Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 321–340 of 1,415 words

    ရ

    ရဖြီးကုပ်

    [ɹpʰɹïkoʊʔ]
    ဆံပင်ရို့ကို ဖိထိန်းထားရေ လခြမ်းသဏ္ဍာန် မျက်နှာပြင် ကွေ့ကော့သည့် ဘီးတမျိုး
    ဆံပင်တို့ကို ဖိထိန်းထားသော လခြမ်းသဏ္ဍာန် မျက်နှာပြင် ကွေ့ကော့သည့် ဘီးတစ်မျိုး
    headdress comb
    နာမ်

    ရဖြီးသိပ်

    [ɹpʰɹïθìaʔ]
    ဆံပင်မာ တွယ်ကပ်သော သန်းဥ သန်းဖျ စရေရို့ကို တိုက်ချနှိုင်ယောင် ပိုင်နှစ်ဘက်ဟိ ဘီးတမျိုး
    ဆံပင်တွင် တွယ်ကပ်သော သန်းဥ သန်းဖျ စသည့်တို့ကို တိုက်ချနိုင်အောင် အသွားနှစ်ဘက်ယှိ ဘီးတစ်မျိုး
    fine tooth comb
    နာမ်

    ရမနီ

    [ɹmní]
    သစ်သား မပျော့မမာ ညက်ညော၍ အခေါက်ဖြူရောင် သန်းသော အပင်တမျိုး၊ မင်္ဂလာကြက်သရေ၊ တိုးတက်စီဖို့၊ ရမနီသစ်၊ အနှစ်ပြည့််လျှံ၊ ခြင်္သေ့ခံ၍၊ ခုန်ပျံရတနာ၊ မည်ဝေါဟာမူ၊ သီဟာသန၊ အထူးဆင်ကေ၊ ပန်လင်လှနန့် (ဝိဇယ)
    သစ်သား မပျော့မမာ ညက်ညော၍ အခေါက်ဖြူရောင် သန်းသော အပင်တစ်မျိုး၊ မင်္ဂလာကြက်သရေ၊ တိုးတက်စေဖို့၊ ရမနီသစ်၊ အနှစ်ပြည့််လျှံ၊ ခြင်္သေ့ခံ၍၊ ခုန်ပျံရတနာ၊ မည်ဝေါဟာမူ၊ သီဟာသန၊ အထူးဆင်ကေ၊ ပလ္လင်လှနှင့် (ဝိဇယ)
    cedar
    နာမ်

    ရမာပန်း

    [ɹmàpáɴ]
    အဖိုးတန်သော သစ်ခွပန်း တမျိုး။ မပန်ရပါ၊ ပန်းရမာ၊ နောင်သာပန်ဖို့၊ အပင်သန်ကေ၊ ခက်လန်ဖျားမာ၊ စူးခက်ရံခြံထိုးလို့ (ဇမ်း)
    အဖိုးတန်သော သစ်ခွပန်း တစ်မျိုး။ မပန်ရပါ၊ ပန်းရမာ၊ နောင်သာပန်ဖို့၊ အပင်သန်ကေ၊ ခက်လန်ဖျားမှာ၊ စူးခက်ရံခြံထိုးလို့ (ဇမ်း)
    orchid
    နာမ်

    ရမိရရာ

    [ɹmìɹɹà]
    မဟုတ်မမှန်ပဲ မှန်ရမ်းယိုးစွပ် ပြောဆိုချက်။ ထွိတ်ဝေး မဟောက်ကာ ဟောက်ကာ ကောက်ကရမင်းကျ ပြောနီရေ (အရပ်)။ လူမှုရီးအားဖြင့် သင့်တင့် လျော်ကန်မှု မဟိသော အပြုအမှု။ အပြောအဆို။ အပြုအကျင့်။ သူ့မယားနန့်၊ သူသကျိရာ၊ သူ့ကြင်ရာကို၊ ညှာတာမဟိ၊ ကျင့်ဖောက်ပြန်ပျာ၊ လွမ်းဆိုးညစ်
    မဟုတ်မမှန်ပဲ မှန်ရမ်းစွပ်စွဲ ပြောဆိုချက်။ ထွိတ်ဝေး မဟောက်ကာ ဟောက်ကာ ရမိရရာ ပြောနီရေ (အရပ်)။ လူမှုရေးအားဖြင့် သင့်တင့် လျော်ကန်မှု မယှိသော အပြုအမှု။ အပြောအဆို။ အပြုအကျင့်။ သူ့မယားနှင့်၊ သူသားအိမ်ရာ၊ သူ့ကြင်ရာကို၊ ညှာတာမဟိ၊ ကျင့်ဖောက်ပြန်ပျာ၊ လွမ်းဆိုးသွမ်း
    whatever is available - behaviour
    နာမ်

    ရမ္မက်

    [ɹm̪a̰m̪a̰ɛʔ]
    စွဲလမ်း မက်မောခြင်း။ လိုချင်စိတ် ပြင်းပြခြင်း
    စွဲလမ်း မက်မောခြင်း။ လိုချင်စိတ် ပြင်းပြခြင်း
    desire - lust
    နာမ်

    ရမ္မက်ကြီး

    [ɹm̪a̰m̪a̰ɛʔt͡ɕï]
    စွဲလမ်း မက်မောရေ။ လိုချင်စိတ် ပြင်းပြရေ
    စွဲလမ်း မက်မောသည်။ လိုချင်စိတ် ပြင်းပြသည်
    be lusty - have strong desire - be sensual
    ကြိယာ

    ရမ်း

    [ɹáɴ]
    ဝေဒနာ တခုခုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အသားအရီ ဖောင်းကြွစူမို့သော။ မှုတ်လီ ရောင်လီ၊ မန်းလီ ရမ်းလီ
    ဝေဒနာ တစ်ခုခုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အသားအရေ ဖောင်းကြွစူမို့သော။ မှုတ်လီ ရောင်လီ၊ မန်းလီ ရမ်းလီ
    slightly swollen (as in တံသုတ်ကျမ်းသို့၊ မို့~စုန့်ထိုး၊ တံပိုးမထ)
    နာမဝိသေသန

    ရမ်းကား

    [ɹáɴká]
    လူတိကိုအနှောင့်အယှက် ဖြစ်ယောင် စာနာ ထောက်ထား မပြုငြားပဲ စိတ်ကူးပေါက်ရာ ပြုရေ။ ထင်ရာပြုသည်
    သူတစ်ပါးကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်အောင် စာနာ ထောက်ထား မပြုငြားပဲ စိတ်ကူးပေါက်ရာ ပြုသည်။ ထင်ရာပြုသည်
    be most unruly
    ကြိယာ

    ရမ်းတား

    [ɹáɴtá]
    ကာဆီးရေ။ ဆီးရေ။ မြစ်ရေ။ ဟန့်ရေ။ ဆို့ပိတ်ရေ။ ပိတ်ပင်သည်
    ကာဆီးသည်။ ဆီးသည်။ မြစ်သည်။ ဟန့်သည်။ ဆို့ပိတ်သည်။ ပိတ်ပင်သည်
    protect
    ကြိယာ

    ရမ်းနာ

    [ɹáɴnà]
    ရမ်းသော အနာတမျိုး
    ရောင်ရမ်းသော အနာတစ်မျိုး
    swollen
    နာမ်

    ရမ်းပေါက်လီ

    [ɹáɴpaʊʔlí]
    အနောက်စူးစူးမှ တိုက်ခတ်လာရေ လေ။ ညနီချမ်းမာ၊ ရမ်းပေါက်ထကျင်၊ ရွက်ကိုတင်ပနာ ငှက်ဆင်တုံးပေါက်၊ ထိုကလျောက်ဗျာယ် (ရီလား)။ ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလောင်းာက်မာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ (ရီလား)
    အနောက်စူးစူးမှ တိုက်ခတ်လာသော လေ။ ညနီချမ်းတွင်၊ ရမ်းပေါက်ထကျင်၊ ရွက်ကိုတင်၍ ငှက်ဆင်တုံးပေါက်၊ ထိုကလျောက်လျက် (ရီလား)။ ညနီညိုကေ၊ သုံးပိုလှောက်မှာ၊ ရမ်းပေါက်လာကေ (ရီလား)
    wing
    နာမ်

    ရမ်းပြ

    [ɹáɴpɹ]
    စစ်သားတိ စုဝေး၍ စစ်ပညာ အမျိုးမျိုးကို လုပ်ပြရေ။ သဲသဲညံညံ၊ တိုက် မောင်းသံနန့် အောင်လံရံဝန်း၊ ဗိုလ်ငချွန်းသည်၊ စစ်ရမ်းပြကာ၊ ရောက်ကြလာမူ (ရခိုင်ကာ)
    စစ်သားများ စုဝေး၍ စစ်ပညာ အမျိုးမျိုးကို လုပ်ပြသည်။ သဲသဲညံညံ၊ တိုက် မောင်းသံနှင့် အောင်လံရံဝန်း၊ ဗိုလ်ငချွန်းသည်၊ စစ်ရမ်းပြကာ၊ ရောက်ကြလာမူ (ရခိုင်ကာ)
    military parade
    ကြိယာ

    ရမ်းရမ်း

    [ɹáɴɹáɴ]
    ခက်ခဲရေ မလွယ်ကူ။ ငြိုငြင်ဖွယ်ဖြစ်တေ။ ခဲယဉ်းရေ။ ဂေါင်းကို ကိုင်လည်း၊ ရမ်းရမ်း တိုင်းး ပါရဲဖ။ မတုံးကိုကိုင်လည်း၊ ရမ်းရမ်း တိုင်းး ပါရဲဖ (ငစွယ်)
    ခက်ခဲသည် မလွယ်ကူ။ ငြိုငြင်ဖွယ်ဖြစ်သည်။ ခဲယဉ်းသည်။ ဂေါင်းကို ကိုင်လည်း၊ ရမ်းရမ်း တကား ပါရဲဖ။ မတုံးကိုကိုင်လည်း၊ ရမ်းရမ်း တကား ပါရဲဖ (ငစွယ်)
    [arch.] delightedly
    ကြိယာ

    ရမ်းရမ်းမြင်

    [ɹáɴɹáɴmɹɪ̀ɴ]
    (အဝီးမှ မြင်ရပိုင် လှုပ်လှုပ်အချေ) မသဲမကွဲ မြင်ရရေ
    (အဝေးမှ မြင်ရသကဲ့သို့ လှုပ်လှုပ်ကလေး) မသဲမကွဲ မြင်ရသည်
    dimly
    ကြိယာ

    ရယူ

    [ɹjù]
    လက်ဝယ် ရောက်ယောင် သိမ်းစုရေ။ ပိုင်ဆိုင် ထိန်းချုပ်မိအောင် သိမ်းပိုက်သည်
    လက်ဝယ် ရောက်အောင် သိမ်းစုသည်။ ပိုင်ဆိုင် ထိန်းချုပ်မိအောင် သိမ်းပိုက်သည်
    take over - take possession of - conquer
    ကြိယာ

    ရယ်

    [ɹɛ̀]
    နှစ်သက် ဝမ်းရာမှုဖြင့် နှုတ်ခမ်းကို ဖွင့်ဟဗျာယ် အသံစိကေချေ ပေါ်ထွက် စီရေ
    နှစ်သက် ဝမ်းသာမှုဖြင့် နှုတ်ခမ်းကို ဖွင့်ဟလျက် အသံအနည်းငယ် ပေါ်ထွက် စေသည်
    laugh
    ကြိယာ

    ရယ်ကာသွမ်းကာ

    [ɹɛ̀kàθʊ̀ɴkà]
    ပြောကေးဆိုကေး။ ပြောဆိုဗျာယ်ပင်။ ပြောပြောဆိုဆို
    ပြောရင်းဆိုရင်း။ ပြောဆိုလျက်ပင်။ ပြောပြောဆိုဆို
    laugh at
    ကြိယာဝိသေသန

    ရယ်ကောင်းရယ်ဖွယ်

    [ɹɛ̀káʊɴɹɛ̀pʰwɛ̀]
    ရယ်မောခြင်းကို ဖြစ်စီသော အမြင်၊ အကြား စရေ။ ရယ်မောခြင်းကို ဖြစ်စီသော အကြောင်းအရာ အပြုအမူ
    ရယ်မောခြင်းကို ဖြစ်စေသော အမြင်၊ အကြား စသည်။ ရယ်မောခြင်းကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာ အပြုအမူ
    drollery
    နာမ်

    ရယ်ချီရယ်ချိုး

    [ɹɛ̀ɕíɹɛ̀ɕó]
    နှစ်သက် ကြည်နူးသော မျက်နှာ အမူအရာကို ပြရေ
    နှစ်သက် ကြည်နူးသော မျက်နှာ အမူအရာကို ပြသည်
    laugh
    ကြိယာ