Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 561–580 of 600 words

    ယ

    ယှို့မီး

    [ʃo̰mï]
    ၁၊ အကြောင်းမဲ့ တလိတမန် လောင်အောင် ပြုရေ မီး။ ၂၊ လယ်ယာ အစဟိစွာရို့မာ စပါးပင်ငုတ်၊ ပေါင်းမြက်၊ အပင်ငယ်၊ အစဟိစွာ ရို့ကို ဟို့ဖြစ်ရေ မီး
    ၁၊ အကြောင်းမဲ့ တမင်သက်သက် လောင်အောင် ပြုသော မီး။ ၂၊ လယ်ယာ စသည်တို့တွင် ကောက်ပင်ငုတ်၊ ပေါင်းမြက်၊ သစ်ပင်ငယ်၊ စသည် တို့ကို ယှို့ဖြစ်သော မီး
    arson fire set alight to paddy field after harvest
    နာမ်

    ယှုံ့

    [ʃo̰ʊɴ]
    အထဲကို ကျုံ့ဝင် တွန့်ခေါက်သော
    အတွင်းသို့ ကျုံ့ဝင် တွန့်ခေါက်သော
    wrinkled
    နာမဝိသေသန

    ယှုံး

    [ʃóʊɴ]
    ၁၊ အောင်နိုင်မှုမရပဲ ဟိရေ။ အရီး နိမ့်ရေ။ ဂုလျင်ဆောမြင်းယူချေ၊ ပြိုင်၍ယှုံးသော် မြင်းကိုယူကြဖို့လို့ (ဗမာချီ)
    ၁၊ အောင်နိုင်မှုမရပဲ ယှိသည်။ အရေး နိမ့်သည်။ ဂုလျင်ဆောမြင်းယူချေ၊ ပြိုင်၍ယှုံးသော် မြင်းကိုယူကြမည်ဟု (ဗမာချီ)
    fail (examination) - be defeated (in battle sports and games) - lose (in business game match legal case etc.)
    ကြိယာ

    ယှုံ့၂

    [ʃo̰ʊɴ၂]
    အထဲကို ကျုံ့ဝင် တွန့်ခေါက်အောင် ပြုသည်
    အတွင်းသို့ ကျုံ့ဝင် တွန့်ခေါက်အောင် ပြုသည်
    rumple - wrinkle contract - shrink
    ကြိယာ

    ယှုံးနိမ့်

    [ʃóʊɴnèɪɴ့]
    ပြိုင်မှုမာ အောင်မြင်မှု မရပဲ ဟိသည်
    ပြိုင်မှုတွင် အောင်မြင်မှု မရပဲ ယှိသည်
    be defeated in a contest
    ကြိယာ

    ယှုပ်

    [ʃoʊʔ]
    နခေါင်းမားသို့ တပြိုင်တည်းသော အဟုန်ဖြင့် ဟိုက်သွင်းသည်
    နှာခေါင်းတွင်းသို့ တစ်ချက်တည်းသော အဟုန်ဖြင့် ရှိုက်သွင်းသည်
    gasp
    ကြိယာ

    ယှုပ်၂

    [ʃoʊʔ၂]
    ထွီးယှက် ရောပြွမ်းသော။ မရှင်းမလင်း ဖြစ်ရေ
    ထွေးယှက် ရောပြွမ်းသော။ မရှင်းမလင်း ဖြစ်သော
    jumbled - confused - disorderly - complicated
    နာမဝိသေသန

    ယှုပ်ချီယှုပ်ချက်

    [ʃoʊʔɕíʃoʊʔɕɛʔ]
    မငြိမ်မသက်၊ ရည်ရွယ်ချက်မဟိ လားလာရေ။ မတည်မငြိမ် ဟိရေ။ တနီရာမှ တနီရာသို့ ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် လားလာ နိန်ရေ
    မငြိမ်မသက်၊ ရည်ရွယ်ချက်မယှိ သွားလာသည်။ မတည်မငြိမ် ရှိသည်။ တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် သွားလာ နေသည်
    In a meddlesome way
    ကြိယာဝိသေသန

    ယှုပ်ထွီး

    [ʃoʊʔtʰwï]
    ရှင်းလင်းခြင်း မဟိ၊ ထွီးယှက် ရောပြွမ်းနိန်ရေ
    ရှင်းလင်းခြင်း မယှိ၊ ထွေးယှက် ရောပြွမ်းနေသော
    complicated rascally - rougish
    နာမဝိသေသန

    ယှုပ်ထွီး၂

    [ʃoʊʔtʰwï၂]
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်ရေ။ ဗလဗွီသတ်အောင် ဖန်တီးရေ
    ရောဝင် နှောင့်ယှက်သည်။ ရှုပ်ထွေးအောင် ဖန်တီးသည်
    be mixed up - be confused - be jumbled up - be unclear - be untidy
    ကြိယာ

    ယှုပ်ဖွီးကလီ

    [ʃoʊʔpʰwïklí]
    အမျိုးမျိုး အထွီထွီ စုံလင် ရောနှောသော။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုး ရောနှော ဆိုင်ရေ
    အမျိုးမျိုး အထွေထွေ စုံလင် ရောနှောသော။ ပြဿနာ အမျိုးမျိုး ရောနှော ပတ်သက်သော
    jumbled - confused - disorderly - complicated
    နာမဝိသေသန

    ယှုပ်ယှက်ခတ်

    [ʃoʊʔʃɛʔkʰaʔ]
    ဗရမ်းဗတာ ကရားကထား ယှုပ်ထွေး ပွေနောက်ဗျာယ်
    အစီအစဉ်မကျ ဖရိုဖရဲ ယှုပ်ထွေး ပွေနောက်လျက်
    in confusion - in disorder
    ကြိယာဝိသေသန

    ယှုပ်ယှက်ခြူခြာ

    [ʃoʊʔʃɛʔkʰɹùkʰɹà]
    ပြဿနာ ပွီလီ၍ ကမောက်ကမ ဖြစ်ယောင် ဝင်ရောက် အားထုတ်သောအနိန်နန့်။ ပြဿနာ ကြီးမား ခြူအောင် စွက်ဖက်သောအနိန်နန့်
    ပြဿနာ ပွေလီ၍ ကမောက်ကမ ဖြစ်အောင် ဝင်ရောက် အားထုတ်သော အားဖြင့်။ ပြဿနာ ကြီးမား ရှုပ်ပွေအောင် စွက်ဖက်သော အားဖြင့်
    in a meddlesome way
    ကြိယာဝိသေသန

    ယှုပ်ယှက်ထွီး

    [ʃoʊʔʃɛʔtʰwï]
    အရောရော အနှောနှော။ အယှက်ယှက် အတင်တင်။ တောင်ကမြောက်ပြီး၊ မြို့လုံးဆူကေ၊ လူချင်းအက်ပျာ၊ ယှုပ်ယှက်ထွီးလို့ (ဒွေး)
    အရောရော အနှောနှော။ အယှက်ယှက် အတင်တင်။ တောင်ကမြောက်ပြီး၊ မြို့လုံးဆူကေ၊ လူချင်းအက်ပျာ၊ ယှုပ်ယှက်ထွီးလို့ (ဒွေး)
    in confusion - in disorder
    ကြိယာဝိသေသန

    ယှုပ်ယှုပ်

    [ʃoʊʔʃoʊʔ]
    ၁၊ လည်ပတ် မွီနှောက် လားလာ လုပ်ကိုင်ရေ။ ၂၊ အကျင့် ဆိုးညစ်သည်
    ၁၊ လည်ပတ် မွှေနှောက် သွားလာ လုပ်ကိုင်သည်။ ၂၊ အကျင့် ဆိုးသွမ်းသည်
    be disorganized - be in disorder - be in a mess interfere
    နာမ်

    ယှုပ်ယှုပ်ငို

    [ʃoʊʔʃoʊʔŋÒ]
    ပြင်သို့ အသံမထွက်စီပဲ၊ မျက်ရည် သုတ်ကာ၊ ဆက်ကာဆက်ကာ (တရှုပ်ရှုပ်) ငိုရေ။ မြိုင်ခွင်တောအုပ်၊ ငါ့မိခင်ကို၊ နှင်ကာထုတ်လို့၊ ယှုပ်ယှုပ်ငိုတမ်း၊ လှမုတ္ထိုရ်မာ၊ သားကိုနမ်းလို့၊ နေစဉ်ခါဝယ် (ကော်)။ လေးယောက်စုံသည်၊ ကူးတုံဖက်ကြကေလည်း ငိုကတ်ရ တယှုပ်ယှုပ် (ဗမာချီ)
    ပြင်သို့ အသံမထွက်စေပဲ၊ မျက်ရည် သုတ်ကာ၊ ဆက်ကာဆက်ကာ (တရှုပ်ရှုပ်) ငိုသည်။ မြိုင်ခွင်တောအုပ်၊ ငါ့မိခင်ကို၊ နှင်ကာထုတ်လို့၊ ယှုပ်ယှုပ်ငိုတမ်း၊ လှမုတ္ထိုရ်မှာ၊ သားကိုနမ်းလို့၊ နေစဉ်ခါဝယ် (ကော်)။ လေးယောက်စုံသည်၊ ကူးတုံဖက်ကြပါလျက် ငိုကြရ တယှုပ်ယှုပ် (ဗမာချီ)
    snivel sound - sniffle sound
    နာမ်

    ယှုပ်ယှုပ်ယှက်ယှက်

    [ʃoʊʔʃoʊʔʃɛʔʃɛʔ]
    ပြဿနာ ပွီလီ၍ ကမောက်ကမ ဖြစ်ယောင် ဝင်ရောက် အားထုတ်သောအနိန်နန့်။ ပြဿနာ ကြီးမား ခြူအောင် စွက်ဖက်သောအနိန်နန့်
    ပြဿနာ ပွေလီ၍ ကမောက်ကမ ဖြစ်အောင် ဝင်ရောက် အားထုတ်သော အားဖြင့်။ ပြဿနာ ကြီးမား ရှုပ်ပွေအောင် စွက်ဖက်သော အားဖြင့်
    in a meddlesome way
    ကြိယာဝိသေသန

    ယှူ

    [ʃù]
    ယှူရေ။ အသံမထွက် ဖြစ်တေ။ ရယူရန် အားထုတ်ရေ။ စာမိန်းပွဲ ယှူရေ။ ၂၊ အမြောက်ဆန် ပစ်ဖောက်၍ ယှူသည်
    မအောင်မြင်။ အသံမထွက် ဖြစ်သည်။ ရယူရန် အားထုတ်သည်။ စာမေးပွဲ ယှူသည်။ ၂၊ အမြောက်ဆန် ပစ်ဖောက်၍ ယှူသည်
    fail (examination) - be defeated (in battle sports and games) - lose (in business game match legal case etc.)
    ကြိယာ

    ယှူး

    [ʃùး]
    ထုထည် လုံးဝန်း အစဟိစွာ တံပက်ဘက်ကို အစိုင်အတိုင်း လျော့လားရေ။ စာတီမာပိုင် အရင်းကြီးပြီးကေ၊ အဖျားယှူးလားခရေ (အရပ်)
    ထုထည် လုံးဝန်း စသည် တဘက်ဘက်သို့ အစဉ်အတိုင်း လျော့သွားသော။ စာတီမှာပိုင် အရင်းကြီးပြီးကေ၊ အဖျားယှူးလားခရေ (အရပ်)
    shining - blazing
    နာမဝိသေသန

    ယှူး၂

    [ʃùး၂]
    အဖျားရှူးရေ။ ပြောရေခါတော့ ဟောက်တိပတ်တိ၊ လက်တွိကျရေအခါ အဖျား ယှူးလားခဗျာယ် (အရပ်)။ အတည်းဆိုဖွယ်၊ မြွီမဝယ်တုံ၊ အချေချေဦး၊ မြွီးဂေါင်းယှူးသား၊ စက္ခုမျက်စိ၊ ကျဉ်းဇာတိနှင့်၊ မထိအလပ်၊ လည်ရီးပြတ်၏ (ကင်းမဟော်)
    အဖျားရှူးသည်။ ပြောရေခါတော့ ဟောက်တိပတ်တိ၊ လက်တွိကျရေအခါ အဖျား ယှူးလားခဗျာယ် (အရပ်)။ အတည်းဆိုဖွယ်၊ မြွီမဝယ်တုံ၊ အငယ်လေးဦး၊ မြွီးဂေါင်းယှူးသား၊ စက္ခုမျက်စိ၊ ကျဉ်းဇာတိနှင့်၊ မထိအလွတ်၊ လည်ရေးပြတ်၏ (ကင်းမဟော်)
    taper
    ကြိယာ