Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 801–820 of 1,415 words

    ရ

    ရီလဲ

    [ɹílɛ]
    ရီချိုးရာမာ အစိုခံ ဝတ်ဆင်သော ခါးဝတ်ရေလဲပိုင်း။ ၂၊ တိုင်းရင်းဆီးဝါးများ သောက်သုံးရာမာ ရောဂါ ဝေဒနာအလိုက် ဆီးဖက်ကူပနာ ဆီးနန့်တတူ သောက်သုံးရဖို့ အရည်အဖတ်စရေ တခုတရီ
    ရေချိုးရာ၌ အစိုခံ ဝတ်ဆင်သော ခါးဝတ်ရေလဲပိုင်း။ ၂၊ တိုင်းရင်းဆေးဝါးများ သောက်သုံးရာတွင် ရောဂါ ဝေဒနာအလိုက် ဆေးဖက်ကူ၍ ဆေးနှင့်အတူ သောက်သုံးရမည့် အရည်အဖတ်စသည့် တစ်စုံတစ်ရာ
    garment used for bathing in or changing into after a bath watershed - divide (as in ခါးဝတ်~) same drug applied in various ways for different ailments
    နာမ်

    ရီလဲဒယော

    [ɹílɛdjɔ́]
    ရီချိုးရာမာ အစိုခံ ဝတ်ဆင်ရရေ ခါးဝတ် (ထဘီ) ခတောင်း အစဟိစွာ
    ရေချိုးရာ၌ အစိုခံ ဝတ်ဆင်ရသော ခါးဝတ် (ထဘီ) ပုဆိုး စသည်
    waistcloth used by men for bathing in
    နာမ်

    ရီလွတ်မြောင်း

    [ɹílwaʔmɹáʊɴ]
    လွန်ကဲ ပြည့််လျှံခြင်း မဟိစီရန် ရေပမာဏ လျော့နှိုင်ယောင် ဖောက်သွယ်ထားရေ ရီစီးလမ်းကြောင်း၊ ရေ မတင်စေလိုရာမာ စီးထွက် လားလီရန် လမ်းကြောင်း ပီးထားရေ ရီစီးဝှမ်းရာ
    လွန်ကဲ ပြည့််လျှံခြင်း မရှိစေရန် ရေပမာဏ လျော့နိုင်အောင် ဖောက်သွယ်ထားသော ရေစီးလမ်းကြောင်း၊ ရေ မတင်စေလိုရာ၌ စီးထွက် သွားစေရန် လမ်းကြောင်း ပေးထားသော ရေစီးဝှမ်းရာ
    water course - drain - gutter (by the roadside)
    နာမ်

    ရီလွှမ်း

    [ɹílW̯áɴ]
    အများအနိန်နန့် ရေမရောက်သော လယ်ယာမြီ၊ စိုက်ခင်း အဆောက် အအုံ စစွာကို တစိတ်တဒီသအနိန်နန့် နစ်မြုပ်အောင် ရေဖြည့် ဖုံးရေ။ လိုလားဖွယ်မဟိ လောက်ယောင် ရေပြည့််ဖုံးသည်
    များသော အားဖြင့် ရေမရောက်သော လယ်ယာမြေ၊ စိုက်ခင်း အဆောက် အအုံ စသည်ကို တစ်စိတ်တစ်ဒေသ အားဖြင့် နစ်မြုပ်အောင် ရေဖြည့် ဖုံးသည်။ လိုလားဖွယ်မရှိ လောက်အောင် ရေပြည့််ဖုံးသည်
    flood - inundate
    ကြိယာ

    ရီလွှဲပေါက်

    [ɹílW̯ɛpaʊʔ]
    ရီကြောင်းကို လိုရာနီရာသို့ ရွိ့ပြောင်းပြီးကေ စီးဆင်းအောင် လုပ်ရေ
    ရေကြောင်းကို လိုရာနေရာသို့ ရွေ့ပြောင်း၍ စီးဆင်းအောင် လုပ်သည်
    sluice gate - flood gate - spillway
    ကြိယာ

    ရီဝ

    [ɹíw]
    လိုအပ်သလောက် ရီသွန်လောင်း ပေးခြင်း ခံရရေ။ ရေအပြည့်် စိမ့်ဝင် နိုင်သမျှ စိမ့်ဝင်သော
    လိုအပ်သလောက် ရေသွန်းလောင်း ပေးခြင်း ခံရသော။ ရေအပြည့်် စိမ့်ဝင် နိုင်သမျှ စိမ့်ဝင်သော
    full
    နာမဝိသေသန

    ရီဝခွက်

    [ɹíwkʰwɛʔ]
    ရေထည့်ရန် အိုး။ ရေထည့်အိုး။ (ရီရခွက်၊ ရီဝခွက် လို့လေ့ သုံးနှုန်း ကတ်သိမ့်ရေ။) လက်ချိတ်ထပိန်၊ ခြီဗျားသိန်၊ ရီအိုးခွက်ကို၊ လှမ်းမမှိန် (တေး)။ လက်ချိတ်ထပိန်၊ ခြီဖျားသိန်၊ ရီဝခွက်ကို၊ လှမ်းမမှိန် (တေး)
    ရေထည့်ရန် အိုး။ ရေထည့်အိုး။ (ရီရခွက်၊ ရီဝခွက် ဟုလည်း သုံးနှုန်း ကြသေးသည်။) လက်ချိတ်ထပိန်၊ ခြီဗျားသိန်၊ ရီအိုးခွက်ကို၊ လှမ်းမမှိန် (တေး)။ လက်ချိတ်ထပိန်၊ ခြီဖျားသိန်၊ ရီဝခွက်ကို၊ လှမ်းမမှိန် (တေး)
    water pot
    နာမ်

    ရီဝပ်

    [ɹíwaʔ]
    မစီးဆင်းဘဲ တင်ကျန်နီရေ။ ရီစီးကြောင်းမှ လွတ်ပနာ စီးရာမပါ ငြိမ်သက် နိန်ရေ
    မစီးဆင်းဘဲ တင်ကျန်နေသည်။ ရေစီးကြောင်းမှ လွတ်၍ စီးရာမပါ ငြိမ်သက် နေသည်
    (of water) collect accumulate without drainage or outlet
    ကြိယာ

    ရီဝေ

    [ɹíwè]
    ရီတိရေ။ လိုအပ်စွာထက် များရေ
    ရေများပြားသော။ လိုအပ်သည်ထက် များပြားသော
    overflow
    နာမဝိသေသန

    ရီဝေကုန်ဘောင်

    [ɹíwèkòʊɴbʱàʊɴ]
    ဆင်ခြီလျော တောင်စောင်း တဖက်စီမှ စီးဆင်းလှားရေ မြစ်၊ ချောင်းများ အဖျားခံရာ တောင်ရိုးကြော
    ဆင်ခြေလျော တောင်စောင်း တစ်ဘက်စီမှ စီးဆင်းသွားသော မြစ်၊ ချောင်းများ အဖျားခံရာ တောင်ရိုးကြော
    ridge - spine - divide
    နာမ်

    ရီဝှန်

    [ɹíʍàɴ]
    ရေတင်းကျန်း ပြည့််တက် လွန်းသနန့် ကမ်းကိုလွန်၍ မြေနိမ့်ကွင်းသို့ လျှံကျ စီးဆင်းနိန်ရေ ရီစွတ်င်
    ရေတင်းကျန်း ပြည့််တက် လွန်းသဖြင့် ကမ်းကိုလွန်၍ မြေနိမ့်ကွင်းသို့ လျှံကျ စီးဆင်းနေသော ရေစိုင်
    overflow
    နာမ်

    ရီသံ

    [ɹíθံ]
    သဘာဝ ဓါတ်ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လှာသာ ရီအောက်ဟိ သံတမျိုး
    သဘာဝ ဓါတ်ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသာ ရေအောက်ရှိ သံတစ်မျိုး
    water sound
    နာမ်

    ရီသင့်

    [ɹíθɪ̰ɴ]
    ဖြားရီ တက်သော ဒေသ၌ လောင်း၊ သင်္ဘော အစဟိစွာ စုန်ရန် ရီစီးအလိုက် သင့်ချိန်
    ဒီရေ တက်သော ဒေသ၌ လှေ၊ သင်္ဘော စသည် စုန်ရန် ရေစီးအလိုက် သင့်ချိန်
    scales
    ကြိယာ

    ရီသင့်လီသင့်

    [ɹíθɪ̰ɴlíθɪ̰ɴ]
    ဖြားရီ တက်သော ဒေသ၌ လောင်း၊ သင်္ဘော အစဟိစွာ စုန်ရန် ရီစီးအလိုက် ရေရော-လေပါ အလိုက် သင့်ချိန်
    ဒီရေ တက်သော ဒေသ၌ လှေ၊ သင်္ဘော စသည် စုန်ရန် ရေစီးအလိုက် ရေရော-လေပါ အလိုက် သင့်ချိန်
    none
    နာမ်

    ရီသတ္တဝါ

    [ɹíθt̪t̪a̰wà]
    ရီထဲမာ ကျက်စားသော သတ္တဝါ
    ရေထဲ၌ ကျက်စားသော သတ္တဝါ
    aquatic creature
    နာမ်

    ရီသပ္ပါယ်

    [ɹíθpʰa̰àɛ̀]
    ဆင်းတု ရုပ်ပွားတော်ရို့ကို ရေနန့် သန့်ရှင်း စင်ကြယ်အောင် ပြုသည်
    ဆင်းတု ရုပ်ပွားတော်တို့ကို ရေနှင့် သန့်ရှင်း စင်ကြယ်အောင် ပြုသည်
    wash Buddha’s images and miniature pagoda - pour water on image of Buddha
    ကြိယာ

    ရီသဘင်

    [ɹíθbʱɪ̀ɴ]
    ရခိုင်ရိုးရာ ဓလိ့ နှစ်သစ်ကူးအခါ လူအများ ရီလောင်းဖျန်း သွန်းလောင်းသော ရာသီပွဲ။ မင်းမိဖုရား၊ မင်းညီမင်းသား၊ မင်းသမီးများ အစဟိစွာရို့ ရေ၌ ပျော်ပါးသော ပွဲ
    ရခိုင်ရိုးရာ ဓလေ့ နှစ်သစ်ကူးအခါ လူအများ ရေပက်ဖျန်း သွန်းလောင်းသော ရာသီပွဲ။ မင်းမိဖုရား၊ မင်းညီမင်းသား၊ မင်းသမီးများ စသည်တို့ ရေ၌ ပျော်ပါးသော ပွဲ
    royal water sports water festival held just before the Arakan-Rakhine New Years day make a libation on a person for ceremonial purpose
    နာမ်

    ရီးသား

    [ɹïθá]
    အက္ခရာ၊ စာ၊ သင်္ကေတ အမှတ်အသား အစဟိစွာရို့ကို တခုတရီ မျက်နှာပြင် ထက်မာ ဆွဲခြစ်စရာ တမျိုးမျိုးဖြင့် ထင်သာယောင် ပြုလုပ်ရေ။ ၂၊ စီကုံး ဖွဲ့နွဲ့ရေ။ တခုတရီ၏ ဖြစ်ပျက်ခြင်း ရာကို စာဖြင့် မှတ်သားထားရေ
    အက္ခရာ၊ စာ၊ သင်္ကေတ အမှတ်အသား စသည်တို့ကို တစ်စုံတစ်ခု မျက်နှာပြင် ပေါ်တွင် ဆွဲခြစ်စရာ တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် ထင်သာအောင် ပြုလုပ်သည်။ ၂၊ စီကုံး ဖွဲ့နွဲ့သည်။ တစ်စုံတစ်ခု၏ ဖြစ်ပျက်ခြင်း ရာကို စာဖြင့် မှတ်သားထားသည်
    write - compose
    ကြိယာ

    ရီးသားပြုစု

    [ɹïθápɹoʊsoʊ]
    စာအုပ်စာတမ်း စစွာကို စီကုံး ရီးဖွဲ့သည်
    စာအုပ်စာတမ်း စသည်ကို စီကုံး ရေးဖွဲ့သည်
    write - compose
    ကြိယာ

    ရီသိမ်

    [ɹíθèɪɴ]
    သဘာဝ အလျောက် ရေမပြတ်တည်ဟိရေ မြစ်ချောင်း အင်းအိုင် ကန်အစဟိစွာရို့ အထဲမာ ရဟန်းတော်ရို့ ကံဆောင်ခြင်း၊ ဥပုသ်ပြုခြင်း အစဟိစွာ ပြုလုပ်ဖို့ ဝိနည်းတော်နန့်အညီ ဆောက်လုပ်ထားရေ အဆောက်အအုံ
    သဘာဝ အလျောက် ရေမပြတ်တည်ရှိသော မြစ်ချောင်း အင်းအိုင် ကန်စသည်တို့ အတွင်း၌ ရဟန်းတော်တို့ ကံဆောင်ခြင်း၊ ဥပုသ်ပြုခြင်း စသည် ပြုလုပ်ရန် ဝိနည်းတော်နှင့်အညီ ဆောက်လုပ်ထားသော အဆောက်အအုံ
    ordination hall erected in shallow water
    နာမ်