Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 581–600 of 600 words

    ယ

    ယှောက်

    [ʃɔ́ɛʔ]
    အချေ အနှောင်း။ လင်ငယ်။ ငါးပိကောင်းရေ်၊ လောက်နှင့်သော်ကေ၊ စဉ်လာထုံးဟောင်း၊ က္ကုတ္ထိကောင်းက၊ အပေါင်းအဖော်၊ ယှောက်နှင့်ပျော်ဟု၊ များစွာပြောငြား (မျိုးက်)
    အငယ် အနှောင်း။ လင်ငယ်။ ငါးပိကောင်းသော်၊ လောက်နှင့်သော်ကေ၊ စဉ်လာထုံးဟောင်း၊ က္ကုတ္ထိကောင်းက၊ အပေါင်းအဖော်၊ ယှောက်နှင့်ပျော်ဟု၊ များစွာပြောငြား (မျောက်)
    paramour
    နာမ်

    ယှောက်ခိုး

    [ʃɔ́ɛʔkʰó]
    ၁၊ လင်ငယ်နီရေ။ ၂၊ တပါးသော ယောက်ျားနှင့် ယှောက်ခိုးရေ
    ၁၊ လင်ငယ်နေသည်။ ၂၊ တစ်ပါးသော ယောက်ျားနှင့် ဖောက်ပြားသည်
    (of a wife) commit adultery - adulteress
    ကြိယာ

    ယှောက်ခိုးမ

    [ʃɔ́ɛʔkʰóm]
    ၁၊ မမာ့အား နှိမ့်ချပနာ ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုရေ အာလုပ်စကား။ ၂၊ သယောက်လင် ထားရေ မမာ့
    ၁၊ မိန်းမအား နှိမ့်ချ၍ ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုသော အာလုပ်စကား။ ၂၊ သယောက်လင် ထားသော မိန်းမ
    adulteress
    နာမ်

    ယှောက်ခိုးမ၂

    [ʃɔ́ɛʔkʰóm၂]
    မယားဖြစ်သူက တရား၀င် လင် ထင်ရှားဟိနီဗျာယ်နှင့် အရာ ယောက်ျား တဦးတယောက်နှင့် ကျူးလွန်သင့်နိန်ရေ
    မယားဖြစ်သူက တရား၀င် လင် ထင်ရှားယှိနေလျက်နှင့် အခြား ယောက်ျား တစ်ဦးတစ်ယောက်နှင့် ကျူးလွန်သင့်နေသည်
    adultery
    နာမ်

    ယှောက်လင်

    [ʃɔ́ɛʔlɪ̀ɴ]
    တရားဝင် ဟိဗျာယ်နှင့် လင်ပိုင် တတိန်းချေ ဆက်ဆံနိန်ရေ အရာယောက်ျား။ လင်စောင်။ လင်ငယ်။ အဂုတုံ၌၊ တွိကြုံပကတိ၊ သူ့မာကေလေ့၊ ယှောက်လင်ဟိလို့၊ သာမိကလင်၊ ငါဘုရင်ကို၊ စောင်းမာမြီလွှတ်၊ သူကြံစိတ်ကေ၊ အသီးသတ်လို့ (ဥဒိန်သာ)
    တရားဝင် ယှိလျက်နှင့် လင်ကဲ့သို့ တိတ်တဆိတ် ဆက်ဆံနေသော အခြားယောက်ျား။ လင်စောင်။ လင်ငယ်။ ယခုတုံ၌၊ တွေ့ကြုံပကတိ၊ သူ့မှာလျှင်လည်း၊ ယှောက်လင်ဟိလို့၊ သာမိကလင်၊ ငါဘုရင်ကို၊ စောင်းတွင်မြီလွှတ်၊ သူကြံစိတ်ကေ၊ အသီးသတ်လို့ (ဥဒိန်သာ)
    paramour
    နာမ်

    ယှောက်သား

    [ʃɔ́ɛʔθá]
    ၁၊ ဘမဲ့ ပျော်ပါးရာမာ ရရေ သား။ ၂၊ မည်သည့် ယောက်ျားနှင့် ပေါင်းဖက်၍ ရရေ သားဟု လက်ဆုပ် လက်ကိုင် မပြနိူင်ပဲ ပျော်ပါးရာမှ အချောင်ရရေ သားကို ခေါ်ဝေါ် ပြောဆိုရေ စကားလုံး။ ၃၊ ယှောက်သားဟု နှိမ့်ချပနာ ကော်ဆဲရေ စကား
    ၁၊ ဘမဲ့ ပျော်ပါးရာတွင် ရသော သား။ ၂၊ မည်သည့် ယောက်ျားနှင့် ပေါင်းဖက်၍ ရသော သားဟု လက်ဆုပ် လက်ကိုင် မပြနိုင်ပဲ ပျော်ပါးရာမှ အချောင်ရသော သားကို ခေါ်ဝေါ် ပြောဆိုသော စကားလုံး။ ၃၊ ယှောက်သားဟု နှိမ့်ချ၍ ဆဲဆိုသော စကား
    son of paramour
    နာမ်

    ယှောင်

    [ʃàʊɴ]
    ၁၊ ရွတ်မြောက်အောင် တပါးသို့ ခွာနိန်ရေ။ ၂၊ မပါဝင်ရယောင် တပါးသို့ တိမ်းခွာရေ။ ၃၊ ပယ်ထုတ်ရေ။ ၄၊ မြစ်ရေ။ ဟန့်ရေ။ ကာဆီးရေ။ ညဉ့်သိုင်ခေါင်၊ မိုက်ထဲ၊ လက်ဖျားဆွဲတဲ့၊ အိုမောင်မောင်၊ ဘားဘာသိမည်၊ ယှောင်၊ အီးယောင်သိမည်၊ ယှောင်ယှောင်၊ (ဇမ်း)
    ၁၊ လွတ်ကင်းအောင် တစ်ပါးသို့ ခွာနေသည်။ ၂၊ မပါဝင်ရအောင် တစ်ပါးသို့ တိမ်းခွာသည်။ ၃၊ ပယ်ထုတ်သည်။ ၄၊ မြစ်သည်။ ဟန့်သည်။ ကာဆီးသည်။ ညဉ့်သိုင်ခေါင်၊ မှောင်မိုက်ထဲ၊ လက်ဖျားဆွဲတဲ့၊ အိုမောင်မောင်၊ ဘားဘာသိမည်၊ ယှောင်၊ အီးယောင်သိမည်၊ ယှောင်ယှောင်၊ (ဇမ်း)
    evade - avoid
    ကြိယာ

    ယှောင်း

    [ʃáʊɴ]
    ကဗျာ၊ လင်္ကာရို့မာ အများအနိန်နန့် ပုဒ်ဖြည့်အဖြစ် သုံးလီ့ဟိသော စကားလုံး
    ကဗျာ၊ လင်္ကာတို့၌ အများအားဖြင့် ပုဒ်ဖြည့်အဖြစ် သုံးလေ့ယှိသော စကားလုံး
    particle suffixed to a poem for emphasis
    နာမ်

    ယှောင်၂

    [ʃàʊɴ၂]
    တူညီချက်ကို နှိုင်းနိူင်းပြသော စကားလုံး။ ငါ့သားပိုင် ယှောင်၊ ယင်းယှောင်သဘောမှတ် (အရပ်)
    တူညီချက်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြသော စကားလုံး။ ငါ့သားပိုင် ယှောင်၊ ယင်းယှောင်သဘောမှတ် (အရပ်)
    that’s it!
    နာမ်

    ယှောင်ကြဉ်

    [ʃàʊɴt͡ɕɪ̀ɴ]
    မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံပဲ နိန်ရေ။ မတွိ မဆုံမိအောင် နိန်ရေ။ တခုတရီ ပြစ်မှု ကျူးလွန်မှု ရွတ်မြောက်အောင် ကြိုးစားသည်
    မပေါင်းသင်း မဆက်ဆံပဲ နေသည်။ မတွေ့ မဆုံမိအောင် နေသည်။ တစ်စုံတစ်ခု ပြစ်မှု ကျူးလွန်မှု လွတ်ကင်းအောင် ကြိုးစားသည်
    refrain - connive
    ကြိယာ

    ယှောင်တခင်

    [ʃàʊɴtkʰɪ̀ɴ]
    ဗြုန်းကနဲ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပေါ်သောအနိန်နန့်
    ဗြုန်းကနဲ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပေါ်သော အားဖြင့်
    unexpectedly - suddenly
    ကြိယာဝိသေသန

    ယှောင်တခင်ခွင့်

    [ʃàʊɴtkʰɪ̀ɴkʰwɪ̰ɴ]
    ဗြန်းကနဲ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပေါ်လှာသော အရီးတကြီး အခြီအရဲ
    ဗြန်းကနဲ အမှတ်မထင် ဖြစ်ပေါ်လာသော အရေးပေါ် အခြေအနေ
    casual leave
    နာမ်

    ယှောင်တိမ်း

    [ʃàʊɴtéɪɴ]
    ကိုယ့်အား ဖီးအန္တရာယ် မထိပါးရယောင် လွတ်ရာသို့ ဖယ်ရှောင် နိန်ရေ
    မိမိအား ဘေးအန္တရာယ် မထိပါးရအောင် လွတ်ရာသို့ ဖယ်ရှောင် နေသည်
    estrange - avoid - elude - abscond
    ကြိယာ

    ယှောင်ဖယ်

    [ʃàʊɴpʰɛ̀]
    ကိုယ့်က တွေ့လိုသူ ရို့နန့် ရွတ်မြောက်အောင် ဖယ်ခွာနိန်ရေ
    မိမိက တွေ့လိုသူ တို့နှင့် လွတ်ကင်းအောင် ဖယ်ခွာနေသည်
    keep away from - connive
    ကြိယာ

    ယှောင်ယှား

    [ʃàʊɴʃá]
    ကိုယ့်က မလိုလားအပ်ရေ ရို့ကို မကျူးလွန် မိအောင် သတိဖြင့် လွတ်ရာမာ နိန်ရေ
    မိမိက မလိုလားအပ်သည် တို့ကို မကျူးလွန် မိအောင် သတိဖြင့် လွတ်ရာ၌ နေသည်
    estrange - avoid - abstain - stay away from
    ကြိယာ

    ယှောင်ယှောင်

    [ʃàʊɴʃàʊɴ]
    ကိုယ့်က အကျုံးဝင်ခြင်းကို မပြုပဲ၊ အဝီးတနီရာမှ ခပ်ခွာခွာနီဗျာယ်
    မိမိက အကျုံးဝင်ခြင်းကို မပြုပဲ၊ အဝေးတစ်နေရာမှ ခပ်ခွာခွာနေလျက်
    [arch.] immediately - without hesitation - promptly - estrange
    ကြိယာဝိသေသန

    ယှောင်လွဲ

    [ʃàʊɴlwɛ]
    ကိုယ့်က ဆောင်ရွက်ရန် ဟိစွာကို မဆောင်ရွက်ပဲ ရွတ်မြောက်အောင် ကြိုးစားသည်
    မိမိက ဆောင်ရွက်ရန် ယှိသည်ကို မဆောင်ရွက်ပဲ လွတ်ကင်းအောင် ကြိုးစားသည်
    avoid - evade
    ကြိယာ

    ယှဲ

    [ʃɛ]
    ၁၊ ဖယ်ယှားရေ။ လက်မခံပဲ ထားရေ။ ၂၊ ယှောင်ရှား ဖယ်ခွာရေ။ ခွာထွက်ရေ။ ကင်းကွာသည်
    ၁၊ ဖယ်ရှားသည်။ လက်မခံပဲ ထားသည်။ ၂၊ ရှောင်ရှား ဖယ်ခွာသည်။ ခွာထွက်သည်။ ကင်းကွာသည်
    remove (as of an obstacle)
    ကြိယာ

    ယှဲ၂

    [ʃɛ၂]
    ၁၊ ဝိုင်းပယ်ရေ။ ၂၊ ပေါင်းဖက်ခြင်း မပြုပဲ ထားရေ
    ၁၊ ဝိုင်းပယ်သည်။ ၂၊ ပေါင်းဖက်ခြင်း မပြုပဲ ထားသည်
    ostracize
    ကြိယာ

    ယှဲဖဲ

    [ʃɛpʰɛ]
    (ရခိုင်) တောက်တမ်းဖဲ ကစပ်ရာမာ ဖဲပွင့် အမည်းချွန်း၊ ဖူးနက်အမည်း ညှင်းဖဲပွင့်များ။ (ယင်းတောက်တမ်းဖဲ ကစပ်ရာမာ ယင်းဖဲပွင့်တိကို အသုံးမပြုပဲ ဖယ်ထားအတွက်နန့် ယှဲဖဲဟု ခေါ်ဆို ကတ်တေ။
    (ရခိုင်) တောက်တမ်းဖဲ ကစားရာတွင် ဖဲပွင့် အမည်းချွန်း၊ ဖူးနက်အမည်း ညှင်းဖဲပွင့်များ။ (ယင်းတောက်တမ်းဖဲ ကစားရာတွင် ယင်းဖဲပွင့်များကို အသုံးမပြုပဲ ဖယ်ထားသောကြောင့် ယှဲဖဲဟု ခေါ်ဆို ကြသည်။
    cast somebody aside
    နာမ်