Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,281–1,300 of 2,515 words

    မ

    မောက်ကာဖူး

    [mɔ́ɛʔkàpʰùး]
    ပြောင်းဆန်ဖူး။ ၂၊ ယင်းအပင်မှအစိ။ မောက်ကာဖူးစိ
    ပြောင်းဆန်ဖူး။ ၂၊ ယင်းအပင်မှအစေ့။ မောက်ကာဖူးစေ့
    none
    နာမ်

    မောက်ခရောက်

    [mɔ́ɛʔkʰɹɔ́ɛʔ]
    ဥချိုးအဖျား ဟိကို စိကေချေ ကွေးညွတ် နိန်ရေ နွား၊ ကျွဲကို ခေါ်ဝေါ်သော စကား
    ဥချိုးအဖျား ရှေ့ကို အနည်းငယ် ကွေးညွတ် နေသော နွား၊ ကျွဲကို ခေါ်ဝေါ်သော စကား
    type of cow or buffalo
    နာမ်

    မောက်ခေါင်

    [mɔ́ɛʔkʰèàɪ̀ɴ]
    ထောပတ်ထိုးရာမှ ထွက်လှာသော နို့ခဲ
    ထောပတ်ထိုးရာမှ ထွက်လာသော နို့ခဲ
    milk
    နာမ်

    မောက်ချ

    [mɔ́ɛʔɕ]
    ခ၊ ဂ၊ င၊ ဒ၊ ပ၊ ဝ အက္ခရာမာ အာသရအတွက် သင်္ကေတရီးရာမာ ရီးရရေရီးချ တမျိုး (ါ)
    ခ၊ ဂ၊ င၊ ဒ၊ ပ၊ ဝ အက္ခရာတွင် အာသရအတွက် သင်္ကေတရေးရာ၌ ရေးရသည့်ရေးချ တစ်မျိုး (ါ)
    [orth.] diacritic mark postscripted long loop (-ါ) used with the letters ခ၊ ဂ၊ င၊ ဒ၊ ပ၊ ဝ to represent the vowel sound အာ - a - See also ရေးချ၊ ဝိုက်ချ၊ မောက်ချ
    နာမ်

    မောက်တင်

    [mɔ́ɛʔtɪ̀ɴ]
    နှုတ်သီးရင်း၌ အမွီးအမင်ာက် ဟိသော ဇရက်မျိုးဝင် ငှက်တမျိုး
    နှုတ်သီးရင်း၌ အမွေးအမောက် ယှိသော ဆက်ရက်မျိုးဝင် ငှက်တစ်မျိုး
    starling
    နာမ်

    မောက်တောင်

    [mɔ́ɛʔtàʊɴ]
    ငေါင်းငေါင်းထောင်ဗျာယ်
    ငေါင်းငေါင်းထောင်လျက်
    sink
    ကြိယာဝိသေသန

    မောက်တော်

    [mɔ́ɛʔtɔ̀]
    လက်မထပ် ရသိမ့်ရေ ဘုရင် သမီးတော်တိကို ခေါ်သော ဝေါဟာရ။ ၂၊ တပင်တိုင် နန်း၌ တယောက် ထီးတည်း စံပျော်နိန်ရေ မင်းသမီးကို ခေါ်သော နန်းသုံး ဝေါဟာရ။ ရီးတော် ထွတ်တင်၊ ဖခင်နှမ၊ ပင်နန်းရတနာ၊ စံမြန်းပျော်ကေ၊ မောက်တော်လှဟု (ကော်)။ ၃၊ တောင်ညာစံဒေဝီ မဟေသီ မိဖုရားအား ဂု
    လက်မထပ် ရသေးသော ဘုရင် သမီးတော်များကို ခေါ်သော ဝေါဟာရ။ ၂၊ တစ်ပင်တိုင် နန်း၌ တစ်ယောက် ထီးတည်း စံပျော်နေသော မင်းသမီးကို ခေါ်သော နန်းသုံး ဝေါဟာရ။ ရီးတော် ထွတ်တင်၊ ဖခင်နှမ၊ ပင်နန်းရတနာ၊ စံမြန်းပျော်ကေ၊ မောက်တော်လှဟု (ကော်)။ ၃၊ တောင်ညာစံဒေဝီ မဟေသီ မိဖုရားအား ဂု
    princess
    နာမ်

    မောက်တော်ထီး

    [mɔ́ɛʔtɔ̀tʰï]
    တပင်တိုင် နန်းပြာသာဒ်၌ လုံးချင်းတည်း စံပျော်နိန်ရေ မင်းသမီး
    တစ်ပင်တိုင် နန်းပြာသာဒ်၌ တစ်ယောက်တည်း စံပျော်နေသော မင်းသမီး
    princess
    နာမ်

    မောက်ထုတ်

    [mɔ́ɛʔtʰoʊʔ]
    မျက်နှာပြင်ထက် ဖူးမောက် နိန်ရေ အရာ
    မျက်နှာပြင်ထက် ဖူးမောက် နေသော အရာ
    forehead
    နာမ်

    မောက်ထောင့်ဖီလာ

    [mɔ́ɛʔtʰa̰ʊɴpʰílà]
    မိုက့်ထောင့်ဖလာ အမြင်ကတ်ရေ။ မကြည့်ချင် မမြင်ချင် ဖြစ်တေ။ ၂၊ နှောက်ယှက်ရေ။ လူဟိက ဇရက်မောက်တင့်ဖီလာ အမြင်ကတ်ဖို့ကောင်းရေ (အရပ်)
    မှောင့်ထောင့်ဖလာ အမြင်ကတ်သည်။ မကြည့်ချင် မမြင်ချင် ဖြစ်သည်။ ၂၊ နှောက်ယှက်သည်။ လူရှိက မောက်ထောင့်ဖီလာ အမြင်ကတ်ဖို့ကောင်းရေ (အရပ်)
    hate the sight of
    ကြိယာ

    မောက်ဖြတ်

    [mɔ́ɛʔpʰɹaʔ]
    အမင်ာက်မပါရာနန့် (အမင်ာက်ကို) ဖြတ်ထားရေ ဒါး
    အမောက်မပါပဲ (အမောက်ကို) ဖြတ်ထားသော ဒါး
    knife
    နာမ်

    မောက်မာ

    [mɔ́ɛʔmà]
    မာန ခက်ထန် ထောင်လွှား တတ်သည်
    မာန ခက်ထန် ထောင်လွှား တတ်သည်
    haughty
    ကြိယာ

    မောက်မောက်မာမာ

    [mɔ́ɛʔmɔ́ɛʔmàmà]
    ရောဂါ ကင်းရေ။ နေကောင်းရေ။ အီသာရေ။ ၂၊ (အနာကင်းသနန့်) သန်မာ တောင့်တင်းရေ။ အကျွန်ရို့ အိမ်မာ အားလုံး မောက်မောက်မာမာပါရာ (အရပ်)
    ရောဂါ ကင်းသည်။ နေကောင်းသည်။ အီသာသည်။ ၂၊ (အနာကင်းသဖြင့်) သန်မာ တောင့်တင်းသည်။ အကျွန်ရို့ အိမ်မှာ အားလုံး မောက်မောက်မာမာပါရာ (အရပ်)
    be in good health
    ကြိယာ

    မောဂ်

    [mɔ́ɡ်]
    အဂု အိန္ဒိယ နယ်မြီ (ဓမ္မဇေယျ အမတ်ကြီး သားအဖ ၃-ယောက် တည်ခရေ) တြိပူရမြုံပြည်မားဟိ ရခိုင်မျိုးနွယ် မြုံလူမျိုး။ (မောဂ်ဆိုရေ အမည်ကို ခံယူရေ။
    ယခု အိန္ဒိယ နယ်မြေ (ဓမ္မဇေယျ အမတ်ကြီး သားအဖ ၃-ယောက် တည်ခဲ့သော) တြိပူရမြုံပြည်တွင်းယှိ ရခိုင်မျိုးနွယ် မြုံလူမျိုး။ (မောဂ်ဟူသော အမည်ကို ခံယူသည်။
    nationality of Arakan-Rakhine
    နာမ်

    မောင်

    [màʊɴ]
    တမိသားချင်းရို့အနက် ကလိန့်မေသျှေက ကလွေသျှေကို အမျိုးတော်ပုံ။ မိခင်၏ အစ်မ၊ ညီမရို့မှ မွီးဖွားသောသား၊ ဖခင်၏အစ်ကို၊ ညီရို့မှ မွီးဖွားသော သားရို့ကို (မောင်) တော်စပ်ပုံ။ ၂၊ ချစ်မြတ်နိုးသောသူ၊ လင်ယောက်ျား စစွာကို မမာ့က ခေါ်မာသော အာလုပ်စကား။ ကွမ်းသီးလ
    တစ်မိသားချင်းတို့အနက် မိန်းကလေးက ယောက်ျားလေးကို ဆွေမျိုးတော်စပ်ပုံ။ မိခင်၏ အစ်မ၊ ညီမတို့မှ မွေးဖွားသောသား၊ ဖခင်၏အစ်ကို၊ ညီတို့မှ မွေးဖွားသော သားတို့ကို (မောင်) တော်စပ်ပုံ။ ၂၊ ချစ်မြတ်နိုးသောသူ၊ လင်ယောက်ျား စသည်ကို မိန်းမက ခေါ်တွင်သော အာလုပ်စကား။ ကွမ်းသီးလ
    brother
    နာမ်

    မောင်း

    [máʊɴ]
    ယန္တရား စစွာကို လည်ပတ် ရွေ့လားယောင် ပြုရေ။ ၂၊ အိမ်က ထွက်ဗြီးစီရေ
    ယန္တရား စသည်ကို လည်ပတ် ရွေ့သွားအောင် ပြုသည်။ ၂၊ အိမ်မှ ထွက်ပြေးစေသည်
    move
    ကြိယာ

    မောင်၂

    [màʊɴ၂]
    ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညွှန်ပြသော စကားလုံး။ ချစ်ကြိုးနှောင်ကေ၊ မောင်မရီးနှင့် နောင်ကြီးငါလျှင်၊ လားပါဖို့ရာ (ရာမ)
    မိမိကိုယ်ကို ညွှန်ပြသော စကားလုံး။ ချစ်ကြိုးနှောင်ကေ၊ မောင်မရီးနှင့် နောင်ကြီးငါလျှင်၊ သွားပါတော့မည် (ရာမ)
    I
    နာမ်စား

    မောင်း၂

    [máʊɴ၂]
    ရှည်သွယ် မြင့်မားသောအရာ။ (ဆင်နှာမောင်း၊ နွယ်နှာမောင်း၊ တောင်နှာမောင်း၊ လက်မောင်း)
    ရှည်သွယ် မြင့်မားသောအရာ။ (ဆင်နှာမောင်း၊ နွယ်နှာမောင်း၊ တောင်နှာမောင်း၊ လက်မောင်း)
    tall-long
    ပစ္စည်း

    မောင်၃

    [màʊɴ၃]
    မနှင့် မောင်ပါရေ ပဋိသေဓပါရေ ကြိယာ၏ အဆုံးသတ် စကားလုံးတမျိုး။ (မစား မောင်၊ မလားမောင်၊ ငါနှင့်မဆိုင်မောင် စရေ။
    မနှင့် မောင်ပါသော ပဋိသေဓပါသော ကြိယာ၏ အဆုံးသတ် စကားလုံးတစ်မျိုး။ (မစား မောင်၊ မလားမောင်၊ ငါနှင့်မဆိုင်မောင် စသည်။
    none
    ပစ္စည်း

    မောင်း၃

    [máʊɴ၃]
    လက်မောင်း။ ရှည်သွယ်သော လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်။ ၂၊ မြေမြုပ် ဆုံမာ ကျေပွေ့ကို သစ်သားရှည်တံ ထိပ်မာ တပ်ဆင်ပြီးကေ မောင်းတုံး အရင်းဖျားကို ခြေဖြင့် နိမ့်တုံမြင့်တုံ ပြုကာ ထောင်းရရေ ကိရိယာ။ ၃၊ သေနပ် အစဟိစွာမာ ကျည်ရိုက်တံကို ထိန်းခြုပ်ထားရေ ခလုပ်။ ၄၊ စက် ကိရိယာရို့ကို
    လက်မောင်း။ ရှည်သွယ်သော လူ၏ ခန္ဓာကိုယ်။ ၂၊ မြေမြုပ် ဆုံတွင် ကျေပွေ့ကို သစ်သားရှည်တံ ထိပ်တွင် တပ်ဆင်လျက် မောင်းတုံး အရင်းဖျားကို ခြေဖြင့် နိမ့်တုံမြင့်တုံ ပြုကာ ထောင်းရသော ကိရိယာ။ ၃၊ သေနပ် စသည်တွင် ကျည်ရိုက်တံကို ထိန်းချုပ်ထားသော ခလုပ်။ ၄၊ စက် ကိရိယာတို့ကို
    arm
    နာမ်