Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,601–1,620 of 2,515 words

    မ

    မျက်နှာသိ၂

    [mrɛʔn̥àθì၂]
    (ဥပစာ) လူတောသူတော မတိုးဝံ့ပဲ။ ဝံ့စားခြင်း မဟိပဲဗျာယ်။ ၂၊ ရဲစွမ်းသတ္တိ မဟိရွီတွက်နန့်
    (ဥပစာ) လူတောသူတော မတိုးဝံ့ပဲ။ ဝံ့စားခြင်း မယှိပဲလျက်။ ၂၊ ရဲစွမ်းသတ္တိ မယှိသောအားဖြင့်
    none
    ကြိယာ

    မျက်နှာသိချင်း

    [mrɛʔn̥àθìɕɪ́ɴ]
    အယင်က သိကျွမ်း ရင်းနှီးခင်မင်ဖူးသူ
    ယခင်က သိကျွမ်း ခင်မင်ရင်းနှီးဖူးသူ
    friend
    နာမ်

    မျက်နှာသီ

    [mrɛʔn̥àθí]
    မရွှင်ပြသော သွင်ပြင် ပေါ်သည့် မျက်နှာ။ စိတ်အီး ထက်သန် လှုပ်ရှားခြင်းမဟိ ငြိမ်ဝပ်သော မျက်နှာသွင်ပြင်
    မရွှင်ပျသော သွင်ပြင် ပေါ်သည့် မျက်နှာ။ စိတ်အေး ထက်သန် လှုပ်ရှားခြင်းမယှိ ငြိမ်ဝပ်သော မျက်နှာသွင်ပြင်
    poker face straight face deadpan look
    နာမ်

    မျက်နှာသုန်

    [mrɛʔn̥àθòʊɴ]
    မျက်နှာမာ နှစ်သက်မှု မဟိသော အမူအသွင် ပေါ်ရေ။ သဘောမကျ ရွံ့ရှာဟန်ကို ပြရေ
    မျက်နှာတွင် နှစ်သက်မှု မယှိသော အမူအသွင် ပေါ်သည်။ သဘောမကျ ရွံ့ရှာဟန်ကို ပြသည်
    dislike
    ကြိယာ

    မျက်နှာဟိ

    [mrɛʔn̥àhì]
    လျှောက်ပတ်သော ဂုဏ်သရေ ဟိသော
    လျှောက်ပတ်သော ဂုဏ်သရေ ယှိသော
    enjoy respect and social recognition
    နာမဝိသေသန

    မျက်နှာဟိရာဟင်းဖက်ပါ

    [mrɛʔn̥àhìɹàhɪ́ɴpʰɛʔpà]
    လိုလားဆန္ဒဟိသူကို အခြားသို့ထက် အခွင့်အရီး ပိုပြီးကေပီးရေ။ အဂတိ လိုက်စားသည်
    လိုလားဆန္ဒယှိသူကို တခြားသို့ထက် အခွင့်အရေး ပိုမိုပေးသည်။ အဂတိ လိုက်စားသည်
    partiality
    ကြိယာ

    မျက်နှာအိုးမှောက်သုတ်

    [mrɛʔn̥àʔóm̥ɔ́ɛʔθoʊʔ]
    (ဥပစာ) မိဖဆွီမျိုး အစဟိစွာရို့၏ မျက်နှာကို ထောက်ထားခြင်းမဟိပဲ ပြုမူရေ။ အရှက်ရယောင် လုပ်ရေ။ ဂုဏ်ငယ်အောင် လုပ်ရေ
    (ဥပစာ) မိဖဆွေမျိုး စသည်တို့၏ မျက်နှာကို ထောက်ထားခြင်းမယှိပဲ ပြုမူသည်။ အရှက်ရအောင် လုပ်သည်။ ဂုဏ်ငယ်အောင် လုပ်သည်
    lose composure - [fig.] lose face - suffer degradation
    ကြိယာ

    မျက်နှိမ့်ချ

    [mrɛʔn̥èɪɴ့ɕ]
    ကိုယ့်ကိုယ်ကို နှိမ့်ချ ကိုယ့်ကိုယ်ကို နှိမ့်ချခြင်း။ မာနကို ချိုးနှိမ်ခြင်း
    မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချခြင်း။ မာနကို ချိုးနှိမ်ခြင်း
    dress(log or gem stone)
    နာမ်

    မျက်ပေါက်

    [mrɛʔpaʊʔ]
    ကျောက်များ မြှပ်တပ်ရန် မားချိုင့်
    ကျောက်များ မြှပ်တပ်ရန် တွင်းချိုင့်
    slit of eye
    နာမ်

    မျက်ပါး

    [mrɛʔpàး]
    မိဘက သားသမီးကို ချစ်မြတ်နိုးစွာ ခေါ်ညွှန်းဆိုရေ စကား။ ကျောင်းမှနီဖော်၊ သူငယ်တော်ကို၊ မျက်ပါးခဏ၊ မမြင်ရရေ် (ထွန်းတိ)
    မိဘက သားသမီးကို ချစ်မြတ်နိုးစွာ ခေါ်ညွှန်းဆိုသော စကား။ ကျောင်းမှနီဖော်၊ သူငယ်တော်ကို၊ မျက်ပါးခဏ၊ မမြင်ရသော် (ထွန်းတိ)
    gold or silver foil
    နာမ်

    မျက်ပျဉ်း

    [mrɛʔprɪ́ɴ]
    မျက်လုံးကို မျက်တောင် မျက်ခွံရို့နန့် ယှက်သန်း ဖုံးပိတ်ရေ
    မျက်လုံးကို မျက်တောင် မျက်ခွံတို့ဖြင့် ယှက်သန်း ဖုံးပိတ်သည်
    pouch under the eye
    ကြိယာ

    မျက်ပျဉ်း၂

    [mrɛʔprɪ́ɴ၂]
    မျက်လုံးကို မျက်တောင်၊ မျက်ခွံရို့နန့် ယှက်သန်း ဖုံးပိတ်သော အရီပြား။ မျက်ပျိုင်းကျပနာ ကိုင်ကြတုံမြောက်၊ ဆွဲလားကိုဟန်၊ ဝါးနှင့်ကန်ပနာ (ရာမ)
    မျက်လုံးကို မျက်တောင်၊ မျက်ခွံတို့ဖြင့် ယှက်သန်း ဖုံးပိတ်သော အရေပြား။ မျက်ပျဉ်းကျ၍ ကိုင်ကြတုံမြောက်၊ ဆွဲလားကိုဟန်၊ ဝါးနှင့်ကန်၍ (ရာမ)
    pouch under the eye
    နာမ်

    မျက်ဖျော်

    [mrɛʔpʰrɔ̀]
    မိဘက ဖြစ်စီ၊ တခြားသူက ဖြစ်စီ၊ တယောက်တလီအား ချစ်မြတ်နိုးစွာ ခေါ်ညွှန်းဆိုရေ စကား။ အလှမျက်ဖျော်၊ ဒွေးမော်နော်က၊ ထူးစွာရပြီးကေ၊ (ဒွေး)။ မိမျက်ဖျော်သားသက်နှံ၊ မောင်စံပူဆာ၊ ဖကိုယှာရေ (မေတ္တာတု)။ တောင်းသည့်အမွီ၊ နောက်နေမျက်ဖျော်၊ သားပေါင်းဖော်အား၊ ရွှီေလွှ
    မိဘက ဖြစ်စေ၊ တစ်ခြားသူက ဖြစ်စေ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်အား ချစ်မြတ်နိုးစွာ ခေါ်ညွှန်းဆိုသော စကား။ အလှမျက်ဖျော်၊ ဒွေးမော်နော်က၊ ထူးစွာရကာ၊ (ဒွေး)။ မိမျက်ဖျော်သားသက်နှံ၊ မောင်စံပူဆာ၊ ဖကိုရှာသည် (မေတ္တာတု)။ တောင်းသည့်အမွေ၊ နောက်နေမျက်ဖျော်၊ သားပေါင်းဖော်အား၊ ရွှေေလွှ
    none
    နာမ်

    မျက်ဖြူဆိုက်

    [mrɛʔpʰɹùsʰaɪʔ]
    မျက်လုံးအိမ်အထဲ သူငယ်အိမ် အထက်ကို ကပ်၍ အဖြူသားလုံး လုံးပေါ်ရေ။ ၂၊ (ဥပစာ) သီလုမျိုးပါးဟိရေ။ ၃၊ စိုးရိမ်တကြီး အငြိမ် မသက်ဖွယ် အခက်အခဲနန့် ကြုံတွိရရေ။ မျက်ဖြူဆိုက်လီ၊ ဆရာကြိုက်လီ (ပုံ)
    မျက်လုံးအိမ်အတွင်း သူငယ်အိမ် အပေါ်သို့ ကပ်၍ အဖြူသားလုံး လုံးပေါ်သည်။ ၂၊ (ဥပစာ) သေလုနီးပါးယှိသည်။ ၃၊ စိုးရိမ်တကြီး အငြိမ် မသက်ဖွယ် အခက်အခဲနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။ မျက်ဖြူဆိုက်လီ၊ ဆရာကြိုက်လီ (ပုံ)
    be at death’s door
    ကြိယာ

    မျက်ဖြူဆောက်

    [mrɛʔpʰɹùsʰɔ́ɛʔ]
    မျက်လုံးအိမ်အထဲ သူငယ်အိမ် အထက်ကို ကပ်၍ အဖြူသားလုံး လုံးပေါ်ရေ။ ၂၊ (ဥပစာ) သီလုမျိုးပါး ဟိရေ။ ၃၊ စိုးရိမ်တကြီး အငြိမ် မသက်ဖွယ် အခက်အခဲနန့် ကြုံတွိရရေ။ မျက်ဖြူဆိုက်လီ၊ ဆရာကြိုက်လီ (ပုံ)
    မျက်လုံးအိမ်အတွင်း သူငယ်အိမ် အပေါ်သို့ ကပ်၍ အဖြူသားလုံး လုံးပေါ်သည်။ ၂၊ (ဥပစာ) သေလုနီးပါး ယှိသည်။ ၃၊ စိုးရိမ်တကြီး အငြိမ် မသက်ဖွယ် အခက်အခဲနှင့် ကြုံတွေ့ရသည်။ မျက်ဖြူဆိုက်လီ၊ ဆရာကြိုက်လီ (ပုံ)
    be at death’s door
    ကြိယာ

    မျက်ဖြူပြန်

    [mrɛʔpʰɹùpɹàɴ]
    မျက်လုံးအိမ်အထဲ သူငယ်အိမ် အထက်ကိုကပ်၍ အဖြူသားလုံး လုံးပေါ်ရေ။ ၂၊ (ဥပစာ) သီလုမျိုးပါး ဟိသည်
    မျက်လုံးအိမ်အတွင်း သူငယ်အိမ် အပေါ်သို့ကပ်၍ အဖြူသားလုံး လုံးပေါ်သည်။ ၂၊ (ဥပစာ) သေလုနီးပါး ယှိသည်
    almost to death
    ကြိယာ

    မျက်မုန်းကျိုး

    [mrɛʔmóʊɴt͡ɕó]
    ကာလမြင့်စွာ မုန်းတီးရေ။ ရှုဆိတ်လိုရေ စိတ် မဟိအောင် ရွံ့မုန်း သလမိရေ
    ကာလမြင့်စွာ မုန်းတီးသည်။ ရှုဆိတ်လိုသော စိတ် မယှိအောင် ရွံ့မုန်း စက်ဆုပ်သည်
    hate
    ကြိယာ

    မျက်မြင်တုံး

    [mrɛʔmɹɪ̀ɴtóʊɴ]
    မကြည့်ချင် မမြင်ချင် ဖြစ်တေ။ အမြင်ကတ်ရေ။ ၂၊ မုန်းရေ။ ငါ့ကိုပင်လေ၊ မျက်မြင်တုံးကေ၊ မုန်းပါစွာလေ (ဒွေး)
    မကြည့်ချင် မမြင်ချင် ဖြစ်သည်။ အမြင်ကတ်သည်။ ၂၊ မုန်းသည်။ ငါ့ကိုပင်လေ၊ မျက်မြင်တုံးကေ၊ မုန်းပါစွာလေ (ဒွေး)
    hate
    ကြိယာ

    မျက်မြင်ဒိဌ

    [mrɛʔmɹɪ̀ɴdìtʰ]
    ကိုယ်တိုင်ကြုံတွိ သိမြင်ရရေ အခြင်းအရာ
    ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ သိမြင်ရသော အခြင်းအရာ
    as personally witnessed
    နာမ်

    မျက်မြင်သက်သီ

    [mrɛʔmɹɪ̀ɴθɛʔθí]
    အဖျက်အပျက် အခြင်းအရာ စစွာကို ကိုယ်တိုင်တွိမြင်ရသူ
    အဖျက်အပျက် အခြင်းအရာ စသည်ကို ကိုယ်တိုင်တွေ့မြင်ရသူ
    eye witness
    နာမ်