Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 261–280 of 1,415 words

    ရ

    ရန်လိုမ

    [ɹàɴlÒm]
    ရန်ပြုလိုရေ မမာ့။ ရန်ဖြစ်လို စိတ်ကြီးရေမမာ့။ စွာသော မမာ့။ စူဠသုဘဒ်၊ ဒေါသပိုကေ၊ ဖို့လိုမ၏၊ ဘဝဇာတ်ကို၊ တီးဖြတ်ပြီးကေ၊ တန်ဆာဆင်၍၊ စီရင်ဖို့ရာ (ဆဒ္ဒန်)
    ရန်ပြုလိုသော မိန်းမ။ ရန်ဖြစ်လို စိတ်ကြီးသောမိန်းမ။ စွာသော မိန်းမ။ စူဠသုဘဒ်၊ ဒေါသပိုကေ၊ ရန်လိုမ၏၊ ဘဝဇာတ်ကို၊ တည်းဖြတ်ပြီးလျှင်၊ တန်ဆာဆင်၍၊ စီရင်တော့မည် (ဆဒ္ဒန်)
    be aggressive woman
    နာမ်

    ရန်လုပ်

    [ɹàɴloʊʔ]
    ရန်ပြုရေ။ ရန်ဖြစ်ရန် အကြောင်းကို တလိတမန် ဖန်တီးရေ
    ရန်ပြုသည်။ ရန်ဖြစ်ရန် အကြောင်းကို တမင်သက်သက် ဖန်တီးသည်
    be quarrelsome - provoke
    ကြိယာ

    ရန်သူ

    [ɹàɴθù]
    ကိုယ့်အား ဖီးရန် နှောက်ယှက် ဖျက်ဆီးသူ
    မိမိအား ဘေးရန် နှောက်ယှက် ဖျက်ဆီးသူ
    enemy
    နာမ်

    ရနှိုး

    [ɹn̥ó]
    ရလိမ့်မေဟု မျှော်လင့်ထားစွာ။ ရဖို့ (ရအံ့) ဟု ယုံကြည်ထားဗျာယ်
    ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားစွာ။ ရဖို့ (ရအံ့) ဟု ယုံကြည်ထားလျက်
    hopefully - expectantly - with expectation
    ကြိယာဝိသေသန

    ရနှိုးနှိုး

    [ɹn̥ón̥ó]
    ရလိမ့်မေဟု မျှော်လင့်ထားရေ။ ရဖို့ (ရအံ့) ဟု ယုံကြည်ထားရေ
    ရလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ထားသည်။ ရဖို့ (ရအံ့) ဟု ယုံကြည်ထားသည်
    believe
    ကြိယာ

    ရနှိုးနှိုး၂

    [ɹn̥ón̥ó၂]
    ရရန်ဆိုရေ မျှော်လင့်ချက်။ ရရန်ဆိုရေ မျှော်လင့် စွဲလန်းချက်
    ရရန်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်။ ရရန်ဟူသော မျှော်လင့် စွဲလန်းချက်
    hope
    နာမ်

    ရနှိုးရနှိုး

    [ɹn̥óɹn̥ó]
    ရရန်ဆိုရေ အလွန်အကျွံ မျှော်လင့်ချက် တကြီးနန့်။ ရနိုင်ခရေကို တမ်းတမျှော်လင့် စောင့်နီသောအနိန်နန့် ရနှိုးရနှိုး၊ မျှော်ကာကိုးဗျာယ် (လွမ်းခြင်း)
    ရရန်ဟူသော အလွန်အမင်း မျှော်လင့်ချက် တကြီးနှင့်။ ရနိုင်ခဲ့သည်ကို တမ်းတမျှော်လင့် စောင့်နေသော အားဖြင့် ရနှိုးရနှိုး၊ မျှော်ကာကိုးလျက် (လွမ်းခြင်း)
    hope
    ကြိယာဝိသေသန

    ရပိုင်ခွင့်

    [ɹpàɪɴkʰwɪ̰ɴ]
    ဥပဒေအရ တနည်း ပဋိညာဉ် ဝန်ခံထားချက်အရ တခုတရီ။ ရပွားစား-ယောက်က ရဟိခံစားနှိုင်ရေ အကျိုးကျေးဇု
    ဥပဒေအရ သို့မဟုတ် ပဋိညာဉ် ဝန်ခံထားချက်အရ တစ်စုံတစ်ရာ။ ရပွားစား-ယောက်က ရယှိခံစားနိုင်သော အကျိုးကျေးဇူး
    right - entitlement
    နာမ်

    ရပေါက်လမ်းစ

    [ɹpaʊʔláɴs]
    ရနိုင်စရာ အခွင့်အရီး အခွင့်အခါ အခြီအရဲ
    ရနိုင်စရာ အခွင့်အရေး အခွင့်အခါ အခြေအနေ
    opportunity
    နာမ်

    ရပေါ်ကြိမ်

    [ɹpɔ̀t͡ɕèɪɴ]
    ပျော့ပျောင်းရေ ကြိမ်နွယ်တမျိုး
    ပျော့ပျောင်းသော ကြိမ်နွယ်တစ်မျိုး
    bine
    နာမ်

    ရပ်

    [ɹaʔ]
    တန့်အောင် ပြုရေ။ တန့်စီရေ။ ၂၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆန့်ဗျာယ် မြီကြီးထက်မာ တည်စီရေ။ ၃၊ လှုပ်ယှားမှု အဟိန်အဟုန် တန့်သည်
    တန့်အောင် ပြုသည်။ တန့်စေသည်။ ၂၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆန့်လျက် မြေကြီးပေါ်တွင် တည်စေသည်။ ၃၊ လှုပ်ရှားမှု အရှိန်အဟုန် တန့်သည်
    stop stand upright request (as in မေတ္တာ~-) Also ရပ်ခံ
    ကြိယာ

    ရပ်၂

    [ɹaʔ၂]
    တခုတရီ ဖြစ်တည်ရာ စစွဲမမြဲ နီထိုင်ရာ ဒေသ အပိုင်းအရာ။ ၂၊ ဝန်းကျင်လူရို့ တတည့် မျက်နှာမူရာ။ ၃၊ လူတယောက် တည်တည့် ရပ်ရေအတိုင်း အရှည်
    တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်တည်ရာ စွဲစွဲမြဲမြဲ နေထိုင်ရာ ဒေသ အပိုင်းအခြား။ ၂၊ ဝန်းကျင်လူတို့ တည့်တည့် မျက်နှာမူရာ။ ၃၊ လူတစ်ယောက် တည်တည့် ရပ်သည့်အတိုင်း အရှည်
    place - community - quarter (as in ~ရှစ်ပါး၊~ရေးရွာရေး၊ မျက်ပါး~) Also အရပ်
    နာမ်

    ရပ်ကျော်ရွာကျော်

    [ɹaʔt͡ɕɔ̀ɹwàt͡ɕɔ̀]
    ရပ်ရွာဒေသ တခွင်လုံး သိဟိဗျာယ်။ ရပ်ရွာ၌ ထင်ရှားဗျာယ်
    ရပ်ရွာဒေသ တခွင်လုံး သိရှိလျက်။ ရပ်ရွာ၌ ထင်ရှားလျက်
    be widely known
    ကြိယာဝိသေသန

    ရပ်ကြီးရွာကြီးသား

    [ɹaʔt͡ɕïɹwàt͡ɕïθá]
    လူမှုရီး ထွန်းကားသော မြို့ရွာကြီးရို့မာ မွီးဖွား ကြီးပြင်းလာသူ
    လူမှုရေး ထွန်းကားသော မြို့ရွာကြီးတို့တွင် မွေးဖွား ကြီးပြင်းလာသူ
    city-bred man - townsman
    နာမ်

    ရပ်ကြီးရွာကြီးသူ

    [ɹaʔt͡ɕïɹwàt͡ɕïθù]
    လူမှုရီး ထွန်းကားသော မြို့ရွာကြီးရို့မာ မွီးဖွား ကြီးပြင်းလာသူ။ လူမှုရီး ထွန်းကားသော မြို့ကြီးရို့မာ မွီးဖွား ကြီးပြင်းသူ အမျိုးသမီး
    လူမှုရေး ထွန်းကားသော မြို့ရွာကြီးတို့တွင် မွေးဖွား ကြီးပြင်းလာသူ။ လူမှုရေး ထွန်းကားသော မြို့ကြီးတို့တွင် မွေးဖွား ကြီးပြင်းသူ အမျိုးသမီး
    city-bred woman
    နာမ်

    ရပ်ကွက်

    [ɹaʔkwɛʔ]
    ရပ်ရွာ၏ အစိတ်အပိုင်း နီရာအရပ်။ လူရို့ တစုတရုံးတည်း နီထိုင်ရာ ပတ်လည် အပိုင်းအရာ
    ရပ်ရွာ၏ အစိတ်အပိုင်း နေရာအရပ်။ လူတို့ တစ်စုတစ်ရုံးတည်း နေထိုင်ရာ ပတ်လည် အပိုင်းအခြား
    quarter (of town) - ward
    နာမ်

    ရပ်ခံ

    [ɹaʔkʰံ]
    တခုတရီသော ဖီးအန္တရာယ်ကို (နောက်မဆုတ်ပဲ) ရပ်တည် ခုခံသည်
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဘေးအန္တရာယ်ကို (နောက်မဆုတ်ပဲ) ရပ်တည် ခုခံသည်
    resist
    ကြိယာ

    ရပ်ခံသား

    [ɹaʔkʰံθá]
    ရပ်ရွာမာ အခြီချ နီထိုင်သူ
    ရပ်ရွာတွင် အခြေချ နေထိုင်သူ
    settle
    နာမ်

    ရပ်ခေါင်

    [ɹaʔkʰèàɪ̀ɴ]
    အလွန် ကွာလှမ်းသော။ အလွန် ဝေးသော။ နီးစပ်မှု မဟိရေ
    အလွန် ကွာလှမ်းသော။ အလွန် ဝေးသော။ နီးစပ်မှု မရှိသော
    distant
    နာမဝိသေသန

    ရပ်ခေါင်ရွာခေါင်

    [ɹaʔkʰèàɪ̀ɴɹwàkʰèàɪ̀ɴ]
    အလွန် ကွာလှမ်းသော။ အလွန် ဝေးသော။ နီးစပ်မှု မဟိရေ
    အလွန် ကွာလှမ်းသော။ အလွန် ဝေးသော။ နီးစပ်မှု မရှိသော
    distant
    နာမဝိသေသန