Dictionary Entries
Showing 41–60 of 1,415 words
ရ
ရခိုင်ဆီး
[ɹkʰàɪɴsʰï]
Arakanese:
ရခိုင်ဆီး ရခိုင် ကစ္ဆပနဒီ ကုလားတန်မြစ်၏ ဝဲယာတလျှောက်မှ ထွက်သော ဆီးရွက်ကြီး
Burmese:
ရခိုင်ဆီး ရခိုင် ကစ္ဆပနဒီ ကုလားတန်မြစ်၏ ဝဲယာတစ်လျှောက်မှ ထွက်သော ဆေးရွက်ကြီး
English:
Arakan-Rakhine medicine
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုးနွယ်
[ɹkʰàɪɴtáɪɴɹɪ́ɴθálùmrónwɛ̀]
Arakanese:
ရခိုင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ် ရခိုင်၊ သက်၊ ဒိုင်းနက်၊ မရာမာကြီး၊ ချင်း၊ (ခမီး-မြို့)၊ ကမန်း
Burmese:
ရခိုင် တိုင်းရင်းသား လူမျိုးနွယ် ရခိုင်၊ သက်၊ ဒိုင်းနက်၊ မရာမာကြီး၊ ချင်း၊ (ခမီး-မြို့)၊ ကမန်း
English:
Arakan-Rakhine ethnic group
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်ပိုင်ပြောပလင်
[ɹkʰàɪɴpàɪɴpɹɔ́plɪ̀ɴ]
Arakanese:
ရခိုင်ပြေမာ နိန်ကေ ရခိုင်စကားကို ပြောရဖို့၊ ရခိုင်ပိုင်ပြောပလင် သူငယ်ချင်း
Burmese:
ရခိုင်ပြေမှာ နိန်ကေ ရခိုင်စကားကို ပြောရဖို့၊ ရခိုင်ပိုင်ပြောပလင် သူငယ်ချင်း
English:
say it in Arakanese
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်ပေါက်
[ɹkʰàɪɴpaʊʔ]
Arakanese:
ရခိုင်ပြေ၌ မွီးဖွားသော သူ
Burmese:
ရခိုင်ပြေ၌ မွေးဖွားသော သူ
English:
Arakanter - one born in Arakan but not of Arakanese descent
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်ပြည်
[ɹkʰàɪɴpɹɛ]
Arakanese:
(အယင်က သတ်မှတ်ထားချက်) အဟိ- မော်တင်စွန်း၊ အနောက်- ဘာဂီရ နဒီ ရေရိုးလက်ကြား တောင်သိဟိုဠ်၊ မြောက်-မဏိပူရ၊ အာသန်၊ မရွန်ပြည်၊ မြုံပြည်၊ ပထဝီအနေ အထားအရ သတ်မှတ်ထားချက်။ တောရီကြိုင်ကို လုပ်ကိုင်မြို့တည် ကာလရှည်သော်၊ တိုင်းပြည် ရခိုင်၊ ခုတိုင်မေါ်ကွန်း၊ သမိုင်းထ
Burmese:
(ယခင်က သတ်မှတ်ထားချက်) အရှေ့- မော်တင်စွန်း၊ အနောက်- ဘာဂီရ နဒီ ရေရိုးလက်ကြား တောင်သိဟိုဠ်၊ မြောက်-မဏိပူရ၊ အာသန်၊ မရွန်ပြည်၊ မြုံပြည်၊ ပထဝီအနေ အထားအရ သတ်မှတ်ထားချက်။ တောရီကြိုင်ကို လုပ်ကိုင်မြို့တည် ကာလရှည်သော်၊ တိုင်းပြည် ရခိုင်၊ ခုတိုင်မေါ်ကွန်း၊ သမိုင်းထ
English:
Arakan - Fatherland of Arakan - Rakhineland - today the area of Arakan issquare in miles
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်ပြည်နယ်
[ɹkʰàɪɴpɹɛnɛ̀]
Arakanese:
ပြည်နယ်အထဲမာ နီထိုင်သော လူမျိုးအလိုက် တနည်း နယ်နိမိတ်အလိုက် သတ်မှတ် ပိုင်းခြာထားရေ ဒေသ
Burmese:
ပြည်နယ်အတွင်း၌ နေထိုင်သော လူမျိုးအလိုက် သို့မဟုတ် နယ်နိမိတ်အလိုက် သတ်မှတ် ပိုင်းခြားထားသော ဒေသ
English:
region
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်ပြေ
[ɹkʰàɪɴpɹè]
Arakanese:
(အယင်က သတ်မှတ်ထားချက်) အဟိ- မော်တင်စွန်း၊ အနောက်- ဘာဂီရ နဒီ ရေရိုးလက်ကြား တောင်သိဟိုဠ်၊ မြောက်-မဏိပူရ၊ အာသန်၊ မရွန်ပြည်၊ မြုံပြည်၊ ပထဝီအနေ အထားအရ သတ်မှတ်ထားချက်။ တောရီကြိုင်ကို လုပ်ကိုင်မြို့တည် ကာလရှည်သော်၊ တိုင်းပြည် ရခိုင်၊ ခုတိုင်မေါ်ကွန်း၊ သမိုင်းထ
Burmese:
(ယခင်က သတ်မှတ်ထားချက်) အရှေ့- မော်တင်စွန်း၊ အနောက်- ဘာဂီရ နဒီ ရေရိုးလက်ကြား တောင်သိဟိုဠ်၊ မြောက်-မဏိပူရ၊ အာသန်၊ မရွန်ပြည်၊ မြုံပြည်၊ ပထဝီအနေ အထားအရ သတ်မှတ်ထားချက်။ တောရီကြိုင်ကို လုပ်ကိုင်မြို့တည် ကာလရှည်သော်၊ တိုင်းပြည် ရခိုင်၊ ခုတိုင်မေါ်ကွန်း၊ သမိုင်းထ
English:
Arakan - Fatherland of Arakan - Rakhineland - today the area of Arakan issquare in miles
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင့်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်
[ɹkʰa̰ɪɴbʱoʊɹɪ̰ɴnàɪɴŋံtɔ̀]
Arakanese:
ရခိုင့်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်ကို မာရယုမင်းက စတင်ပြီးကေ သမ္မတရာဇာမင်း လက်ထက်မာ ကျဆုံး။ ရခိုင့်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်ရေ ၁၇၈၅ မာ ကျဆုံးလားရေ။ ဥဩရီသောက်ထီးနန်းပျောက်
Burmese:
ရခိုင့်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်ကို မာရယုမင်းက စတင်ပြီးကေ သမ္မတရာဇာမင်း လက်ထက်တွင် ကျဆုံး။ ရခိုင့်ဘုရင့်နိုင်ငံတော်ရေ ၁၇၈၅ မာ ကျဆုံးလားရေ။ ဥဩရီသောက်ထီးနန်းပျောက်
English:
Arakanese Kingdom - Kingdom of Arakan - Arakanese Kingdom fell in
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်သက္ကရာဇ်
[ɹkʰàɪɴθkə́kəɹàz်]
Arakanese:
ရခိုင် ခုနှစ် သက္ကရာဇ်
Burmese:
ရခိုင် ခုနှစ် သက္ကရာဇ်
English:
Arakanese Era AE which dates back to AD
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်သား
[ɹkʰàɪɴθá]
Arakanese:
ရခိုင်သားရေ ရခိုင်ပြေမာ မနိန်ကေ ရခိုင်သားဖြစ်ရစွာ ဘဝအပြေ့ကို မရကတ်။ မာ့ခ်ျလဲ ရခိုင်-ရခိုင်သားယာ၊ ငါပါ ရခိုင်-ရခိုင်သားယာ၊ ရီမြီဒေသ ခွဲခြားကေလဲ စည်းလုံးညီညွတ်ကတ်မေ ဝေ (တေး)
Burmese:
ရခိုင်သားရေ ရခိုင်ပြေမာ မနိန်ကေ ရခိုင်သားဖြစ်ရစွာ ဘဝအပြေ့ကို မရကတ်။ မင်းလဲ ရခိုင်-ရခိုင်သားယာ၊ ငါလဲ ရခိုင်-ရခိုင်သားယာ၊ ရီမြီဒေသ ခွဲခြားကေလဲ စည်းလုံးညီညွတ်ကတ်မယ် ဝေ (တေး)
English:
Arakanese - Rakhinese - native of Arakan - An Arakanese cannot have a total Arakanese experience without living in Arakan
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်အမျိုးသားနိ
[ɹkʰàɪɴʔmróθánì]
Arakanese:
ရခိုင်အမျိုးသားနိ
Burmese:
ရခိုင်အမျိုးသားနေ့
English:
Arakanese National Day which is observed on the first day of the dark half of the month of Kason since
Grammar Note:
နာမ်
ရခိုင်အသံထွက်
[ɹkʰàɪɴʔθံtʰwɛʔ]
Arakanese:
အ၊ အာ၊ အား။ အိ-ဣ၊ အီ-ဤ၊ အီး။ အု-ဥ၊ အူ-ဦ၊ အူး-ဦး။ အေ-ဧ၊ အေ့၊ အေး။ အော-ဩ၊ အော့၊ အော်-ဪ။ အို၊ အို့၊ အိုး။ ၂၊ အက်၊ အုက်၊ အိုက်။ အတ်-အာတ်၊ အိတ်-ဣတ်၊ အုတ်-ဥတ်။ အင်၊ အင့်၊ အင်း။ အန်၊ အန့်၊ အန်း။ အိန်-ဣန်၊ အိန့်၊ အိန်း။ အုန်၊ အုန့်၊ အုန်း။ အောင်၊ အောင့်၊ အောင်း။
Burmese:
အ၊ အာ၊ အား။ အိ-ဣ၊ အီ-ဤ၊ အီး။ အု-ဥ၊ အူ-ဦ၊ အူး-ဦး။ အေ-ဧ၊ အေ့၊ အေး။ အော-ဩ၊ အော့၊ အော်-ဪ။ အို၊ အို့၊ အိုး။ ၂၊ အက်၊ အုက်၊ အိုက်။ အတ်-အာတ်၊ အိတ်-ဣတ်၊ အုတ်-ဥတ်။ အင်၊ အင့်၊ အင်း။ အန်၊ အန့်၊ အန်း။ အိန်-ဣန်၊ အိန့်၊ အိန်း။ အုန်၊ အုန့်၊ အုန်း။ အောင်၊ အောင့်၊ အောင်း။
English:
pronunciation of Arakanese words is classified into two: one with ordinary vowel and other with second consonant. For details see the different entries
Grammar Note:
နာမ်
ရခဲ
[ɹkʰɛ]
Arakanese:
ခက်ခဲရေ။ မလွယ်။ ငြိုငြင်ဖွယ် ဖြစ်တေ။ ခဲယဉ်းသည်
Burmese:
ခက်ခဲသည်။ မလွယ်။ ငြိုငြင်ဖွယ် ဖြစ်သည်။ ခဲယဉ်းသည်
English:
difficult
Grammar Note:
ကြိယာ
ရံခါ
[ɹံkʰà]
Arakanese:
တခါတရီ။ အမြဲအစွဲ မဟုတ်တော့ဘဲ အမှတ်မထင်သော ကာလတခုခု
Burmese:
တစ်ခါတစ်ရံ။ အမြဲအစွဲ မဟုတ်တော့ဘဲ အမှတ်မထင်သော ကာလတစ်ခုခု
English:
time - instance ( as in တစ်ခါတစ်~)
Grammar Note:
နာမ်
ရဂုံ
[ɹɡòʊɴ]
Arakanese:
အပင် ခြုံနွယ် ထူထပ် များပြားစွာ ပေါက်ရောက်နီသော တော။ အရပ်
Burmese:
သစ်ပင် ချုံနွယ် ထူထပ် များပြားစွာ ပေါက်ရောက်နေသော တော။ အရပ်
English:
zone
Grammar Note:
နာမ်
ရင်
[ɹɪ̀ɴ]
Arakanese:
သတ္တဝါရို့၏ ကိုယ်ရှေ့ဘက် အထက်ပိုင်း။ ၂၊ မမာ့ရို့၏ နို့သီးဝန်းကျင် အပြင်။ သားငယ်ကို နို့မတိုက် ကျွေးရပြီးကေ ရင်နို့သီးမှ နို့ရည်များ ပြည့််တင်းလာပြီးကေ နာကြင်သော ဝေဒနာ (ကို ခံစားရရေ။) နို့ကလေ့ရင်၊ အီးကာကြင်ကေ၊ မိခင်ဒုက္ခ (နာရဒ)
Burmese:
သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ရှေ့ဘက် အထက်ပိုင်း။ ၂၊ မိန်းမတို့၏ သားမြတ်ဝန်းကျင် အပြင်။ သားငယ်ကို နို့မတိုက် ကျွေးရ၍ ရင်သားမြတ်မှ နို့ရည်များ ပြည့််တင်းလာ၍ နာကျင်သော ဝေဒနာ (ကို ခံစားရသည်။) နို့ကလည်းရင်၊ အီးကာကြင်ကေ၊ မိခင်ဒုက္ခ (နာရဒ)
English:
chest - breast
Grammar Note:
နာမ်
ရင့်
[ɹɪ̰ɴ]
Arakanese:
(သစ်သီး၊ သစ်ရွက်၊ အပင်၊ အသက်၊ အရွယ် အစဟိစွာရို့) ကြီးပွားခြင်း၊ အိုမင်းခြင်း၊ကျကျိုင်းခက်ထန်ခြင်း စဒေပိုင် ရောက်သော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ရိုင်းပျသော။ ၃၊ အတွိအကြုံ လုပ်သက် များရေ
Burmese:
(သစ်သီး၊ သစ်ရွက်၊ သစ်ပင်၊ အသက်၊ အရွယ် စသည်တို့) ကြီးပွားခြင်း၊ အိုမင်းခြင်း၊ မာကျော ခက်ထန်ခြင်း စသည်သို့ ရောက်သော။ ၂၊ ကြမ်းတမ်း ရိုင်းပျသော။ ၃၊ အတွေ့အကြုံ လုပ်သက် များသော
English:
(of fruit tree age experience) mature older looking than ones age experienced (in work) advanced(pregnancy) (as in အသီး~) deep - dark(as of colour) rude (in manner or speech)
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရင်း
[ɹɪ́ɴ]
Arakanese:
အနာ အစဟိစွာ၌ ပတ်လည် မည်းညိုရောင် ကြွလှာရေ အခြီအရဲ။ မူလ။ အခြီခံ။ ၂၊ တခုတရီ၏ အပါးဆုံး ကျသော နီရာ၊ (ခြီရင်း၊ ဂေါင်းရင်း၊ အပင်ရင်း စရေ။
Burmese:
အနာ စသည်၌ ပတ်လည် မည်းညိုရောင် ကြွလာသော အခြေအနေ။ မူလ။ အခြေခံ။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ခု၏ အနီးဆုံး ကျသော နေရာ၊ (ခြီရင်း၊ ဂေါင်းရင်း၊ သစ်ပင်ရင်း စသည်။
English:
base capital (as in ဒင်္ဂါးလေးသန်း~) principal (as in တိုး~) blood relation (as in အစ်ကို~) anyone close and intimate (as in ဆရာ~) root - sth primary or basic - prime (as in ခြေ~)
Grammar Note:
နာမ်
ရင်၂
[ɹɪ̀ɴ၂]
Arakanese:
မဟိမဖြစ် သိမ့်စွာကို ဟိအောင် ဖြစ်ယောင် ဆောင်ရွက် ပြုလုပ်ရေ။ စီမံ ဖန်တီးရေ။ မင်္ဂလာ ဘိသိက်တော်ကြီးကို စီရင်တော်မူလို့ ပြီးပါရာ
Burmese:
မရှိမဖြစ် သေးသည်ကို ရှိအောင် ဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက် ပြုလုပ်သည်။ စီမံ ဖန်တီးသည်။ မင်္ဂလာ ဘိသိက်တော်ကြီးကို စီရင်တော်မူလို့ ပြီးပါပြီ
English:
prepare - create
Grammar Note:
ကြိယာ
ရင်း၂
[ɹɪ́ɴ၂]
Arakanese:
အနာ အစဟိစွာ သွီးဆိပ် တက်ပနာ ရောင်ကြွ ပြည့််တက်လာရေ။ မသင့်ရေ တက်စာကို စားမိ၍ အနာစူကြွ ရမ်းရေ။ အစာမားလို့ မလားယေ၊ အနာရင်းစွာ ညှော်သင့်ကေလည်း အနာရင်းရေ (အရပ်)။ လုပ်ငန်းတခုခုမာ မတည်ငွီ ပြုရေ။ အခြီခံ စိုက်ထုတ် သုံးစွဲမြှုပ်နှံသည်
Burmese:
အနာ စသည် သွေးဆိပ် တက်၍ ရောင်ကြွ ပြည့််တက်လာသည်။ မသင့်သော တက်စာကို စားမိ၍ အနာစူကြွ ရောင်ရမ်းသည်။ အစာမှားလို့ မလားယေ၊ အနာရင်းစွာ ညှော်သင့်ကေလည်း အနာရင်းရေ (အရပ်)။ လုပ်ငန်းတစ်ခုခုတွင် မတည်ငွေ ပြုသည်။ အခြေခံ စိုက်ထုတ် သုံးစွဲမြှုပ်နှံသည်
English:
put in - invest (as in ဒင်္ဂါးနန့်~) be inimate (as in သူနန့်~) be closely related (as in အဆွေစပ်ကေ ပို~)
Grammar Note:
ကြိယာ