Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 441–460 of 1,415 words

    ရ

    ရာဟုဆိုက်

    [ɹàhoʊsʰaɪʔ]
    ဒုက္ခ အမျိုးမျိုးနန့် ကြုံတွိ ရရေ။ ဂြိုဟ်ဆိုးမွီနှောက် ခံရရေ။ မကောင်းရေ အကျိုး သက်ရောက်ရေ
    ဒုက္ခ အမျိုးမျိုးနှင့် ကြုံတွေ့ ရသည်။ ဂြိုဟ်ဆိုးမွှေနှောက် ခံရသည်။ မကောင်းသော အကျိုး သက်ရောက်သည်
    get inttrouble
    ကြိယာ

    ရာဟုထောင့်

    [ɹàhoʊtʰɔ́ɪ̰ɴ]
    အနောက်မြောက်ဒေါင့် အရပ်
    အနောက်မြောက်ထောင့် အရပ်
    north-west
    နာမ်

    ရာဟုထောင့်လီ

    [ɹàhoʊtʰɔ́ɪ̰ɴlí]
    အနောက်မြောက်ဒေါင့်မှ တိုက်ခတ်လာရေ လေ
    အနောက်မြောက်ထောင့်မှ တိုက်ခတ်လာသော လေ
    windy
    နာမ်

    ရာဟုဖမ်း

    [ɹàhoʊpʰáɴ]
    လငပုပ် ဖမ်းရေ။ ရာဟုသည် နေကို (လကို) လျှာဖြင့် ဖမ်းယူခြင်းကြောင့် နီဝန်း အားလုံးသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ တစိတ်တဒီသအနိန်နန့်သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ် ကွယ်ပျောက်လားသည်
    လငပုပ် ဖမ်းသည်။ ရာဟုသည် နေကို (လကို) လျှာဖြင့် ဖမ်းယူခြင်းကြောင့် နေဝန်း အလုံးစုံသော် လည်းကောင်း၊ တစ်စိတ်တစ်ဒေသ အားဖြင့်သော် လည်းကောင်း ကွယ်ပျောက်သွားသည်
    be eclipsed - eclipse (moon or sun)
    ကြိယာ

    ရိ.

    [ɹì.]
    ညှိုးနွမ်းသော။ ပင်ပန်း နွမ်းရိသော။ ပင်ပန်း နွမ်းရိသနန့် အားလျော့သော။ ကိုယ်ခန္ဓာ ရိ.ရွေ့လားနိုင်ဗျာယ် (အရပ်)။ ညောတရိညာတရာပန်းလည်း၊ ပန်းမှန်းမသိ၊ နွမ်းကာရိ.လည်း ရိ.မှန်းမသိ (ပန်း)
    ညှိုးနွမ်းသော။ ပင်ပန်း နွမ်းနယ်သော။ ပင်ပန်း နွမ်းနယ်သဖြင့် အားလျော့သော။ ကိုယ်ခန္ဓာ ရိ.ရွေ့လားနိုင်ဗျာယ် (အရပ်)။ ညောင်းညာပန်းလည်း၊ ပန်းမှန်းမသိ၊ နွမ်းကာရိ.လည်း ရိ.မှန်းမသိ (ပန်း)
    overwrought
    နာမဝိသေသန

    ရိ.နာ

    [ɹì.nà]
    လားလာ လှုပ်ယှားမှုတိအတွက်နန့် ခြေလက်မသယ်ချင် ဖြစ်တေ။ ပင်ပန်း နွမ်းရိရေ။ ကိုယ်လက် တောင့်တင်း ညောတရိညာတရာရေ
    သွားလာ လှုပ်ရှားမှုများသောကြောင့် ခြေလက်မသယ်ချင် ဖြစ်သည်။ ပင်ပန်း နွမ်းနယ်သည်။ ကိုယ်လက် တောင့်တင်း ညောင်းညာသည်
    languish
    ကြိယာ

    ရိ.ပွတ်

    [ɹì.pwaʔ]
    အထဲဘက်ကို နက်ဟိုင်းအောင် တဆတ်ဆတ် လှိုက်စားပနာ ပွန်းရိရေ။ ၂၊ ပင်ပန်း ဆင်းရဲရေ။ ဒုက္ခ ရောက်ရေ။ ပြည်သူ ရိ.ပွတ်၊ ဆင်းရဲတတ်၏(ရှီးထုံး)
    အတွင်းဘက်သို့ နက်ရှိုင်းအောင် တဖြည်းဖြည်း လှိုက်စား၍ ပွန်းရိသည်။ ၂၊ ပင်ပန်း ဆင်းရဲသည်။ ဒုက္ခ ရောက်သည်။ ပြည်သူ ရိ.ပွတ်၊ ဆင်းရဲတတ်၏(ရှေးထုံး)
    get inttrouble
    ကြိယာ

    ရိ.ရိ.

    [ɹì.ɹì.]
    မသိမသာ ချိတ်ရိပ်ဗျာယ်။ အရိပ်အမြွတ်လောင်းာက်ရာ သိစီပြီးကေ
    မသိမသာ ချိတ်ရိပ်လျက်။ အရိပ်အမြွတ်မျှသာ သိစေလျက်
    hint
    ကြိယာဝိသေသန

    ရိ.ရိ.ပင်ပင်

    [ɹì.ɹì.pɪ̀ɴpɪ̀ɴ]
    ပင်ပန်းကြီးစွာနန့်
    ပင်ပန်းကြီးစွာနှင့်
    languidly
    ကြိယာဝိသေသန

    ရိ.သျှား

    [ɹì.ʃá]
    အားကုန်ခန်း နွမ်းလျသော။ ပင်ပန်း ကြီးစွာသော။ မုတ္တိုရ်မိဖုရား၊ နန်းမွေခံကေ၊ ပြည်တန်သားနန့်၊ ရိ.သျှားပင်ပန်း၊ မရွှင်နွမ်း၍၊ စခန်းချပြီးကေ(ကော်)။ များဖျင်သူပုန်၊ ပြည်ကိုခြုံ၍၊ လုပ်တုံချောက်ချား၊ မျိုးလေးပါးလည်း၊ ရိ.ယှားပူဆာ (ရခိုင်ကာ)
    အားကုန်ခန်း နွမ်းလျသော။ ပင်ပန်း ကြီးစွာသော။ မုတ္တိုရ်မိဖုရား၊ နန်းမွေခံကေ၊ ပြည်တန်သားနှင့်၊ ရိ.သျှားပင်ပန်း၊ မရွှင်နွမ်း၍၊ စခန်းချကာ(ကော်)။ များဖျင်သူပုန်၊ ပြည်ကိုချုံ၍၊ လုပ်တုံချောက်ချား၊ မျိုးလေးပါးလည်း၊ ရိ.ယှားပူဆာ (ရခိုင်ကာ)
    overwrought
    နာမဝိသေသန

    ရိက္ခာ

    [ɹìkʰə́kʰaà]
    အမှုထမ်းရို့အား ကူညီ ထောက်ပံ့သော လစာ။ ၂၊ နောင်တချိန်မာ စားသုံးရန် စုဆောင်း သိုမှီးထားရေ စားစရာ သောက်စရာ ဝန်။ အစားအစာ။ စားသောက်ဖွယ်ရာ၊ ရိက္ခာစာကို။ ကိုယ်စီ ကိုယ်ငှ၊ အဝဝလျှင်၊ ယူဆောင် ကတ်ပါလီလီာ့ (ဗမာချီ)
    အမှုထမ်းတို့အား ကူညီ ထောက်ပံ့သော လစာ။ ၂၊ နောင်တချိန်တွင် စားသုံးရန် စုဆောင်း သိုမှီးထားသော စားစရာ သောက်စရာ ပစ္စည်း။ အစားအစာ။ စားသောက်ဖွယ်ရာ၊ ရိက္ခာစာကို။ ကိုယ်စီ ကိုယ်ငှ၊ အဝဝလျှင်၊ ယူဆောင် ကြပါလေလော့ (ဗမာချီ)
    provision ration [Hindi ရိဇက]
    နာမ်

    ရိက္ခာယူ

    [ɹìkʰə́kʰaàjù]
    နောင် တမလွန် ဘဝ၌ စားသုံးရန် (မသေမီကာလ) အဂုဘဝ၌ ဒါန ကုသိုလ် ပြုလုပ်ရေ။ ကျွေးမွီး လှူဒါန်းသည်
    နောင် တမလွန် ဘဝ၌ စားသုံးရန် (မသေမီကာလ) ယခုဘဝ၌ ဒါန ကုသိုလ် ပြုလုပ်သည်။ ကျွေးမွေး လှူဒါန်းသည်
    endow
    ကြိယာ

    ရိတ်

    [ɹeɪʔ]
    မြက်ပင်၊ စပါးပင်၊ အမွီးအမှင် သီးနှံပင် အစဟိစွာရို့ကို ဖြတ်သိမ်းသည်
    မြက်ပင်၊ ကောက်ပင်၊ အမွေးအမှင် သီးနှံပင် စသည်တို့ကို ဖြတ်သိမ်းသည်
    shave (hair ) - reap (paddy corn etc) [fig. colloq] exploit - rip sb off
    ကြိယာ

    ရိတ်ကနဲ

    [ɹeɪʔknɛ]
    အလွန် အကကောင်းလျင် တိုးတောင်းစွာ
    အလွန် အလျင်မြန် တိုးတောင်းစွာ
    suddenly
    ကြိယာဝိသေသန

    ရိတ်နာ

    [ɹeɪʔnà]
    မကန်မဝှန် ကူးစက် ပြန့်ပွား၍ ရံဖိရံခါ ဖြစ်တတ်ရေ ရောဂါဆိုး။ ၂၊ ဝမ်းနာကျ။ ကာလနာရောဂါ
    အများအပြား ကူးစက် ပြန့်ပွား၍ ရံဖန်ရံခါ ဖြစ်တတ်သော ရောဂါဆိုး။ ၂၊ ဝမ်းနာကျ။ ကာလဝမ်းရောဂါ
    cholera - gonorrhoea
    နာမ်

    ရိတ်ရိတ်သျှေ

    [ɹeɪʔɹeɪʔʃè]
    အလွန် အကကောင်းလျင် တိုးတောင်းစွာ
    အလွန် အလျင်မြန် တိုးတောင်းစွာ
    suddenly
    ကြိယာဝိသေသန

    ရိတ်သိမ်း

    [ɹeɪʔθéɪɴ]
    မှည်းရင့်ပြီးရေ ကောက်ပဲသီးနှံ အစဟိစွာရို့ကို ရိတ်ဖြတ်ပနာ ရွှိပြောင်း ယူဆောင်ရေ
    မှည်းရင့်ပြီးသော ကောက်ပဲသီးနှံ စသည်တို့ကို ရိတ်ဖြတ်၍ ရွှေ့ပြောင်း ယူဆောင်သည်
    reap - harvest
    ကြိယာ

    ရိတ်သိမ်းရိတ်ဖြတ်စက်

    [ɹeɪʔθéɪɴɹeɪʔpʰɹaʔsɛʔ]
    လယ်ပြင်ဟိ စပါးရိတ်သိမ်းချိန်မာ စပါးကို ရိတ်ဖြတ် အိပ်ထည့်ပြီးသား စက်
    လယ်ကွင်းရှိ စပါးရိတ်သိမ်းချိန်တွင် စပါးကို ရိတ်ဖြတ် အိပ်ထည့်ပြီးသား စက်
    combine harvester
    နာမ်

    ရိန့်

    [ɹèɪɴ့]
    (အပင်) အခက်အလက်ရို့နန့် အုပ်ဆိုင်းကေလည်းဟိရေ။ ကောင်းရေ။ အသရေ ဟိရေ။ တင့်ရေသော
    (သစ်ပင်) အခက်အလက်တို့ဖြင့် အုပ်ဆိုင်းလျက်ရှိသော။ ကောင်းသော။ အသရေ ရှိသော။ တင့်တယ်သော
    proper
    နာမဝိသေသန

    ရိန်ရိန့်

    [ɹèɪɴɹèɪɴ့]
    အပင်၊ သစ်ရွက်၊ သစ်ခက် အစဟိစွာ တခုနန့်တခု ထူထပ်စွာ အုပ်မိုးကျဗျာယ်
    သစ်ပင်၊ သစ်ရွက်၊ သစ်ခက် စသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထူထပ်စွာ အုပ်မိုးကျလျက်
    shady
    ကြိယာဝိသေသန