Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 81–100 of 600 words

    ယ

    ယင်းသို့

    [jɪ́ɴθo̰]
    ရှေ့၌ ပြဆိုခပြီးရေ့ အတိုင်း
    ရှေ့၌ ပြဆိုခဲ့ပြီးသည့် အတိုင်း
    likewise
    ပစ္စည်း

    ယင်းသျှောင်

    [jɪ́ɴʃàʊɴ]
    ပြဆိုခပြီးကေသော အကြောင်းအရာ အတိုင်း
    ပြဆိုခဲ့ပြီးသော အကြောင်းအရာ အတိုင်း
    likewise
    သမ္ဗန္တ

    ယင်းသျှောင်မဟောက်ကေ

    [jɪ́ɴʃàʊɴmhɔ́ɛʔkè]
    ပုဒ်တခုနှင့် တခု၊ ဝါကျတခုနှင့် တခုကို ယင်းပိုင်ရာမဟောက်ကေ (ယင်းပိုင်ရာမဟောက်ဆိုကေ) ဆိုရေ အနက်ဖြင့် ဆက်စပ်ပီးရေ စကားလုံး
    ပုဒ်တစ်ခုနှင့် တစ်ခု၊ ဝါကျတစ်ခုနှင့် တစ်ခုကို ယင်းပိုင်ရာမဟောက်ကေ (ယင်းပိုင်ရာမဟောက်ဆိုကေ) ဟူသော အနက်ဖြင့် ဆက်စပ်ပေးသော စကားလုံး
    and
    သမ္ဗန္တ

    ယင်းအတိုင်း

    [jɪ́ɴʔtáɪɴ]
    မရွေ့မပြောင်းပဲ ပကတိ ဟိမြဲတိုင်းပင်လျှင်။ ပကတိ ဟိမြဲ အနိန်အထား။ တခုလည်းမပြောင်း ယင်းလိုက်တိုင်းဟိပါရေ (အရပ်)
    မရွေ့မပြောင်းပဲ ပကတိ ယှိမြဲတိုင်းပင်လျှင်။ ပကတိ ယှိမြဲ အနေအထား။ တစ်ခုလည်းမပြောင်း ယင်းလိုက်တိုင်းဟိပါရေ (အရပ်)
    rawness
    သမ္ဗန္တ

    ယစ်

    [jɪʔ]
    ၁၊ အရက် သေစာ အစဟိစွာ သောက်စား မှုကြောင့် ရီဝေ ယိုင်နန့်ရေ။ မူးဝေရေ။ မင်းပြောက်လည်း ဆင်ချစ်နှောင်ရင်းကို ကစော်ဖတ် ယစ်အောင် တိုက်ပြီးရေ် တန်းခါးကိုဖွင့်၍ လွှတ်၏ (တောင်)။ ဂဇာသိန်လေ၊ နာဂိန္တကို၊ ယစ်မှယစ်စေ၊ အသီကြံလိုက်၊ အားအဟိန်နှင့်၊ မာန်ဟိန်ထွက်အောင်၊ အရက်တို
    ၁၊ အရက် သေစာ စသည် သောက်စား မှုကြောင့် ရီဝေ ယိုင်နဲ့သည်။ မူးဝေသည်။ မင်းပြောက်လည်း ဆင်ချစ်နှောင်ရင်းကို ကစော်ဖတ် ယစ်အောင် တိုက်ပြီးသော် တံခါးကိုဖွင့်၍ လွှတ်၏ (တောင်)။ ဂဇာသိန်လေ၊ နာဂိန္တကို၊ ယစ်မှယစ်စေ၊ အသေကြံလိုက်၊ အားအဟိန်နှင့်၊ မာန်ရှိန်ထွက်အောင်၊ အရက်တို
    be tipsy - be drurk - be intoxicated
    ကြိယာ

    ယစ်ဖွယ်

    [jɪʔpʰwɛ̀]
    အမြဲတစေအနိန်နန့် အရက် သေစာ သောက်စား နီတတ်သူ
    အမြဲတစေ အားဖြင့် အရက် သေစာ သောက်စား နေတတ်သူ
    drunkard
    နာမ်

    ယစ်သျှာ

    [jɪʔʃà]
    အမြဲတစေအနိန်နန့် အရက် သေစာ သောက်စား နီတတ်သူ
    အမြဲတစေ အားဖြင့် အရက် သေစာ သောက်စား နေတတ်သူ
    drunkard
    နာမ်

    ယဇောင်

    [jzàʊɴ]
    တခုတရီကို ထပ်ဆင့် ပြန်ပနာမကျဉ်းဖြစ်ပနာ ညွှန်ပြရာမာ သုံးသော စကားလုံး
    တစ်စုံတစ်ရာကို ထပ်ဆင့် ပြန်လည်၍ ညွှန်ပြရာ၌ သုံးသော စကားလုံး
    none
    နာမ်

    ယဇောင်ကေ

    [jzàʊɴkè]
    ဆက်ပနာပြီးကေ ပြောဖို့ဖြစ်ရေ စကား
    ဆက်လက်၍ ပြောရန်ဖြစ်သော စကား
    context
    နာမ်စား

    ယဇောင်ပိုင်ယေ

    [jzàʊɴpàɪɴjè]
    အဆက်အစပ်ဖြစ်ရေ စကား။ ဦးစွာဆုံး သျှစ်သောင်းဘုရား။ ယဇောင်ကေအရာ ကိုးသောင်းဘုရား။ ယဇောင်ကေအရာ ကျောက်တော်ဘုရား အစဟိစွာ (အရပ်)။ ရှေး၌ ပြဆို ခပြီးရေ့ အတိုင်း
    အဆက်အစပ်ဖြစ်သော စကား။ ဦးစွာဆုံး သျှစ်သောင်းဘုရား။ ယဇောင်ကေအရာ ကိုးသောင်းဘုရား။ ယဇောင်ကေအရာ ကျောက်တော်ဘုရား စသည် (အရပ်)။ ရှေး၌ ပြဆို ခဲ့ပြီးသည့် အတိုင်း
    context
    သမ္ဗန္တ

    ယဇောင်ပိုင်သျှောင်

    [jzàʊɴpàɪɴʃàʊɴ]
    တူညီချက်ကို နှိုင်းနိူင်းပြသော စကား။ ယင်းပိုင်တူ
    တူညီချက်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြသော စကား။ ယင်းကဲ့သို့တူ
    too
    သမ္ဗန္တ

    ယဉ်

    [jɪ̀ɴ]
    ၁၊ သိမ်မွေ့ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းရေ။ သာယာ ညှင်းပျောင်းသော။ ကျောင်းတိုင်းရို့၊ ကြားနာစလောက်၊ ဖတ်ရှုပီးနှိုင်၊ သတ္တုစဉ်ကို၊ ယဉ်အောင်ကကောက်လို့၊ လျှောက်ပတ်အောင်သာ (ပဒုမ္မာ)။ ၂၊ အမြင်မရိုင်းသော။ ၃၊ ရိုင်းစိုင်းခြင်း ထိတ်လန့်ခြင်း မဟိသော။ ၄၊ နူးညံ့ သိမ်မွေ့ နှစ်သ
    ၁၊ သိမ်မွေ့ နူးညံ့ ပျော့ပျောင်းသော။ သာယာ ညှင်းပျောင်းသော။ ကျောင်းတကာတို့၊ ကြားနာစလောက်၊ ဖတ်ရှုပေးနိုင်၊ သတ္တုစဉ်ကို၊ ယဉ်အောင်ကကောက်လို့၊ လျှောက်ပတ်အောင်သာ (ပဒုမ္မာ)။ ၂၊ အမြင်မရိုင်းသော။ ၃၊ ရိုင်းစိုင်းခြင်း ထိတ်လန့်ခြင်း မယှိသော။ ၄၊ နူးညံ့ သိမ်မွေ့ နှစ်သ
    benign
    နာမဝိသေသန

    ယဉ်း

    [jɪ́ɴ]
    စိတ်မာ စီစိုင်ကြည့်ရေ။ ကြံဆ အောက်မိခရေ။ မောင်ဖြူ ပါးသို့ သွားရင် ကောင်းဖို့လားလို့ စိတ်ကူးယိုင်းခယင့် (အရပ်)
    စိတ်တွင် စီစဉ်ကြည့်သည်။ ကြံဆ အောက်မေ့ခဲ့သည်။ မောင်ဖြူ ပါးသို့ လားကေ ကောင်းဖို့လားလို့ စိတ်ကူးယဉ်းခယင့် (အရပ်)
    thought - idea - imagination - arrange
    နာမ်

    ယဉ်ကျေး

    [jɪ̀ɴt͡ɕé]
    ရိုင်းပျခြင်း မဟိသော။ သိမ်မွေ့ နူးညံ့ ပြေပြစ်ရေ့ အမူအရာ ဟိသော
    ရိုင်းပျခြင်း မယှိသော။ သိမ်မွေ့ နူးညံ့ ပြေပြစ်သည့် အမူအရာ ယှိသော
    polite - courteous - well-bred - gentle - civilized - well-behaved
    နာမဝိသေသန

    ယဉ်ကျေးမှု

    [jɪ̀ɴt͡ɕém̥oʊ]
    ၁၊ ရှေး အစိုင်အလာ ထိန်းသိမ်း လာခရေ ထုံးတမ်း။ ဓလိ့။ ၂၊ အပြောအဆို အပြုအမူ၊ ပြေပြစ်သိမ်မွေ့မှု။ ၃၊ လူမှု အဆင့်အတန်း တမျိုး တဖုံ ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာရေ အထူး သိမြင်နားလည် လိမ္မာမှု
    ၁၊ ရှေး အစဉ်အလာ ထိန်းသိမ်း လာခဲ့သော ထုံးတမ်း။ ဓလေ့။ ၂၊ အပြောအဆို အပြုအမူ၊ ပြေပြစ်သိမ်မွေ့မှု။ ၃၊ လူမှု အဆင့်အတန်း တစ်မျိုး တစ်ဖုံ ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာသော အထူး သိမြင်နားလည် လိမ္မာမှု
    culture - civilization - politeness - delicacy
    နာမ်

    ယဉ်ကြောစ

    [jɪ̀ɴt͡ɕɔ́s]
    ယဉ်ယဉ်အချေ ဖြစ်ရေ
    ယဉ်ယဉ်ကလေး ဖြစ်သော
    tame - bland - accustomed to - used to
    နာမဝိသေသန

    ယဉ်းတိုက်

    [jɪ́ɴtaɪʔ]
    တခုတရီ ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်ဖို့အတွက် အဟိန်ယူရေ။ ကြက်နှစ်ကောင် ခွပ်ဖို့ ယိုင်းတိုက်နီ ကတ်တေ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် အရှိန်ယူသည်။ ကြက်နှစ်ကောင် ခွပ်ဖို့ ယိုင်းတိုက်နီ ကတ်တေ (အရပ်)
    none
    နာမ်

    ယဉ်းနား

    [jɪ́ɴná]
    ၁၊ ငတ်မွတ် ခေါင်းပါးသော ဖီးရောဂါ။ မမာ့ယောက်ျား၊ အကြင်သူကေ၊ ရှင်လူများရို့၊ ခေါင်းပါးငတ်မွတ်၊ ကပ်ရောဂါလေ၊ ယဉ်းနားသတ်၍၊ သက်ပြတ်ဇီဝိ (ဥဒိန်သာ)။ ၂၊ အခိုက်အတန့် အနိန်နန့်၊ မကန်မဝှန် ဖြစ်ပေါ်တတ်ရေ ကပ်ရောဂါဆိုး
    ၁၊ ငတ်မွတ် ခေါင်းပါးသော ဘေးရောဂါ။ မိန်းမယောက်ျား၊ အကြင်သူကေ၊ ရှင်လူများတို့၊ ခေါင်းပါးငတ်မွတ်၊ ကပ်ရောဂါလေ၊ ယဉ်းနားသတ်၍၊ သက်ပြတ်ဇီဝိ (ဥဒိန်သာ)။ ၂၊ အခိုက်အတန့် အားလျော်စွာ၊ အများအပြား ဖြစ်ပေါ်တတ်သော ကပ်ရောဂါဆိုး
    famine
    နာမ်

    ယဉ်ပေါင်

    [jɪ̀ɴpèàɪ̀ɴ]
    ရက်ကန်းစင် ဆင်ရာမာ အဓိက လိုရင်းဖြစ်ရေ အလျားအလိုက် ထားရရေ အခြီခံ ဝဲ၊ ယာ သစ်သားပေါင် နှစ်ချောင်း
    ယက်ကန်းစင် ဆင်ရာ၌ အဓိက လိုရင်းဖြစ်သော အလျားအလိုက် ထားရသော အခြေခံ ဝဲ၊ ယာ သစ်သားပေါင် နှစ်ချောင်း
    timber
    နာမ်

    ယဉ်ပါး

    [jɪ̀ɴpàး]
    ကာမဆက်ဆံသည်
    ကာမဆက်ဆံသည်
    have sexual relations - shag
    ကြိယာ