Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,001–1,020 of 1,415 words

    ရ

    ရောဂါကျ

    [ɹɔ́ɡàt͡ɕ]
    ရောဂါ တခုတရီ ခံစားနိန်ရသူ
    ရောဂါ တစ်စုံတစ်ရာ ခံစားနေရသူ
    patient
    နာမ်

    ရောဂါဆိုး

    [ɹɔ́ɡàsʰó]
    ကူးစက် ဖြစ်ပွားတတ်ရေ ရောဂါ။ သေကျေ ပျက်ဆုံးစီနှိုင်ရေ ရောဂါ
    ကူးစက် ဖြစ်ပွားတတ်သော ရောဂါ။ သေကျေ ပျက်ဆုံးစေနိုင်သော ရောဂါ
    fatal or disfiguring disease
    နာမ်

    ရောဂါဘယ

    [ɹɔ́ɡàbʱj]
    သတ္တဝါရို့မာ ကပ်ရောက်တတ်ရေ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ မား၊ ပြင် အနာ။ ဝေဒနာ
    သတ္တဝါတို့တွင် ကပ်ရောက်တတ်သော ကိုယ်ခန္ဓာ၏ တွင်း၊ ပြင် အနာ။ ဝေဒနာ
    disease - ailment [ Pali ရောဂဘယ ]
    နာမ်

    ရောဂါမွီးစပ်

    [ɹɔ́ɡàmwïsaʔ]
    အနာရောဂါ ရှည်ကြာစွာ ဖြစ်ပွားနေစွာကို မကုစားပဲ နိန်ရေ။ ရောဂါ သက်တမ်း ရှည်စီရေ
    အနာရောဂါ ရှည်ကြာစွာ ဖြစ်ပွားနေသည်ကို မကုစားပဲ နေသည်။ ရောဂါ သက်တမ်း ရှည်စေသည်
    neglect a disease - be stricken with disease
    ကြိယာ

    ရောဂါသည်

    [ɹɔ́ɡàθɛ̀]
    ရောဂါ တခုတရီ ခံစားနိန်ရသူ
    ရောဂါ တစ်စုံတစ်ရာ ခံစားနေရသူ
    sickly person - chronic invalid
    နာမ်

    ရောင်

    [ɹàʊɴ]
    ဘာ၊ ဇာ၊ လဲ၊ လဲ၊ ဇာလောက်၊ ဇာသူ အစဟိစွာ စကားလုံးရို့ ရှေးကပါရေ ကြိယာနန့် တွဲစပ်သုံးရရေ အမီးပြု စကားလုံး။ အမင်ာင်-အမင်ာင် တိုင်မာ မျှောင်၊ အမင်ာင် ဇာက ရောင် (ဇမ်း)။ ကံလျှင်နှိပ်စက်။ ဇာဝိပါတ်ရောင် (ပန်း)
    ဘာ၊ ဘယ်၊ လဲ၊ သလဲ၊ မည်မျှ၊ မည်သူ စသည် စကားလုံးတို့ ရှေးကပါသော ကြိယာနှင့် တွဲစပ်သုံးရသော အမေးပြု စကားလုံး။ အမောင်-အမောင် တိုင်မှာ မျှောင်၊ အမောင် ဇာက ရောင် (ဇမ်း)။ ကံလျှင်နှိပ်စက်။ ဇာဝိပါတ်ရောင် (ပန်း)
    what
    ပစ္စည်း

    ရောင်း

    [ɹáʊɴ]
    အရာဝတ္တု တခုတရီကို တန်ဖိုး ပိုင်းဖြတ်ပနာ ယင်းတန်ဖိုး ပေးသူအား လွှဲပြောင်း ပီးရေ။ အပြစ်ဟူသမျှကို တဦးတယောက် အပေါ် ကျရောက် စီရေ။ လိုသူ့ အပြစ်မဆို အပြစ်ဟူသမျှ ငါ့ပါးမာ ရောင်းနီရေကာ (အရပ်)
    အရာဝတ္တု တစ်စုံတစ်ခုကို တန်ဖိုး ပိုင်းဖြတ်၍ ယင်းတန်ဖိုး ပေးသူအား လွှဲပြောင်း ပေးသည်။ အပြစ်ဟူသမျှကို တစ်ဦးတစ်ယောက် အပေါ် ကျရောက် စေသည်။ လိုသူ့ အပြစ်မဆို အပြစ်ဟူသမျှ ငါ့ပါးမှာ ရောင်းနီရေကာ (အရပ်)
    sell - maker over
    ကြိယာ

    ရောင်၂

    [ɹàʊɴ၂]
    ပိုက်ဆန်ဆီ၊ ငါးကြီးဆီ အစဟိရေ အစိအဆီနန့် ဖျော်ထားရေ အရောင် အမျိုးမျိုးဟိ သုတ်ဆီးရည်။ ၂၊ အစိမ်းအရဲ အစဟိစွာအနိန်နန့် မှတ်အပ်ရေ အဆင်း။ ၃၊ တောက်ပြောင် လက်သော အလင်း။ အလင်း ကောင်းကေ၊ နားဋောင်းဝယ်ခ၊ စျီးတန်းက(တေး)
    ပိုက်ဆန်ဆီ၊ ငါးကြီးဆီ စသော အစေ့အဆီနှင့် ဖျော်ထားသော အရောင် အမျိုးမျိုးရှိ သုတ်ဆေးရည်။ ၂၊ အစိမ်းအနီ စသည်ဖြင့် မှတ်အပ်သော အဆင်း။ ၃၊ တောက်ပြောင် လက်သော အလင်း။ အလင်း ကောင်းကေ၊ နားဋောင်းဝယ်ခ၊ စျီးတန်းက(တေး)
    colour - hue - tings glow - radiance - sheen
    နာမ်

    ရောင်း၂

    [ɹáʊɴ၂]
    စိကေချေ သွိခြောက်သော။ မဲမဲမောင်းမောင်း၊ ကြန်းထင်းရောင်းယောင် (ပန်း)။ ရှာငြားဖွီဖွီ၊ ထင်းရောင်းခခီကေ(ရီ လား)။ သစ်ရောင်း ဝါးရောင်း မတက်ကောင်း (ပုံ)
    အနည်းငယ် သွေ့ခြောက်သော။ မဲမဲမောင်းမောင်း၊ ကြန်းထင်းရောင်းယောင် (ပန်း)။ ရှာငြားဖွီဖွီ၊ ထင်းရောင်းခခီကေ(ရီ လား)။ သစ်ရောင်း ဝါးရောင်း မတက်ကောင်း (ပုံ)
    dry
    နာမဝိသေသန

    ရောင်၃

    [ɹàʊɴ၃]
    ကိုယ်ခန္ဓာဟိ အသားအရီ အစဟိစွာ မြင့်မို့ ဖောင်းကြွသော။ ဖူးဖူးတက်သော။ ဖဝါးခြီမာ၊ အရီလည်းကျွတ်၊ ကြွက်သျှေကောင်ယောင်၊ ရောင်ပြန်လတ်ကေ (ကော်)
    ကိုယ်ခန္ဓာရှိ အသားအရေ စသည် မြင့်မို့ ဖောင်းကြွသော။ ဖူးဖူးတက်သော။ ဖဝါးခြီမှာ၊ အရီလည်းကျွတ်၊ ကြွက်သျှေကောင်ယောင်၊ ရောင်ပြန်လတ်ကေ (ကော်)
    swell up
    နာမဝိသေသန

    ရောင်း၃

    [ɹáʊɴ၃]
    မကောင်း ကြံစည်သူအား ကြံစည်ပြုသူကို ပြန်ပနာ ထိခိုက်စီရန် တန်ပြန် ပြောဆိုရေ အာလုပ်စကား။ မကောင်းတရောင်း နင့်ပါးမာရောင်း (အရပ်)။ မကောင်းတရောင်း ကုလားပါးမာရောင်း (အရပ်)။ လူကိုမကောင်း၊ မကြံကောင်း၊ ကိုယ့်ပါးမာရောင်း (ရိုးရာ)။ ၂၊ နွမ်းသော မသစ်သောအရာ။ မဝတ်ကေ မှ
    မကောင်း ကြံစည်သူအား ကြံစည်ပြုသူကို ပြန်၍ ထိခိုက်စေရန် တန်ပြန် ပြောဆိုသော အာလုပ်စကား။ မကောင်းတရောင်း နင့်ပါးမှာရောင်း (အရပ်)။ မကောင်းတရောင်း ကုလားပါးမှာရောင်း (အရပ်)။ လူကိုမကောင်း၊ မကြံကောင်း၊ ကိုယ့်ပါးမှာရောင်း (ရိုးရာ)။ ၂၊ နွမ်းသော မသစ်သောအရာ။ မဝတ်ကေ မှ
    along
    ပစ္စည်း

    ရောင်းချ

    [ɹáʊɴɕ]
    အရာဝတ္တု တခုတရီကို တန်ဖိုး ပိုင်းဖြတ်ပနာ ယင်းတန်ဖိုး ပေးသူအား လွှဲပြောင်း ပီးရေ။ အပြစ်ဟူသမျှကို တဦးတယောက် အပေါ် ကျရောက်စီရေ။ လိုသူ့ အပြစ်မဆို အပြစ်ဟူသမျှ ငါ့ပါးမာ ရောင်းနီရေကာ (အရပ်)
    အရာဝတ္တု တစ်စုံတစ်ခုကို တန်ဖိုး ပိုင်းဖြတ်၍ ယင်းတန်ဖိုး ပေးသူအား လွှဲပြောင်း ပေးသည်။ အပြစ်ဟူသမျှကို တစ်ဦးတစ်ယောက် အပေါ် ကျရောက်စေသည်။ လိုသူ့ အပြစ်မဆို အပြစ်ဟူသမျှ ငါ့ပါးမှာ ရောင်းနီရေကာ (အရပ်)
    sell
    ကြိယာ

    ရောင်ခြည်

    [ɹàʊɴkʰɹɛ]
    အရပ် ပတ်ဝန်းကျင် နှံ့၍ ဖြာထွက်သော အလင်းရောင် ခြောက်ပါး
    အရပ် ပတ်ဝန်းကျင် နှံ့၍ ဖြာထွက်သော အလင်းရောင် ခြောက်ပါး
    rays - beams - rainbow
    နာမ်

    ရောင်းစား

    [ɹáʊɴsá]
    ရရေ အဖိုးအခကို ကိုယ့်သုံးစွဲရန် သက်ဟိ သက်မဲ့ အရာရို့ကို ရောင်းသည်
    ရသော အဖိုးအခကို မိမိသုံးစွဲရန် သက်ရှိ သက်မဲ့ အရာတို့ကို ရောင်းသည်
    sell - sell for living [fig.] exploit
    ကြိယာ

    ရောင်းစားဖောက်ဝယ်

    [ɹáʊɴsápʰɔ́ɛʔwɛ̀]
    ကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သည်
    ကုန်သွယ်မှု လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သည်
    buy and sell - engage in trade or commerce
    ကြိယာ

    ရောင်စုံ

    [ɹàʊɴsòʊɴ]
    အရောင်အမျိုးမျိုး
    အရောင်အမျိုးမျိုး
    different colours
    နာမ်

    ရောင်ဆီ

    [ɹàʊɴsʰí]
    ဒုံနာစီးနန့် ရနံဆီ ရော၍ အရည်ဖျော်ထားပြီးသား လောင်း၊ သမ္ဗာန် ရေယာဉ် စစွာတိ၏ အထဲကို ရေစိမ့်စို၍ မဝင်စီရန်နန့် ဖြားရီပိုး မတွယ်မကပ်စီရန် သုတ်လူးရရေ ဆီးရည်တမျိုး။ ကန်းကျင်ရောင်ဆီ၊ အညီဖျော်ဗျာယ်၊ လက်ဝါးမာလူး၊ နိူင်းပူးဟပ်ကာ၊ ကြောနံမာလျှင် (မြို့တည်)
    ကတ္တရာစေးနှင့် ရေနံဆီ ရော၍ အရည်ဖျော်ထားပြီး လှေ၊ သမ္ဗာန် ရေယာဉ် စသည်များ၏ အတွင်းသို့ ရေစိမ့်စို၍ မဝင်စေရန်နှင့် ဒီရေပိုး မတွယ်မကပ်စေရန် သုတ်လိမ်းရသည့် ဆေးရည်တစ်မျိုး။ ကန်းကျင်ရောင်ဆီ၊ အညီဖျော်လျက်၊ လက်ဝါးမှာလူး၊ ယှဉ်ပူးဟပ်ကာ၊ ကြောနံမှာလျှင် (မြို့တည်)
    oil dregs
    နာမ်

    ရောင်းဈီး

    [ɹáʊɴzʱï]
    ရောင်းချသော ဈီး၏တန်ဖိုး
    ရောင်းချသော ဈေး၏တန်ဖိုး
    selling price
    နာမ်

    ရောင့်တက်

    [ɹɔ́ɪ̰ɴtɛʔ]
    ထောင်လွှား တက်ကြွရေ။ မောက်မာ လွန်ဆန်ရေ။ အရိုအသီ ကင်းမဲ့သည်
    ထောင်လွှား တက်ကြွသည်။ မောက်မာ လွန်ဆန်သည်။ အရိုအသေ ကင်းမဲ့သည်
    rise - swell take advantage (of an over – indulgent person)
    ကြိယာ

    ရောင်းတမ်း

    [ɹáʊɴtáɴ]
    အသင့်အတင့် ကောင်းမွန်ရုံမျှ ထုတ်လုပ်သော
    အသင့်အတင့် ကောင်းမွန်ရုံမျှ ထုတ်လုပ်သော
    commercially produced (music record clothes etc) not custommade - of middling or mediocre quality
    နာမဝိသေသန