Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,081–1,100 of 1,415 words

    ရ

    ရဲဆီးစား

    [ɹɛsʰïsá]
    ပိုပြီးကေ ရဲရင့်အောင် ကိုယ်အား စိတ်အား တိုးတက်ကြောင်း တခုတရီ ပြုလုပ်ရေ။ လုပ်ဆောင်ရေ။ စိတ်အားကို တက်ကြွ စီရေ။ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြား၊ ရဲဆီစားသောက်၊ ရဲမာန်လောင်းာက်၍ (အမာစာ)
    ပိုမို ရဲရင့်အောင် ကိုယ်အား စိတ်အား တိုးတက်ကြောင်း တစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်သည်။ လုပ်ဆောင်သည်။ စိတ်အားကို တက်ကြွ စေသည်။ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြား၊ ရဲဆီစားသောက်၊ ရဲမာန်လှောက်၍ (အမှာစာ)
    pluck up courage - muster up one’s courage fill up with Dutch courage
    ကြိယာ

    ရဲဆီးတင်

    [ɹɛsʰïtɪ̀ɴ]
    ပိုပြီးကေ ရဲရင့်အောင် ကိုယ်အား စိတ်အား တိုးတက်ကြောင်း တခုတရီ ပြုလုပ်ရေ။ လုပ်ဆောင်ရေ။ စိတ်အားကို တက်ကြွ စီရေ။ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြား၊ ရဲဆီစားသောက်၊ ရဲမာန်လောင်းာက်၍ (အမာစာ)
    ပိုမို ရဲရင့်အောင် ကိုယ်အား စိတ်အား တိုးတက်ကြောင်း တစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်သည်။ လုပ်ဆောင်သည်။ စိတ်အားကို တက်ကြွ စေသည်။ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြား၊ ရဲဆီစားသောက်၊ ရဲမာန်လှောက်၍ (အမှာစာ)
    pluck up courage - muster up one’s courage fill up with Dutch courage
    ကြိယာ

    ရဲဆု

    [ɹɛsʰoʊ]
    အထူးသတ္တိကောင်းစွာ စွမ်းဆောင်နိုင်မှု အတွက် သီးသန့် ချီးမြှင့်သော ဆု
    အထူးသတ္တိရှိစွာ စွမ်းဆောင်နိုင်မှု အတွက် သီးသန့် ချီးမြှင့်သော ဆု
    novel prize
    နာမ်

    ရဲတင်းဖြည့်

    [ɹɛtɪ́ɴpʰɹɛ̰]
    စိတ်အားကို လျှော့ကျမလားယောင် တက်ကြွစီရေ။ ယာဉ်ညိုမြင်းလှ၊ မချေကလေ့၊ သံမြချိုအီး၊ ကိုယ့်သျှင်မင်းကို၊ ရဲတင်းဖြည့်ပနာ (ထာနု)
    စိတ်အားကို လျှော့ကျမသွားအောင် တက်ကြွစေသော။ ယာဉ်ညိုမြင်းလှ၊ မလေးကလည်း၊ သံမြချိုအေး၊ ကိုယ့်သျှင်မင်းကို၊ ရဲတင်းဖြည့်၍ (ထာနု)
    bold - brave - audacious
    နာမဝိသေသန

    ရဲဘော်

    [ɹɛbʱɔ̀]
    အမှုကိစ္စကို ရဲဝံ့စွာ ဆောင်ရွက်တတ်သူ။ ၂၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်
    အမှုကိစ္စကို ရဲဝံ့စွာ ဆောင်ရွက်တတ်သူ။ ၂၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်
    comrade - colleague soldier
    နာမ်

    ရဲမက်

    [ɹɛmɛʔ]
    ရခိုင်မင်းလက်ထက် စစ်သား တပ်သား
    ရခိုင်မင်းလက်ထက် စစ်သည် တပ်သား
    soldier (in the time of the Arakan-Rakhine kings)
    နာမ်

    ရဲမက်ဗိုလ်ပါ

    [ɹɛmɛʔbÒl်pà]
    ဘုရင့်စစ်သားတော် တပ်သားတိ။ စစ်သား အရွီပြတ်။ ရဲမက် ဗိုလ်ပါ အရွီပြတ်နန့် ကြွချီတော်မူလီ၏ (ရှီးထုံး)။ ရဲမက်ဗိုလ်ပါ၊ သိန်းသောင်းလာလည်း၊ မြဲစွာကြံ့ခိုင်၊ ကျောက်စာတိုင်သို့ (အမာစာ)
    ဘုရင့်စစ်သည်တော် တပ်သားများ။ စစ်သည် အလုံးအရင်း။ ရဲမက် ဗိုလ်ပါ အလုံးအရင်းနှင့် ကြွချီတော်မူလေ၏ (ရှေးထုံး)။ ရဲမက်ဗိုလ်ပါ၊ သိန်းသောင်းလာလည်း၊ မြဲစွာကြံ့ခိုင်၊ ကျောက်စာတိုင်သို့ (အမှာစာ)
    troops (in the time of the Arakan-Rakhine kings)
    နာမ်

    ရဲရင့်

    [ɹɛɹɪ̀ɴ့]
    ရဲစွမ်းသတ္တိ ထက်မြက်ရေ။ မတွန့်မဆုတ် ဝံ့စားသော
    ရဲစွမ်းသတ္တိ ထက်မြက်သော။ မတွန့်မဆုတ် ဝံ့စားသော
    brave - daring
    နာမဝိသေသန

    ရဲရိုး

    [ɹɛɹó]
    အသီးထက်မာ မျက်လုံးသဏ္ဍာန် အကွက်ငယ်များပါ၍ အသီးသီးလေ့ ဟိပြီးး အသီးအရွက်ကို စားသုံးရရေ ပင်ပျပ်တမျိုး။ သစ်သီးကနစိုး၊ ရဲရိုးသမ္ဘာရာ၊ ဩဇာပန္နဲ (ထွန်းတိ)
    အသီးပေါ်တွင် မျက်လုံးသဏ္ဍာန် အကွက်ငယ်များပါ၍ အသီးသီးလေ့ ရှိပြီး အသီးအရွက်ကို စားသုံးရသော ပင်ပျပ်တစ်မျိုး။ သစ်သီးကနစိုး၊ ရဲရိုးသမ္ဘာရာ၊ ဩဇာပန္နဲ (ထွန်းတိ)
    none
    နာမ်

    ရဲရောက်

    [ɹɛɹɔ́ɛʔ]
    အသီးထက်မာ မျက်လုံးသဏ္ဍာန် အကွက်ငယ်များပါ၍ အသီးသီးလေ့ ဟိပြီးး အသီးအရွက်ကို စားသုံးနှိုင်ရေ ပင်ပျပ်တမျိုး။ သစ်သီးကနစိုး၊ ရဲရိုးသမ္ဘာရာ၊ ဩဇာပန္နဲ (ထွန်းတိ)
    အသီးပေါ်တွင် မျက်လုံးသဏ္ဍာန် အကွက်ငယ်များပါ၍ အသီးသီးလေ့ ရှိပြီး အသီးအရွက်ကို စားသုံးနိုင်သော ပင်ပျပ်တစ်မျိုး။ သစ်သီးကနစိုး၊ ရဲရိုးသမ္ဘာရာ၊ ဩဇာပန္နဲ (ထွန်းတိ)
    none
    နာမ်

    ရဲရဲ

    [ɹɛɹɛ]
    တွန့်ဆုတ်ခြင်း မဟိဘဲ။ ရဲဝံ့စွာ။ ၂၊ တောက်ပစွာ နီရဲဗျာယ်။ ၃၊ အရောင်အလျှံ တောက်ပဗျာယ်
    တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိပဲ။ ရဲဝံ့စွာ။ ၂၊ တောက်ပစွာ နီရဲလျက်။ ၃၊ အရောင်အလျှံ တောက်ပလျက်
    bravely - dauntlessly flaming red
    ကြိယာဝိသေသန

    ရဲရဲခေါက်ခေါက်

    [ɹɛɹɛkʰaʊʔkʰaʊʔ]
    အလွန်နီသောအရောင်
    အလွန်နီသောအရောင်
    scarlet
    နာမ်

    ရဲရဲတင်းတင်း

    [ɹɛɹɛtɪ́ɴtɪ́ɴ]
    ထိတ်လန့်ခြင်း ကင်းသော။ တွန့်ဆုတ်ခြင်းမဟိ ဝံ့စားသော
    ထိတ်လန့်ခြင်း ကင်းသော။ တွန့်ဆုတ်ခြင်းမရှိ ဝံ့စားသော
    bright and brilliant red daring - courageous - bold (as in ~မိန့်ခွန်း)
    နာမဝိသေသန

    ရဲရဲတောက်

    [ɹɛɹɛtɔ́ɛʔ]
    အရောင်အလျှံ ထွက်သော။ ၂၊ ဝင်းပြောင် နီရဲရေ အရောင်ဟိရေ
    အရောင်အလျှံ ထွက်သော။ ၂၊ ဝင်းပြောင် နီရဲသည့် အရောင်ရှိသော
    bright and brilliant red daring - courageous - bold (as in ~မိန့်ခွန်း)
    နာမဝိသေသန

    ရဲရဲတောက်တောက်

    [ɹɛɹɛtɔ́ɛʔtɔ́ɛʔ]
    တောက်ပြောင်နီရဲခြင်း။ နီရဲသောအရောင်
    တောက်ပြောင်နီရဲခြင်း။ နီရဲသောအရောင်
    scarlet
    နာမ်

    ရဲရဲတွတ်တွတ်

    [ɹɛɹɛtwaʔtwaʔ]
    တောက်ပြောင် နီဝင်းသော။ နီရဲသော
    တောက်ပြောင် နီဝင်းသော။ နီရဲသော
    rubicund
    နာမဝိသေသန

    ရဲဝံ့

    [ɹɛwံ့]
    တွန့်ဆုတ်ခြင်း မဟိရေ။ ရဲစွမ်းသတ္တိ ထက်မြက်ရေ။ လျှပ်စစ်ရောင်မောင်း၊ လက်နက်ကောင်းကို၊ စွဲဆောင်ပြီးခါ၊ ရဲဝံ့စွာဖြင့်၊ ပြန်လာမဆုတ်၊ ရဲမာန်ထုတ်ဗျာယ် (အမာစာ)
    တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိသော။ ရဲစွမ်းသတ္တိ ထက်မြက်သော။ လျှပ်စစ်ရောင်မောင်း၊ လက်နက်ကောင်းကို၊ စွဲဆောင်ပြီးခါ၊ ရဲဝံ့စွာဖြင့်၊ ပြန်လာမဆုတ်၊ ရဲမာန်ထုတ်လျက် (အမှာစာ)
    brave - daring
    နာမဝိသေသန

    ရဲအာစဆို

    [ɹɛʔssʰÒ]
    ရဲရင့်တက်ကြွစွာ ဝင့်ဝါ ပြောဆိုဗျာယ်။ ရဲစွမ်းသတ္တိ ဟိဟိဖြင့် ပြောသော ရဲတင်းသံ။ မကြာအဂု၊ ဂုခါလေ၊ ကြင်မေစစ်ပွဲ၊ သန်ဗျာယ်တော်ကို၊ လက်မာစွဲလို့၊ ရဲအာစဆို (ကော်)
    ရဲရင့်တက်ကြွစွာ ဝင့်ဝါ ပြောဆိုလျက်။ ရဲစွမ်းသတ္တိ ရှိရှိဖြင့် ပြောသော ရဲတင်းသံ။ မကြာချက်ချင်း၊ ယခုတွင်လေ၊ ကြင်မေစစ်ပွဲ၊ သန်လျက်တော်ကို၊ လက်မှာစွဲလို့၊ ရဲအာစဆို (ကော်)
    bravery
    နာမ်

    ရွ့

    [ɹw့]
    ဖောင်းကြွပွကားသော။ ၂၊ ကျိုးပဲ့လွယ်ယောင် ကြွပ်သော။ နူးမွသော
    ဖောင်းကြွပွကားသော။ ၂၊ ကျိုးပဲ့လွယ်အောင် ကြွပ်သော။ နူးမွသော
    crisp - crunchy
    နာမဝိသေသန

    ရွ့၂

    [ɹw့၂]
    ရာဂပိုး ထိုးကျင်ရေ။ ချွန်းကြော ထရေ။ ကိလေသာ လှုပ်ရှားရေ။ ကြွပါဆရာ၊ ဤဖျာထက်မာ၊ ထိုင်ပါခဏ၊ ကိလေသာလေ၊ တဏှာရွလို့၊ ကျာပစ်ပြန် (နာရဒ)။ ၂၊ အသာအယာ ထိကိုင် ပြုမူရေ။ မောင့်ကိုယ်ထက်ဝယ်၊ မေလက်ရွကာတင်ပနာ (ကုသတု)။ ၃၊ ပေါ့ပါး သွက်လက်စွာ လှုပ်ရှားရေ။ အသာအယာ ထိနင်း
    ရာဂပိုး ထိုးကျင်သည်။ ကမြင်းကြော ထသည်။ ကိလေသာ လှုပ်ရှားသည်။ ကြွပါဆရာ၊ ဤဖျာပေါ်မှာ၊ ထိုင်ပါခဏ၊ ကိလေသာလေ၊ တဏှာရွလို့၊ မျက်စပစ်ပြန် (နာရဒ)။ ၂၊ အသာအယာ ထိကိုင် ပြုမူသည်။ မောင့်ကိုယ်ထက်ဝယ်၊ မေလက်ရွကာတင်၍ (ကုသတု)။ ၃၊ ပေါ့ပါး သွက်လက်စွာ လှုပ်ရှားသည်။ အသာအယာ ထိနင်း
    be too eager - teem (with maggots ants etc ) itch - be eager to do sth ( as in ပွဲကြည့်ချင်စွာ~နီရေ။)
    ကြိယာ