှန်မသွေ
    definitely
    နာမ်

    မုစရိ

    [moʊsɹì]
    လူတိ၏ လယ်မာ အခယူပနာ လုပ်ကိုင်ပေးသူ။ စာရင်းငှား၊ မူစရိလေ၊ ကူညီတိကို၊ ငှားထားပြီးသားမှ၊ လခမေးနာ၊ ပီးရေ အခါဝယ် (ထာနု)
    သူတစ်ပါး၏ လယ်တွင် အခယူ၍ လုပ်ကိုင်ပေးသူ။ စာရင်းငှား၊ မူစရိလေ၊ ကူညီများကို၊ ငှားထားပြီးမှ၊ လခမေးနာ၊ ပေးသော အခါဝယ် (ထာနု)
    labourer
    နာမ်

    မုဆိုး

    [moʊsʰó]
    သား၊ ငါး၊ သတ္တဝါ အစဟိစွာရို့ကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်ပနာ ရောင်းချ စားသောက်ပနာ အသက်မွီးသောသူ
    သား၊ ငါး၊ သတ္တဝါ စသည်တို့ကို ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်၍ ရောင်းချ စားသောက်၍ အသက်မွေးသောသူ
    hunter
    နာမ်

    မုဆိုးကျား

    [moʊsʰót͡ɕá]
    ယိုင်ကျေး သိမ်မွေ့နူးညံ့ခြင်း ကင်းသူ။ ခက်ထန် ကြမ်းကြုတ်သူ။ ရုန်းရင်းသူ။ ဝနာပိုင်ကေ၊ သောနုတ္တိုရ်ဟု၊ မှီခိုကိုးကေ၊ မုဆိုးကျားမာ၊ ရောက်ငြားဟိသူ၊ လူဟူဟူထက်၊ အမူကြမ်းခက် (ဆဒ္ဒန်)
    ယဉ်ကျေး သိမ်မွေ့နူးညံ့ခြင်း ကင်းသူ။ ခက်ထန် ကြမ်းကြုတ်သူ။ ရုန်းရင်းသူ။ ဝနာပိုင်ကေ၊ သောနုတ္တိုရ်ဟု၊ မှီခိုကိုးကေ၊ မုဆိုးကျားမှာ၊ ရောက်ငြားယှိသူ၊ လူဟူဟူထက်၊ အမူကြမ်းခက် (ဆဒ္ဒန်)
    rude
    နာမ်

    မုဆိုးဘို

    [moʊsʰóbʱÒ]
    မယားသီရေ သူ တနည်း၊ မယားမရခရေ သူကို ခေါ်ဝေါ်သော စကား
    မယားသေသော သူ သို့မဟုတ်၊ မယားမရခဲ့သော သူကို ခေါ်ဝေါ်သော စကား
    widower
    နာမ်

    မုဆိုးမ

    [moʊsʰóm]
    လင်သီရေ မမာ့ တနည်း၊ လင်မရခရေ မမာ့ကို ခေါ်ဝေါ်သော စကား
    လင်သေသော မိန်းမ သို့မဟုတ်၊ လင်မရခဲ့သော မိန်းမကို ခေါ်ဝေါ်သော စကား
    widow
    နာမ်

    မုဆိုးမချဉ်ပေါင်

    [moʊsʰómɕɪ̀ɴpèàɪ̀ɴ]
    အရိုးရှည်၍ အရွက်၊ အပွင့် ဖြူဖပ်ဖြူရော် ဟိသော ချိုင်ပေါင်တမျိုး။ မဆမ ချိုင်ပေါင်၊ ခုနှစ်ထောင်၊ ကျိုးကေကျိုး၊ မကျိုးကေ-မိုးကိုထိုး (သိုက်)
    အရိုးရှည်၍ အရွက်၊ အပွင့် ဖြူဖပ်ဖြူရော် ယှိသော ချဉ်ပေါင်တစ်မျိုး။ မုဆိုးမ ချဉ်ပေါင်၊ ခုနှစ်ထောင်၊ ကျိုးကေကျိုး၊ မကျိုးကေ-မိုးကိုထိုး (သိုက်)
    roselle
    နာမ်

    မုဆိုးမခွီး

    [moʊsʰómkʰwï]
    မြေမား အောင်းတတ်ရေ ပုရစ်နှင့် တူစွာ့ ပိုးကောင်ငယ် တမျိုး
    မြေတွင်း အောင်းတတ်သော ပုရစ်နှင့် တူသည့် ပိုးကောင်ငယ် တစ်မျိုး
    insect
    နာမ်

    မုဆိုးမပိုး

    [moʊsʰómpó]
    မြေမားအောင်းတတ်ရေ ပုရစ်နှင့် တူစွာ့ ပိုးကောင်ငယ် တမျိုး
    မြေတွင်းအောင်းတတ်သော ပုရစ်နှင့် တူသည့် ပိုးကောင်ငယ် တစ်မျိုး
    insect
    နာမ်

    မုဆိုးမမြက်

    [moʊsʰómmɹɛʔ]
    ကပ်ငြိလွယ်သော အသီးချွန် ကချေတိ သီးလေ့ဟိသော မြက်ပင်တမျိုး။ (စာသျှမြက်၊ စာသျှေမြက်လို့လေ့ ခေါ်ကတ်တေ။
    ကပ်ငြိလွယ်သော အသီးချွန် ကလေးများ သီးလေ့ယှိသော မြက်ပင်တစ်မျိုး။ (စာသျှမြက်၊ စာကလေးမြက်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
    grass
    နာမ်

    မုဆိုးမအပ်

    [moʊsʰómʔaʔ]
    ကပ်ငြိလွယ်သော အသီးချွန် ကချေတိ သီးလေ့ဟိသော မြက်ပင်တမျိုး။ (စာသျှမြက်၊ စာသျှေမြက်လို့လေ့ ခေါ်ကတ်တေ။
    ကပ်ငြိလွယ်သော အသီးချွန် ကလေးများ သီးလေ့ယှိသော မြက်ပင်တစ်မျိုး။ (စာသျှမြက်၊ စာကလေးမြက်ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။
    grass
    နာမ်

    မုံတံ

    [mòʊɴtံ]
    အငုံထွက်လှာမည့် ရိုးတံ။ ပွင့်တံ မလာ၊ မုံတံ မထိုး၊ ဝယျာဉ်ရာမာ၊ ပန်းတမျိုး (ပန်းဝှက်)
    အငုံထွက်လာမည့် ရိုးတံ။ ပွင့်တံ မလာ၊ မုံတံ မထိုး၊ ဝယျာဉ်သာမှာ၊ ပန်းတစ်မျိုး (ပန်းဝှက်)
    bud
    နာမ်

    မုတ်

    [moʊʔ]
    လက်မ ထောင်ထားရေ လက်ဆုတ်၏ အတိုင်းအတား။ တတောင်၏ သုံးပုံတပုံ အတိုင်းအတာ။ (တိရစ္ဆာန်ရို့၏) ကျင်ငယ်ရည်။ အဖို လိင်အင်္ဂါ အရင်း ဝဲယာမာ တွဲကျပါဟိသော မျိုးဖြစ်ထွန်းရာ အစိ။ ဝှေးစိ
    လက်မ ထောင်ထားသော လက်ဆုတ်၏ အတိုင်းအတား။ တစ်တောင်၏ သုံးပုံတစ်ပုံ အတိုင်းအတာ။ (တိရစ္ဆာန်တို့၏) ကျင်ငယ်ရည်။ အဖို လိင်အင်္ဂါ အရင်း ဝဲယာတွင် တွဲကျပါယှိသော မျိုးဖြစ်ထွန်းရာ အစေ့။ ဝှေးစေ့
    unit
    နာမ်

    မုတ်ကာဖူး

    [moʊʔkàpʰùး]
    ပြောင်းဆန်ဖူး။ ၂၊ ယင်းအပင်မှအစိ။ မုတ်ကာဖူးစိ
    ပြောင်းဆန်ဖူး။ ၂၊ ယင်းအပင်မှအစေ့။ မုတ်ကာဖူးစေ့
    none
    နာမ်

    မုတ်ကာသနီ

    [moʊʔkàθní]
    မိုးကျောက်ကျမာ အဝါပွင့် တနည်း အရဲပွင့်များ ပွင့်လေ့ဟိရေ လမ်းဖီးမာ စိုက်ထားတတ်ရေ အပင်ကြီး (မကာသနီ၊ ဇော်ကနီပင် အစဟိစွာအနိန်နန့်လည်း ခေါ်ကတ်သိမ့်ရေ)
    မိုးဦးကျတွင် အဝါပွင့် သို့မဟုတ် အနီပွင့်များ ပွင့်လေ့ရှိသည့် လမ်းဘေးတွင် စိုက်ထားတတ်သော သစ်ပင်ကြီး (မကာသနီ၊ စိန်ပန်းပင် စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်ကြသေးသည်)
    tree
    နာမ်

    မုတ်ကောင်

    [moʊʔkàʊɴ]
    ရီငန်ပိုင်းမာ နီလေ့ဟိသော ကိုယ်ခွံမား၌ ပုလဲ ပြုလုပ်တတ်ရေ ရီသတ္တဝါ တမျိုး
    ရေငန်ပိုင်းတွင် နေလေ့ယှိသော ကိုယ်ခွံတွင်း၌ ပုလဲ ပြုလုပ်တတ်သော ရေသတ္တဝါ တစ်မျိုး
    pearl oyster
    နာမ်