Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 741–760 of 1,415 words

    ရ

    ရီမင်း

    [ɹímɪ́ɴ]
    မိုဃ်းလွန်ကဲခြင်းကြောင့် တောချောက် တောင်ကြားရို့မှ အဟုန်ပြင်းစွာ စီးဆင်းပနာ အဆောက်အအုံရို့ကို နစ်မြုပ်အောင် ပြည့််လျှံစီရေ ရေ
    မိုဃ်းလွန်ကဲခြင်းကြောင့် တောချောက် တောင်ကြားတို့မှ အဟုန်ပြင်းစွာ စီးဆင်း၍ အဆောက်အအုံတို့ကို နစ်မြုပ်အောင် ပြည့််လျှံစေသော ရေ
    disaster caused by floods
    နာမ်

    ရီမင်းထွက်

    [ɹímɪ́ɴtʰwɛʔ]
    မိုဃ်းလွန်ကဲခြင်းကြောင့် တောချောက် တောင်ကြားရို့မှ အဟုန် ပြင်းစွာ ရီစီး ဆင်းလှာခြင်းကြောင့် တောတောင် ချောက်ကမ်းထောင်းရို့ ပြိုကွဲ ပဲ့ကျပြီး အပင်ကြီးရို့ ကျိုးပဲ့အမြစ်ပါ ကျွတ်အောင် ပြင်းထန်သော မိုဃ်း ရီလျှံကြီးခြင်း ဖြစ်တေ။ မလိုလားဖွယ် ဖြစ်ယောင် ရေလွှမ်းမို
    မိုဃ်းလွန်ကဲခြင်းကြောင့် တောချောက် တောင်ကြားတို့မှ အဟုန် ပြင်းစွာ ရေစီး ဆင်းလာခြင်းကြောင့် တောတောင် ချောက်ကမ်းပါးတို့ ပြိုကွဲ ပဲ့ကျပြီး သစ်ပင်ကြီးတို့ ကျိုးပဲ့အမြစ်ပါ ကျွတ်အောင် ပြင်းထန်သော မိုဃ်း ရေလျှံကြီးခြင်း ဖြစ်သည်။ မလိုလားဖွယ် ဖြစ်အောင် ရေလွှမ်းမို
    flooding
    ကြိယာ

    ရီမင်းပေါက်

    [ɹímɪ́ɴpaʊʔ]
    မိုဃ်းလွန်ကဲခြင်းကြောင့် တောချောက် တောင်ကြားရို့မှ အဟုန် ပြင်းစွာ ရီစီးဆင်း လာခြင်းကြောင့် တောတောင် ချောက်ကမ်းထောင်းရို့ ပြိုကွဲ ပဲ့ကျပြီး အပင်ကြီးရို့ ကျိုးပဲ့အမြစ်ပါ ကျွတ်အောင် ပြင်းထန်သော မိုဃ်း ရီလျှံကြီးခြင်း ဖြစ်တေ။ မလိုလားဖွယ် ဖြစ်ယောင် ရေလွှမ်းမို
    မိုဃ်းလွန်ကဲခြင်းကြောင့် တောချောက် တောင်ကြားတို့မှ အဟုန် ပြင်းစွာ ရေစီးဆင်း လာခြင်းကြောင့် တောတောင် ချောက်ကမ်းပါးတို့ ပြိုကွဲ ပဲ့ကျပြီး သစ်ပင်ကြီးတို့ ကျိုးပဲ့အမြစ်ပါ ကျွတ်အောင် ပြင်းထန်သော မိုဃ်း ရေလျှံကြီးခြင်း ဖြစ်သည်။ မလိုလားဖွယ် ဖြစ်အောင် ရေလွှမ်းမို
    flooding
    ကြိယာ

    ရီမရော

    [ɹímɹɔ́]
    (ဥပစာ) (အရောမစွက်မပါ သတ်သတ်သီာ။ ရှင်းသန့် စင်ကြယ်သော။ ရီမရောသောနို့ရည်ဖြင့် ဃနာနို့ဆွမ်းကို ချက်လေသော (ဓမ္မက)
    (ဥပစာ) (အရောမစွက်မပါ သက်သက်သော။ သန့်ရှင်း စင်ကြယ်သော။ ရီမရောသောနို့ရည်ဖြင့် ဃနာနို့ဆွမ်းကို ချက်လေသော (ဓမ္မက)
    pure
    နာမဝိသေသန

    ရီမုံ

    [ɹímòʊɴ]
    ခံမား (ပစ)ထဲမာ ရေကို ထည့်ဆောင် ထားရေ
    ခံတွင်း (ပါးစပ်)ထဲတွင် ရေကို ထည့်ဆောင် ထားသည်
    keep in the mouth
    ကြိယာ

    ရီမုံနီ

    [ɹímòʊɴní]
    (ဥပစာ) ဇာတခုလေ့ မပြောဆိုပြဘဲ နိန်ရေ။ နှုတ်ပိတ် နိန်ရေ
    (ဥပစာ) မည်သို့မျှ မပြောဆိုပြဘဲ နေသည်။ နှုတ်ပိတ် နေသည်
    keep silent
    ကြိယာ

    ရီမော်

    [ɹímɔ̀]
    ကမ်းခြီမှ ရီထဲကို ထိုးထွက်နီရေ မြေစွန်း
    ကမ်းခြေမှ ရေထဲသို့ ထိုးထွက်နေသည့် မြေစွန်း
    peninsula
    နာမ်

    ရီမျက်

    [ɹímrɛʔ]
    ကျောက်သားမှ ဖြစ်စီ၊ မြီပြင်မှ ဖြစ်စီ အလိုအလျောက် ရီထွက်သော နီရာ ကျောက်ကြားယိုကေ၊ ထိုရီမျက်က၊ လက်ဖြင့်ယိုးကာ၊ သောက်လေပါ၍ (ဂုတ္တိလ)
    ကျောက်သားမှ ဖြစ်စေ၊ မြေပြင်မှ ဖြစ်စေ အလိုအလျောက် ရေထွက်သော နေရာ ကျောက်ကြားယိုကေ၊ ထိုရီမျက်က၊ လက်ဖြင့်ယိုးကာ၊ သောက်လေပါ၍ (ဂုတ္တိလ)
    stalactite
    နာမ်

    ရီမျက်တွင်း

    [ɹímrɛʔtwɪ́ɴ]
    တောင်မား၌ စုပေါင်းမိ၍ ပေါ်ထွက်နိန်ရေ ရေ
    တောင်တွင်း၌ စုပေါင်းမိ၍ ပေါ်ထွက်နေသော ရေ
    well
    နာမ်

    ရီမျက်ထွက်

    [ɹímrɛʔtʰwɛʔ]
    မြီကြီးမှ ရေအမြဲစိမ့်၍ ယိုစီးထွက်ရာ အရပ်
    မြေကြီးမှ ရေအမြဲစိမ့်၍ ယိုစီးထွက်ရာ အရပ်
    spring
    နာမ်

    ရီမျို

    [ɹímrÒ]
    လည်စိ၏ အထက်ပိုင်း
    လည်စေ့၏ အထက်ပိုင်း
    part of the neck above the Adam’s apple
    နာမ်

    ရီမျောက်

    [ɹímrɔ́ɛʔ]
    ပစပေါက် ပတ်လည်မာ စုပ်ယူနှိုင်ရေ လက်တံ သျှစ်သွယ် ဖြာထွက်နီရေ ပင်လယ် သတ္တဝါ တမျိုး
    ပါးစပ်ပေါက် ပတ်လည်တွင် စုပ်ယူနိုင်သော လက်တံ ရှစ်သွယ် ဖြာထွက်နေသည့် ပင်လယ် သတ္တဝါ တစ်မျိုး
    octopus
    နာမ်

    ရီမျှိုးလိုက်

    [ɹímr̯ólaɪʔ]
    ဆန့်ကျင်ခြင်း မပြုပဲ လူများ အလိုကို လိုက်ပါရရေ
    ဆန့်ကျင်ခြင်း မပြုပဲ သူတစ်ပါး အလိုကို လိုက်ပါရသည်
    [fig.] accommodatingly - obligingly
    ကြိယာ

    ရီမြုပ်

    [ɹímɹoʊʔ]
    ရီအောက်ကို နစ်ဝင် လားရေ
    ရေအောက်သို့ နစ်ဝင် သွားသည်
    sink (as in သင်္ဘော~ - ) drown (as in ဖုန်း ~-) [arch] embed (as in စီ~ ) retreat - back-out (as in ထပ်~)
    ကြိယာ

    ရီမြုပ်ပင်

    [ɹímɹoʊʔpɪ̀ɴ]
    အသီး ကွမ်းသီးလုံးလောင်းာက်ဟိ အပြာရောင် သီးရေ ဆီးဖက်ဝင် အပင်ကြီး တမျိုး။ (ဤအပင်၏ အမြစ်ကိုသွီး၍ ပူနွေး အောက်မီးမာ ဆောက်ပြီး ပါးရမ်းနာမာ ပူပူနွေးနွေး ကြက်တောင်နန့် ပွတ်လူးပီးပါ။ ကောင်းနီကျလက်တွိ) ၂၊ သန္နိပတ် ငန်းလိုက်နန့် ရီဆာဝမ်းကျမာ ကောင်းရေဆေ
    အသီး ကွမ်းသီးလုံးခန့်ရှိ အပြာရောင် သီးသည့် ဆေးဖက်ဝင် အပင်ကြီး တစ်မျိုး။ (ဤအပင်၏ အမြစ်ကို သွေး၍ ပူနွေး အောက်မီးတွင် ဆောက်ပြီး ပါးရမ်းနာတွင် ပူပူနွေးနွေး ကြက်တောင်နှင့် ပွတ်လိမ်းပေးပါ။ ကောင်းနေကျလက်တွေ့) ၂၊ သန္နိပတ် ငန်းဖျားနှင့် ရေငတ်ဝမ်းကျတွင် ကောင်းသောဆေ
    algae
    နာမ်

    ရီမြောင်း

    [ɹímɹáʊɴ]
    ရီစီးလမ်း။ ရီစီးဆင်းရာ ရှည်သွယ်သော ချိုင့်တန်း
    ရေစီးလမ်း။ ရေစီးဆင်းရာ ရှည်သွယ်သော ချိုင့်တန်း
    drain - gutter (by the roadside)
    နာမ်

    ရီမြွီ

    [ɹímWɹí]
    အဆိပ်မဲ့ မြွီငယ်တမျိုး။ ရီမြွီ
    အဆိပ်မဲ့ မြွေငယ်တစ်မျိုး။ ရေမြွေ
    water snake [fig.] harmless person
    နာမ်

    ရီမြွီပြောက်မ

    [ɹímWɹípɹɔ́ɛʔm]
    အမည်းကွက်နန့် အဖြူကွက် ပြောက်ပါရေ အဆိပ်မဲ့ ရီမြွီ အကြီးမျိုး
    အမည်းကွက်နှင့် အဖြူကွက် ပြောက်ပါသော အဆိပ်မဲ့ ရေမြွေ အကြီးမျိုး
    water snake
    နာမ်

    ရီမြှုတ်

    [ɹímɹ̯oʊʔ]
    ရီမြောင်း၏ ရပေါ်ဆီ၌ ရီလှိုင်းများ ပုတ်ခတ်သနန့် ရေပူဖောင်းငယ်များ အဖြစ် စုပြုံ မျှောပါနိန်ရေ အညစ်အကြီးစု
    ရေမြောင်း၏ အပေါ်ယံ၌ ရေလှိုင်းများ ပုတ်ခတ်သဖြင့် ရေပူဖောင်းငယ်များ အဖြစ် စုပြုံ မျှောပါနေသော အညစ်အကြေးစု
    algae
    နာမ်

    ရီမြှုတ်ပင်

    [ɹímɹ̯oʊʔpɪ̀ɴ]
    ရီမြောင်း၏ ရပေါ်ဆီ၌ ရီလှိုင်းများ ပုတ်ခတ်သနန့် ရေပူဖောင်းငယ်များ အဖြစ် စုပြုံ မျှောပါနိန်ရေ အညစ်အကြီးစု
    ရေမြောင်း၏ အပေါ်ယံ၌ ရေလှိုင်းများ ပုတ်ခတ်သဖြင့် ရေပူဖောင်းငယ်များ အဖြစ် စုပြုံ မျှောပါနေသော အညစ်အကြေးစု
    algae
    နာမ်