Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 981–1,000 of 1,415 words

    ရ

    ရောက်ကေရောက်ချင်း

    [ɹɔ́ɛʔkèɹɔ́ɛʔɕɪ́ɴ]
    ရောက်ဟိပြီး၊ မကြာမတင် လက်ငင်း ကာလမာ။ ရောက်စွာနန့် တပြိုင်တည်း။ ရောက်လှာစွာနန့် တချိန်တည်း
    ရောက်ရှိပြီး၊ မကြာမတင် လက်ငင်း ကာလတွင်။ ရောက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်။ ရောက်လာသည်နှင့် တချိန်တည်း
    Immediately on arrival
    ကြိယာဝိသေသန

    ရောက်ချင်စွာကိုရောက်

    [ɹɔ́ɛʔɕɪ̀ɴswàkÒɹɔ́ɛʔ]
    ခြီဦးတည့်ရာ။ ရည်မှန်းချက်မဟိ ဆိုက်ရောက်သမျှ ကြုံရာ နီရာ
    ခြေဦးတည့်ရာ။ ရည်မှန်းချက်မရှိ ဆိုက်ရောက်သမျှ ကြုံရာ နေရာ
    rambling or randon talk activity without aim or purpose random thought
    နာမ်

    ရောက်တတ်ကရာ

    [ɹɔ́ɛʔtaʔkɹà]
    အစီအစိုင်မဟိ ကထောက်ကကားက်ပြော ပြောသော စကား။ ၂၊ ဆားမရရီမရ တွေးခေါ် ကြံစည်ချက်။ ၃၊ ရည်ရွယ်ချက်မဟိဘဲ ဆီဆောက်ကကားက် လုပ်ကိုင်သော အလုပ်
    အစီအစဉ်မရှိ ပြောမိပြောရာ ပြောသော စကား။ ၂၊ ပေါက်ကရ တွေးတော ကြံစည်ချက်။ ၃၊ ရည်ရွယ်ချက်မရှိပဲ လုပ်မိလုပ်ရာ လုပ်ကိုင်သော အလုပ်
    rambling or randon talk activity without aim or purpose random thought
    နာမ်

    ရောက်တေရာသိ

    [ɹɔ́ɛʔtèɹàθì]
    ရောက်ဟိပြီး၊ မကြာမတင် လက်ငင်း ကာလမာ။ ရောက်စွာနန့် တပြိုင်တည်း။ ရောက်လှာစွာနန့် တချိန်တည်း
    ရောက်ရှိပြီး၊ မကြာမတင် လက်ငင်း ကာလတွင်။ ရောက်သည်နှင့် တပြိုင်နက်။ ရောက်လာသည်နှင့် တချိန်တည်း
    immediately on arrival
    ကြိယာဝိသေသန

    ရောက်ပျာ

    [ɹɔ́ɛʔprà]
    တခုတရီသို့ လားလည်ရာမှ ပြန်ပနာ ဆိုက်ရေ။ ငှက်ရွှီဝါတရုရု၊ ရောက်ပျာရောက်ပျာ၊ တရင်းဆော်ရေ။ ကျူးကာ နိမိတ်ဖတ်ပနာ (မေတ္တတု)
    တစ်စုံတစ်ခုသို့ သွားလည်ရာမှ ပြန်လည် ဆိုက်သည်။ ငှက်ရွှီဝါတတွတ်တွတ်၊ ရောက်ပျာရောက်ပျာ၊ တရင်းဆော်သည်။ ကျူးကာ နိမိတ်ဖတ်၍ (မေတ္တတု)
    arrive
    ကြိယာ

    ရောက်မ

    [ɹɔ́ɛʔm]
    ကိုယ့် အစ်ကို တနည်း မောင်၏မယား။ ကိုယ့်လင်၏ အစ်မ တနည်း နှမ။ ယင်းပိုင် တော်စပ်ပုံ။ နနန္ဒာ-လင်၏နှမ ယောင်းမ ဟူလို (ပညတ်နက်ကျမ်း)။ ၂၊ မမာ့ အချင်းချင်း ရင်းနှီး ချစ်ခင်သနန့် ခေါ်ဝေါ်သော အလုပ်စကား။ အမင်လေ ရောက်မလေ၊ မှိုင်းဟင်းခူးစောင်၊ လားကတ်မေ (တေး)။ လူက္
    မိမိ၏ အစ်ကို သို့မဟုတ် မောင်၏မယား။ မိမိလင်၏ အစ်မ သို့မဟုတ် နှမ။ ယင်းသို့ တော်စပ်ပုံ။ နနန္ဒာ-လင်၏နှမ ယောင်းမ ဟူလို (ပညတ်နက်ကျမ်း)။ ၂၊ မိန်းမ အချင်းချင်း ရင်းနှီး ချစ်ခင်သဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သော အလုပ်စကား။ အမေလေ ရောက်မလေ၊ မှိုင်းဟင်းခူးစောင်၊ လားကတ်မေ (တေး)။ လူက္
    sister in law
    နာမ်

    ရောက်မိရောက်ရာ

    [ɹɔ́ɛʔmìɹɔ́ɛʔɹà]
    ကြုံရာ။ ရည်ရွယ်ချက် မဟိဘဲ လားရာ အရပ်ဒေသ
    ကြုံရာ။ ရည်ရွယ်ချက် မရှိပဲ သွားရာ အရပ်ဒေသ
    wherever one’s footsteps lead to (as in ~ လားရေ)
    နာမ်

    ရောက်ယောင့်မေ

    [ɹɔ́ɛʔjɔ́ɪ̰ɴmè]
    လိုရာ အရပ်သို့ လာပြီးကေ ရပ်တည်ရေ။ မောင်ရို့လာကေ၊ ရွီဇင်းခါမာ ရောက်ယောင့်မေလေ (တေး)
    လိုရာ အရပ်သို့ လာ၍ ရပ်တည်သည်။ မောင်ရို့လာကေ၊ ရွီဇင်းခါမှာ ရောက်ယောင့်မေလေ (တေး)
    stand by
    ကြိယာ

    ရောက်ရက်

    [ɹɔ́ɛʔɹɛʔ]
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားရေ။ ရပတ်မာ၊ လေးဖက်ယှက်စပ်၊ လှိုင်းရောက်ရက်ကေ၊ ဗြောက်ဗြက်ခတ်ယောင် (ပန်း)
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားသည်။ ဝဲဂယက်မှာ၊ လေးဖက်ယှက်စပ်၊ လှိုင်းရောက်ရက်ကေ၊ ဗြောက်ဗြက်ခတ်ယောင် (ပန်း)
    shake
    ကြိယာ

    ရောက်ရက်၂

    [ɹɔ́ɛʔɹɛʔ၂]
    အသံကျကျယ်လောင်လောင် အခဲမကျီ ငိုယိုဟစ်ကြီးဗျာယ်။ တပ်မတပ်တိုင်သူ၊ မာန်အောင်လူရို့၊ ပူပူရောက်ရက်၊ ခြိုင့်လောင်းာင်ငှက်သို့ (ရခိုင်ကာ)
    အသံကျယ်လောင်စွာ မကျေမနပ် ငိုယိုဟစ်ကြေးလျက်။ တပ်မတပ်တိုင်သူ၊ မာန်အောင်လူတို့၊ ပူပူရောက်ရက်၊ ခြိုင့်လှောင်ငှက်သို့ (ရခိုင်ကာ)
    weep loudly
    ကြိယာဝိသေသန

    ရောက်ရက်ခတ်

    [ɹɔ́ɛʔɹɛʔkʰaʔ]
    အသံများစွာ မြည်ရေ။ ကျွတ်ကျွတ်ဆူ။ ပစဆယ်ပေါက်၊ ပြူပေါက်ဖောက်သို့၊ ရောက်ရက်ခတ်ကာ၊ ငိုပြီးခါမှ (ရာမ)။ ၂၊ မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားရေ။ နတ်မျိုးနွယ်လေ၊ မေတယောက်လျင်၊ ရောက်ရက်ခတ်ကာ၊ သေအချာလေ၊ ရွီစာရွှီးလို့ (မျိုးက်)။ ၃၊ မငြိမ်မသက်၊ လှုပ်ရှား လားလာနီရေ။ နိမိတ်ထင်ကေ၊ မြ
    အသံများစွာ မြည်သည်။ ဆူညံသည်။ ပစဆယ်ပေါက်၊ ပြူပေါက်ဖောက်သို့၊ ရောက်ရက်ခတ်ကာ၊ ငိုပြီးခါမှ (ရာမ)။ ၂၊ မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားသည်။ နတ်မျိုးနွယ်လေ၊ မေတယောက်လျင်၊ ရောက်ရက်ခတ်ကာ၊ သေအချာလေ၊ ရွီစာရွှီးလို့ (မျောက်)။ ၃၊ မငြိမ်မသက်၊ လှုပ်ရှား သွားလာနေသည်။ နိမိတ်ထင်ကေ၊ မြ
    be noisy - clamour (as in လမ်းမနှင့်ပါး၍~) scold - reprove (as in အေရွာမှာ~) be in a state of unrest (as in ဂွဆုံမှာ~ရေ)
    ကြိယာ

    ရောက်ရက်ရောက်ရက်

    [ɹɔ́ɛʔɹɛʔɹɔ́ɛʔɹɛʔ]
    လူအများ မငြိမ်မသက် ဖြစ်ဗျာယ်။ နောက်ပွေဗျာယ်။ ဗလဗွီသတ်စီပြီးကေ
    လူအများ မငြိမ်မသက် ဖြစ်လျက်။ နောက်ပွေလျက်။ ရှုပ်ထွေးစေလျက်
    in confusion
    ကြိယာဝိသေသန

    ရောက်ရာပေါက်ရာ

    [ɹɔ́ɛʔɹàpaʊʔɹà]
    ခြီဦးတည့်ရာ။ ရည်မှန်းချက်မဟိ ဆိုက်ရောက်သမျှ ကြုံရာနီရာ
    ခြေဦးတည့်ရာ။ ရည်မှန်းချက်မရှိ ဆိုက်ရောက်သမျှ ကြုံရာနေရာ
    wherever one’s footsteps lead to (as in ~ လားရေ)
    နာမ်

    ရောက်ရောက်ခတ်

    [ɹɔ́ɛʔɹɔ́ɛʔkʰaʔ]
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ယှားဗျာယ်။ စိတ်မာ ဘဝင်မကျပဲ ဇာပိုင် လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရဖို့ကို ပိုင်ပိုင် မဆုံးဖြတ်နိုင်ပဲ လားလာ လှုပ်ယှားဗျာယ်
    မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားလျက်။ စိတ်တွင် ဘဝင်မကျပဲ မည်သို့ လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရမည်ကို ပိုင်ပိုင် မဆုံးဖြတ်နိုင်ပဲ သွားလာ လှုပ်ရှားလျက်
    in confusion
    ကြိယာဝိသေသန

    ရောက်ရဲ

    [ɹɔ́ɛʔɹɛ]
    ဖြစ်ဟိ၊ ရဟိရေ အခြီအရဲ အခွင့်အလမ်းနန့် နှစ်သိမ့် ကျီနပ် နိုင်စွမ်းရေ။ ကျီနပ်ရေ။ အလို ပြည့််ဝရေ။ က္ကတ္ထိယလျှင်၊ စိတ်ကကားက်ရဲ၊ တသက်မာလေ၊ လင်တလင်နန့်၊ ဖောက်လွှဲယှောက်ခိုး (မျိုးက်)
    ဖြစ်ရှိ၊ ရရှိသော အခြေအနေ အခွင့်အလမ်းနှင့် နှစ်သိမ့် ကျေနပ် နိုင်စွမ်းသည်။ ကျေနပ်သည်။ အလို ပြည့််ဝသည်။ က္ကတ္ထိယလျှင်၊ စိတ်ကရောက်ရဲ၊ တသက်တွင်လေ၊ လင်တစ်ယောက်နှင့်၊ ဖောက်လွှဲဖောက်ပြား (မျောက်)
    satisfy
    ကြိယာ

    ရောက်လီယောက်မေ

    [ɹɔ́ɛʔlíjɔ́ɛʔmè]
    လိုရာ အရပ်သို့ လာပြီးကေ ရပ်တည်ရေ။ မောင်ရို့လာကေ၊ ရွီဇင်းခါမာ ရောက်ယောင့်မေလေ (တေး)
    လိုရာ အရပ်သို့ လာ၍ ရပ်တည်သည်။ မောင်ရို့လာကေ၊ ရွီဇင်းခါမှာ ရောက်ယောင့်မေလေ (တေး)
    stand by
    ကြိယာ

    ရောက်လုရောက်ချင်

    [ɹɔ́ɛʔloʊɹɔ́ɛʔɕɪ̀ɴ]
    တခုတရီသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောသို့ ရောက်နှိုင်ရေ အခြီအရဲကို ပြဖို့ ကြိယာနောက်မာ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဒေါင်လျှင်တိုက်လို့၊ ပစ်မည်ကြံမြောက်၊ ညှို့ကိုငင်ပျာ၊ တင်မရောက်လည်း၊ ရောက်လုရောက်ချင် (ရာမ)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောသို့ ရောက်နိုင်သော အခြေအနေကို ပြရန် ကြိယာနောက်၌ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဒေါင်လျှင်တိုက်လို့၊ ပစ်မည်ကြံမြောက်၊ ညှို့ကိုငင်ပျာ၊ တင်မရောက်လည်း၊ ရောက်လုရောက်ချင် (ရာမ)
    none
    ပစ္စည်း

    ရောက်လုလု

    [ɹɔ́ɛʔloʊloʊ]
    တခုတရီသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောသို့ ရောက်နှိုင်ရေ အခြီအရဲကို ပြဖို့ ကြိယာနောက်မာ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဒေါင်လျှင်တိုက်လို့၊ ပစ်မည်ကြံမြောက်၊ ညှို့ကိုငင်ပျာ၊ တင်မရောက်လည်း၊ ရောက်လုရောက်ချင် (ရာမ)
    တစ်စုံတစ်ခုသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောသို့ ရောက်နိုင်သော အခြေအနေကို ပြရန် ကြိယာနောက်၌ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ ဒေါင်လျှင်တိုက်လို့၊ ပစ်မည်ကြံမြောက်၊ ညှို့ကိုငင်ပျာ၊ တင်မရောက်လည်း၊ ရောက်လုရောက်ချင် (ရာမ)
    none
    ပစ္စည်း

    ရောဂန္တရကပ်

    [ɹɔ́ɡn̪a̰n̪t̪a̰ɹkaʔ]
    လူမကန်မဝှန် ရောဂါ ကူးစက် ပြန့်ပွား၍ သေကျေ ပျက်စီး တတ်ရေ အချိန်အခါ။ ကာလ။ လူအများ ရောဂါ ဆိုက်ရောက် ဖြစ်ပျက်မှု အနိန်အထား
    လူအများအပြား ရောဂါ ကူးစက် ပြန့်ပွား၍ သေကျေ ပျက်စီး တတ်သော အချိန်အခါ။ ကာလ။ လူအများ ရောဂါ ဆိုက်ရောက် ဖြစ်ပျက်မှု အနေအထား
    time of pestilence See also ဒုဗ္ဘိက္ခန္တရကပ်၊ သတ္ထန္တရကပ် [Pali ရောဂန္တရ+ ကပ္ပ]
    နာမ်

    ရောဂါ

    [ɹɔ́ɡà]
    ရောဂါ တခုတရီ ခံစားနိန်ရသူ
    ရောဂါ တစ်စုံတစ်ရာ ခံစားနေရသူ
    disease - ailment [Pali ရောဂ]
    နာမ်