Dictionary Entries
Showing 541–560 of 1,415 words
ရ
ရိုးရဲရိုးရဲ
[ɹóɹɛɹóɹɛ]
Arakanese:
အရောင်အဝါ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် တောက်ပဗျာယ်
Burmese:
အရောင်အဝါ ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် တောက်ပလျက်
English:
bright
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရိုးရွန်း
[ɹóɹʊ́ɴ]
Arakanese:
ကိုင်းထဲက မျက်လုံးသဏ္ဌာန် အကွက်ငယ်များပါ အသီးသီးလေ့ ဟိပြီးး အသီးအရွက်ကို စားသုံးရရေ ပင်ပျပ်တမျိုး။ သစ်သီး ကနစိုး၊ ရဲရိုဝ်းသမ္ဘာရာ၊ ဩဇာပန္နဲ (ထွန်းတိ)
Burmese:
ကိုင်းထဲမှ မျက်လုံးသဏ္ဌာန် အကွက်ငယ်များပါ အသီးသီးလေ့ ရှိပြီး အသီးအရွက်ကို စားသုံးရသော ပင်ပျပ်တစ်မျိုး။ သစ်သီး ကနစိုး၊ ရဲရိုဝ်းသမ္ဘာရာ၊ ဩဇာပန္နဲ (ထွန်းတိ)
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ရိုးရွန်း၂
[ɹóɹʊ́ɴ၂]
Arakanese:
ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည် ပပိန်ချေ ပိန်ညှက်သူ
Burmese:
ကိုယ်လုံးကိုယ်ထည် သေးသွယ် ပိန်ညှက်သူ
English:
skinny
Grammar Note:
နာမ်
ရိုးလှသန္တာ
[ɹóɬθn̪a̰n̪t̪a̰à]
Arakanese:
လိမေ္မာ် ရင့်ရောင် ညှာတန်ပြွန်ထိပ်မာ ပွင့်ဖတ်ဖြူ ခုနှစ်ခုဟိရေ ပန်းပွင့်ရေ အပင်။ ဆိပ်ဖလူးပန်း၊ အညှာနန့်၊ ကိုင်ဝံ့ဇာသူ၊ ပညာနန့် (ပန်းဝှက်)
Burmese:
လိမေ္မာ် ရင့်ရောင် ညှာတန်ပြွန်ထိပ်တွင် ပွင့်ဖတ်ဖြူ ခုနှစ်ခုရှိသော ပန်းပွင့်သည့် အပင်။ ရိုးလှသန္တာ၊ အညှာနန့်၊ ကိုင်ဝံ့မည်သူ၊ ပညာနန့် (ပန်းဝှက်)
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
ရိုသီ
[ɹÒθí]
Arakanese:
အလီးအမြတ် ပြုရေ။ ကြည်ညို လေးစားရေ။ ပုဆစ်မာ တုပ်ကွေ့ဟိမာတည်၊ လက်ကေမာဆယ်ချောင်း၊ စုံစွာပေါင်း၊ ငါးပါး ရိုသီ သျှင်မင်းကြီးကို ကျွန်ရို့လက်အုပ်ချီ
Burmese:
အလေးအမြတ် ပြုသည်။ ကြည်ညို လေးစားသည်။ ပုဆစ်မှာ တုပ်ကွေ့ရှိတွင်တည်၊ လက်ကေမှာဆယ်ချောင်း၊ စုံစွာပေါင်း၊ ငါးပါး ရိုသီ သျှင်မင်းကြီးကို ကျွန်ရို့လက်အုပ်ချီ
English:
respect
Grammar Note:
ကြိယာ
ရိုသီမြတ်နိုး(ဓမ္မက)
[ɹÒθímɹaʔnó(dʱm̪a̰m̪a̰k)]
Arakanese:
ကြည်ညို လေးစားရေ။ ကြည်ညို လေးမြတ်စွာ ဆက်ဆံရေ။ ရိုသီမြတ်နိုး၊ လက်စုံမိုးကာ၊ ဇိခိုးပါ၏ (ကန်တော့)
Burmese:
ကြည်ညို လေးစားသည်။ ကြည်ညို လေးမြတ်စွာ ဆက်ဆံသည်။ ရိုသီမြတ်နိုး၊ လက်စုံမိုးကာ၊ ရှိခိုးပါ၏ (ကန်တော့)
English:
behave respectfully - bow in respect - revere
Grammar Note:
ကြိယာ
ရိုသီလေးမြတ်
[ɹÒθílémɹaʔ]
Arakanese:
ယုံကြည် မြတ်နိုးခြင်းနန့် လေးစားခြင်းကို ပြုသည်
Burmese:
ယုံကြည် မြတ်နိုးခြင်းဖြင့် လေးစားခြင်းကို ပြုသည်
English:
behave respectfully - bow in respect - revere
Grammar Note:
ကြိယာ
ရိုးအကြီး
[ɹóʔt͡ɕï]
Arakanese:
သွယ်သွယ်လက်လက် ချက်ချာခြင်း မဟိရေ။ ရိုးသား လွန်ကဲသနန့် ထုံထိုင်း ကြာသော
Burmese:
သွယ်သွယ်လက်လက် ချက်ချာခြင်း မရှိသော။ ရိုးသား လွန်ကဲသဖြင့် ထုံထိုင်း နှေးကွေးသော
English:
forthright - naive - simple
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရီ
[ɹí]
Arakanese:
မြစ်ဖျား၊ အင်းအိုင်၊ သမုဒ္ဒရာမာ သဘာဝအတိုင်း တည်ဟိသော အရည်။ ကံမကူညီ၊ စွန်ချီယူကေ၊ ရီမာ နစ်လို့ (ပဋာ)
Burmese:
မြစ်ဖျား၊ အင်းအိုင်၊ သမုဒ္ဒရာတွင် သဘာဝအတိုင်း တည်ယှိသော အရည်။ ကံမကူညီ၊ စွန်ချီယူကေ၊ ရီတွင် နစ်လို့ (ပဋာ)
English:
water
Grammar Note:
နာမ်
ရီး
[ɹï]
Arakanese:
အက္ခရာ၊ စာ၊ သင်္ကေတ အမှတ်အသား အစဟိစွာရို့ကို တခုတရီ မျက်နှာပြင် ထက်မာ ဆွဲခြစ်စရာ တမျိုးမျိုးဖြင့် ထင်သာယောင် ပြုလုပ်ရေ။ ၂၊ စီကုံး ဖွဲ့နွဲ့ရေ။ တခုတရီ၏ ဖြစ်ပျက်ခြင်းရာကို စာဖြင့် မှတ်သားထားရေ။ ၃၊ ပဂျီ စစွာကို ဆီးရောင်စုံဖြင့် ပေါ်လွင် ထင်ရ
Burmese:
အက္ခရာ၊ စာ၊ သင်္ကေတ အမှတ်အသား စသည်တို့ကို တစ်စုံတစ်ခု မျက်နှာပြင် ပေါ်တွင် ဆွဲခြစ်စရာ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ထင်သာအောင် ပြုလုပ်သည်။ ၂၊ စီကုံး ဖွဲ့နွဲ့သည်။ တစ်စုံတစ်ခု၏ ဖြစ်ပျက်ခြင်းရာကို စာဖြင့် မှတ်သားထားသည်။ ၃၊ ပန်းချီ စသည်ကို ဆေးရောင်စုံဖြင့် ပေါ်လွင် ထင်ရ
English:
write - draw - compose part particle suffixed to verb or noun to denote a state action or skill (as in လား~၊ လာ~၊ သာသနာ~၊ တော်လှန်~၊ ဓား~၊ လှံ~ etc) numerical classifier for counting stretches of sleep( as in တစ်~အိပ်-)
Grammar Note:
ကြိယာ
ရီး၂
[ɹï၂]
Arakanese:
အဖြစ်အပျက်၊ အကြောင်းကိစ္စ တခုတရီ ဆောင်ရွက်ရန် နာမ်ပုဒ်မာ ဆက်တွဲရရေ စကားလုံး။ ရာဇာစောထီး၊ ရီးတကြီးဖြင့်၊ ကြောင်းရီးသာယာ၊ ရှေ့တော်မာလျှင်၊ ကြီးကြော်ရီးကို၊ မေးရေအခါ (ထာနု)
Burmese:
အဖြစ်အပျက်၊ အကြောင်းကိစ္စ တစ်စုံတစ်ခု ဆောင်ရွက်ရန် နာမ်ပုဒ်တွင် ဆက်တွဲရသော စကားလုံး။ ရာဇာစောထီး၊ ရေးတကြီးဖြင့်၊ ကြောင်းရီးသာယာ၊ ရှေ့တော်မှာလျှင်၊ ကြေးကြော်ရေးကို၊ မေးသောအခါ (ထာနု)
English:
[colloq.] postpositional marker indicating something
Grammar Note:
ပစ္စည်း
ရီး၃
[ɹï၃]
Arakanese:
တခေါက်အိပ်ပျော်ရေမှ နိုးသည်အထိ ကာလအပိုင်းအရာကို ရွီတွက်သော စကားလုံး။ တ ရီးအိပ်ပျော်၊ စက်တော်ခေါ်၊ မောင်တော်လာနိုး (ဓမ္မက)။ အဖိုးအခ သတ်မှတ်ချက်။ သတ်မှတ်ထားရေ အဖိုးအခ။ ၂၊ အရွီအတွက် အဟိန်အဟုန် အစ ဟိရေဖြင့် တပြီီးညီ သတ်မှတ်ချက်။ ရောင်းနှုန်းရီး အတိုင
Burmese:
တစ်ကြိမ်အိပ်ပျော်သည်မှ နိုးသည်အထိ ကာလအပိုင်းအခြားကို ရေတွက်သော စကားလုံး။ တ ရီးအိပ်ပျော်၊ စက်တော်ခေါ်၊ မောင်တော်လာနိုး (ဓမ္မက)။ အဖိုးအခ သတ်မှတ်ချက်။ သတ်မှတ်ထားသော အဖိုးအခ။ ၂၊ အရေအတွက် အရှိန်အဟုန် အစ ရှိသည်ဖြင့် တစ်ပြေးညီ သတ်မှတ်ချက်။ ရောင်းနှုန်းရီး အတိုင
English:
numerical classifier for counting stretches of sleep( as in တစ်~အိပ်-)
Grammar Note:
နာမ်
ရီကင်း
[ɹíkɪ́ɴ]
Arakanese:
ချောင်း၏ မြစ်ဝ အစဟိစွာ၌ လူဆိုးသူဆိုးရို့ကို ဖမ်းဆီး နှိမ်နှင်းရန် စောင့်နီသူ။ ၂၊ ရန်သူ၏ အခြီအရဲကို ထောက်လှမ်းရန် လှည့်လည်နီသူ။ ၃၊ အခွန်အတုတ် ကောက်ခံရာ ရေဆိပ်အစဟိစွာ
Burmese:
ချောင်း၏ မြစ်ဝ စသည်၌ လူဆိုးသူဆိုးတို့ကို ဖမ်းဆီး နှိမ်နှင်းရန် စောင့်နေသူ။ ၂၊ ရန်သူ၏ အခြေအနေကို ထောက်လှမ်းရန် လှည့်လည်နေသူ။ ၃၊ အခွန်အတုတ် ကောက်ခံရာ ရေဆိပ်စသည်
English:
guard
Grammar Note:
နာမ်
ရီကင်း၂
[ɹíkɪ́ɴ၂]
Arakanese:
အခွံမာပနာ မြင်းခွာပုံ ကျောက်ကုန်းနန့် စူးပိုင်ယှောင် ပတုံးဟိရေ ရီသတ္တဝါ တမျိုး။ ငါးတောက်တူနန့်၊ တောင်သူမကြင်း၊ ရီကင်းမကျိုင် (ငါး)
Burmese:
အခွံမာ၍ မြင်းခွာပုံ ကျောက်ကုန်းနှင့် ဆူးကဲ့သို့သော အမြီးယှိသည့် ရေသတ္တဝါ တစ်မျိုး။ ငါးတောက်တူနှင့်၊ တောင်သူမကြင်း၊ ရီကင်းမကျိုင် (ငါး)
English:
commo moorhen Gallinula chloropus
Grammar Note:
နာမ်
ရီကစပ်
[ɹíksaʔ]
Arakanese:
ရီထဲမာ ပျော်ရွှင်စွာ ကူးခတ် ပျော်ပိုက်ရေ။ ၂၊ သင်္ကြန်ပွဲမာ အပြန်အလှန် ရေနန့် ပက်ဖြန်း ကတ်တေ။ အသူ့သျှေခါ၊ ပင်လယ်နားမာ၊ ရီကစပ်ဖို့၊ လားကတ်တေ၊ ငါရို့သျှေခါ၊ ပင်လယ်နားမာ၊ ရီကစပ်ဖို့၊ လားကတ်တေ၊ (တေး)
Burmese:
ရေထဲတွင် ပျော်ရွှင်စွာ ကူးခတ် ပျော်ပိုက်သည်။ ၂၊ သင်္ကြန်ပွဲတွင် အပြန်အလှန် ရေနှင့် ပက်ဖြန်း ကြသည်။ အသူ့သျှေခါ၊ ပင်လယ်နားမှာ၊ ရီကစပ်ဖို့၊ လားကတ်တေ၊ ငါရို့သျှေခါ၊ ပင်လယ်နားမှာ၊ ရီကစပ်ဖို့၊ လားကတ်တေ၊ (တေး)
English:
pour water on one another during the Water Festival play about or disport in water - swimming
Grammar Note:
ကြိယာ
ရီကတော့
[ɹíktɔ̰]
Arakanese:
ရီပြင်၌ အလယ်မာ ခွက်ပနာပျင်ဗျာယ် ဆွဲငင်၍ ရစ်လည်နိန်ရေ ရေဝဲတမျိုး
Burmese:
ရေပြင်၌ အလယ်တွင် ချိုင့်၍ ဆွဲငင်၍ ရစ်လည်နေသော ရေဝဲတစ်မျိုး
English:
eddy - whirlpool
Grammar Note:
နာမ်
ရီကတောင်း
[ɹíktáʊɴ]
Arakanese:
သောက်ရီ ထည့်သော လိုင်ဖင်းရှည် အိုးငယ် တမျိုး
Burmese:
သောက်ရေ ထည့်သော လည်ပင်းရှည် အိုးငယ် တစ်မျိုး
English:
jug
Grammar Note:
နာမ်
ရီကန်
[ɹíkàɴ]
Arakanese:
ရေတင် နိန်စီရန် တူးဖော် ထားရေ မားချိုင့်။ ချိုင့်ကြီး
Burmese:
ရေတင် နေစေရန် တူးဖော် ထားသည့် တွင်းချိုင့်။ ချိုင့်ကြီး
English:
pool - lake - pond - tank
Grammar Note:
နာမ်
ရီကရား
[ɹíkɹá]
Arakanese:
သောက်ရီ ထည့်သော အစောက်ရှည်ရေ လက်ကိုင်ပါရေ ကြော်ဗျ တမျိုး။ ၂၊ နှုတ်သီးနန့် လက်ကိုင်ပါရေ အိုးတမျိုး
Burmese:
သောက်ရေ ထည့်သော အစောက်ရှည်သည့် လက်ကိုင်ပါသော ဒန်အိုး တစ်မျိုး။ ၂၊ နှုတ်သီးနှင့် လက်ကိုင်ပါသော အိုးတစ်မျိုး
English:
breaker - jug with beak and handle - vessel with spout and handle - kettle
Grammar Note:
နာမ်
ရီကိုင်
[ɹíkàɪɴ]
Arakanese:
ထမင်း၊ ဟင်း စားဖို့အခါမှ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် လားရာမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ သန့်စင်စီရန် အသုံးပြုသည်
Burmese:
ထမင်း၊ ဟင်း စားမည့်အခါတွင် လည်းကောင်း၊ ကျင်ကြီး ကျင်ငယ် သွားရာတွင် လည်းကောင်း၊ သန့်စင်စေရန် အသုံးပြုသည်
English:
revive a fighting cock by massaging with water wash after finishing one’s toilet
Grammar Note:
ကြိယာ