Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,101–1,120 of 1,415 words

    ရ

    ရွ့ကိရွ့က

    [ɹw့kìɹw့k]
    မလျင်မမြန် ကြာစွာ။ တဆတ်ဆတ်အနိန်နန့်
    မလျင်မမြန် နှေးကွေးစွာ။ ဖြည်းဖြည်း အားဖြင့်
    slowly
    ကြိယာဝိသေသန

    ရွ့ကိုယ်တတ်

    [ɹw့kÒɛ̀taʔ]
    ဝေဒနာ တခုခုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အသားအရီ ဖောင်းကြွ စူမို့သည်
    ဝေဒနာ တစ်ခုခုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အသားအရေ ဖောင်းကြွ စူမို့သည်
    swell
    ကြိယာ

    ရွ့နာ

    [ɹw့nà]
    ဝေဒနာ တခုခုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အသားအရီ ဖောင်းကြွ စူမို့သော အနာ
    ဝေဒနာ တစ်ခုခုကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ အသားအရေ ဖောင်းကြွ စူမို့သော အနာ
    injury
    နာမ်

    ရွ့ပိုး

    [ɹw့pó]
    အလွန် ငယ်ရေ ပိုးကောင်ငယ် တမျိုး။ မှိုပွင့်များမာ ကျက်စားသော ပိုးငယ်တမျိုး
    အလွန် သေးငယ်သော ပိုးကောင်ငယ် တစ်မျိုး။ မှိုပွင့်များတွင် ကျက်စားသော ပိုးငယ်တစ်မျိုး
    mite
    နာမ်

    ရွ့ပိုးတက်

    [ɹw့pótɛʔ]
    ဣန္ဒြေပျက်သော မျက်နှာ အမူအရာနန့်။ အပိုး မသတ်သီာ မျက်နှာ ထားနန့်။ ဖလာစီာငေါ့၊ အိမ်သို့လားရေ်၊ မျက်နှာ ရွ့ပိုးတက်နန့် (ကုသတု)
    ဣန္ဒြေပျက်သော မျက်နှာ အမူအရာနှင့်။ အပိုး မသတ်သော မျက်နှာ ထားနှင့်။ ဖလာစောငေါ့၊ အိမ်ကိုသွားသော်၊ မျက်နှာ ရွ့ပိုးတက်နှင့် (ကုသတု)
    get randy
    ကြိယာဝိသေသန

    ရွ့ပိုးတက်၂

    [ɹw့pótɛʔ၂]
    မငြိမ်မသက် ဖြစ်တေ။ ၂၊ တစုံတရာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ရန် တက်ကြွသော ဆန္ဒကို ထိန်းချုပ်ပနာ မနိုင်ဖြစ်တေ
    မငြိမ်မသက် ဖြစ်သည်။ ၂၊ တစ်စုံတရာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ရန် တက်ကြွသော ဆန္ဒကို ထိန်းချုပ်၍ မနိုင်ဖြစ်သည်
    get randy
    ကြိယာ

    ရွမ်းစည်

    [ɹʊ̀ɴsɛ̀]
    ဟိးရက္ခိုင် ဘုရင်များ လက်ထက်မာ အချိန်နာရီ အချက်ပီး တီးခတ်ရေ စည်ကြီး။ (ယွမ်းစည်၊ ဗဟိုရ်စည်၊ ဗဟိုစည်)ဟု လည်း သုံးနှုန်းကတ်သိမ့်ရေ။ နီဝန်းဝင်ချိန်၊ ညမှိုင်းရီဝယ်၊ ဘေရီစည်ကြီး၊ တပိုရ်မာလေ၊ ခတ်ကာတီးလို့ (ဥဒိန်သာ)။ ၂၊ ဟိးရက္ခိုင် ဘုရင်များ လက်ထက်က နိလေးပိုရ်
    ရှေးရခိုင် ဘုရင်များ လက်ထက်တွင် အချိန်နာရီ အချက်ပေး တီးခတ်သည့် စည်ကြီး။ (ယွမ်းစည်၊ ဗဟိုရ်စည်၊ ဗဟိုစည်)ဟု လည်း သုံးနှုန်းကြသေးသည်။ နေဝန်းဝင်ချိန်၊ ညမှိုင်းရီဝယ်၊ ဘေရီစည်ကြီး၊ တပိုရ်တွင်လေ၊ ခတ်ကာတီးလို့ (ဥဒိန်သာ)။ ၂၊ ရှေးရခိုင် ဘုရင်များ လက်ထက်က နေ့လေးပိုရ်
    vat
    နာမ်

    ရွမ်းတောင်

    [ɹʊ̀ɴtàʊɴ]
    ရခိုင် မြောက်ဦး နန်းတော်၏ အဟိတောင်ဒေါင့်၌ ရွမ်းစည် တနည်း ယွမ်းစည် (ဗဟိုရ်စည်) ထားရာ တောင်ညိုတောင်ကို ခေါ်သော အမည်
    ရခိုင် မြောက်ဦး နန်းတော်၏ အရှေ့တောင်ထောင့်၌ ရွမ်းစည် သို့မဟုတ် ယွမ်းစည် (ဗဟိုရ်စည်) ထားရာ တောင်ညိုတောင်ကို ခေါ်သော အမည်
    jwan mountain
    နာမ်

    ရွမ်းပြင်း

    [ɹʊ̀ɴpɹɪ́ɴ]
    ကြိုးလုံး ဖြစ်ယောင် ကျစ်ဖွဲ့ရန် ကြိုတင် ရစ်ဝါထားရေ အမျှင်စု
    ကြိုးလုံး ဖြစ်အောင် ကျစ်ဖွဲ့ရန် ကြိုတင် ရစ်လိမ်ထားသည့် အမျှင်စု
    rope of shuttle (of a loom)
    နာမဝိသေသန

    ရွမ်းရောင်

    [ɹʊ̀ɴɹàʊɴ]
    ရွမ်းပြင်းသို့ ရောက်ခါနီးဖြစ်ရေ (သစ်သီး)
    ရွမ်းပြင်းသို့ ရောက်ခါနီးဖြစ်သော (သစ်သီး)
    succulent
    နာမဝိသေသန

    ရွ့ရွ့

    [ɹw့ɹw့]
    အသက်ရှင်ဆဲ (ပိုင်) မဟာမြတ်မုနိ ရုပ်ရှင်တော်သည် အသျှင် ရွ့ရွ့ သွားဘိပိုင် ကြွတော်မူလီ၏ (ဓညသစ်ပဲခူး)။ အသာအယာ ဖြည်းညှင်းစွာ။ ရွ့ရွ့ လားကျင်၊ မြီးအပြင်ဝယ်
    အသက်ရှင်ဆဲ (ကဲ့သို့) မဟာမြတ်မုနိ ရုပ်ရှင်တော်သည် အရှင် ရွ့ရွ့ သွားဘိသကဲ့သို့ ကြွတော်မူလေ၏ (ဓညသစ်ပဲခူး)။ အသာအယာ ဖြည်းညှင်းစွာ။ ရွ့ရွ့ သွားကျင်၊ မြီးအပြင်ဝယ်
    softly
    ကြိယာဝိသေသန

    ရွ့ရွ့မိုး

    [ɹw့ɹw့mó]
    အသာအယာ ထိတင်ရေ။ ကော်ကော်နူထ၊ နတ်စောင်းလှကို ရွ့ရွ့ ရင်ခွင်တင်ပနာ
    အသာအယာ ထိတင်သည်။ ကော်ကော်နူထ၊ နတ်စောင်းလှကို ရွ့ရွ့ ရင်ခွင်တင်၍
    hold sth over the head - hold sth over sb or sth ( as in ထီး~-၊ ဓား~-) roof (as in အိမ်ကို~-) tower(as in သူ့အရပ်က ~ နေ-)
    ကြိယာ

    ရွ့ရွ့ရွ့ရွ့

    [ɹw့ɹw့ɹw့ɹw့]
    မျက်နှာပြင် တခုတည်းဟိ နီရာများစွာ ကွက်ငယ်၌ တက်ခြည်နိမ့်ခြည် မညီမညာ လှုပ်ယှားဗျာယ်။ မငြိမ်မသက် လှုပ်ယှားဗျာယ်
    မျက်နှာပြင် တစ်ခုတည်းရှိ နေရာများစွာ ကွက်ငယ်၌ တက်ချည်နိမ့်ချည် မညီမညာ လှုပ်ရှားလျက်။ မငြိမ်မသက် လှုပ်ရှားလျက်
    lightly
    ကြိယာဝိသေသန

    ရွာ

    [ɹwà]
    လူအများ အိုးအိမ် တည်ဆောက်ပနာ မြို့ထက် ငယ်သော ရပ်ကွက်စု။ (ဥပစာ) ၂၊ နီထိုင်ရာ ဒေသ အပိုင်းအရာ
    လူအများ အိုးအိမ် တည်ဆောက်၍ မြို့ထက် ငယ်သော ရပ်ကွက်စု။ (ဥပစာ) ၂၊ နေထိုင်ရာ ဒေသ အပိုင်းအခြား
    village [ fig ] abode (as in နတ်~)
    နာမ်

    ရွာ၂

    [ɹwà၂]
    မိုးကျောက်မိုးကျောက်ပေါက်များ သဘာဝ ရာသီဥတု အလျောက် ထက်ဝဠာ အာကာသမှ ကျလှာရေ
    မိုးသီးမိုးပေါက်များ သဘာဝ ရာသီဥတု အလျောက် ထက်ဝဠာ အာကာသမှ ကျလာသည်
    (of rain) fall
    ကြိယာ

    ရွာကတီပါ

    [ɹwàktípà]
    ကျေးရွာမာ ရပ်မှု ရွာမှုရို့မာ နှိုးဆော်သူ။ ရပ်ရွာဒေသ တခွင်လုံး သိဟိဗျာယ်။ ရပ်ရွာ၌ ထင်ရှားဗျာယ်
    ကျေးရွာတွင် ရပ်မှု ရွာမှုတို့၌ နှိုးဆော်သူ။ ရပ်ရွာဒေသ တခွင်လုံး သိရှိလျက်။ ရပ်ရွာ၌ ထင်ရှားလျက်
    village crier
    နာမ်

    ရွာကျော်ရပ်ကြား

    [ɹwàt͡ɕɔ̀ɹaʔt͡ɕá]
    ရပ်ရွာဒေသ တခွင်လုံး သိဟိဗျာယ်။ ရပ်ရွာ၌ ထင်ရှားဗျာယ်
    ရပ်ရွာဒေသ တခွင်လုံး သိရှိလျက်။ ရပ်ရွာ၌ ထင်ရှားလျက်
    be widely known
    ကြိယာဝိသေသန

    ရွာခံ

    [ɹwàkʰံ]
    ရွာမာ အမြဲနီထိုင်သူ။ (ရွာခံသား ဆိုပနာလည်း သုံးနှုန်းရေ။
    ရွာတွင် အမြဲနေထိုင်သူ။ (ရွာခံသား ဟူ၍လည်း သုံးနှုန်းသည်။
    permanent resident of a village
    နာမ်

    ရွာခေါင်းရပ်ခေါင်း

    [ɹwàkʰèàɪ́ɴɹaʔkʰèàɪ́ɴ]
    ရပ်ရွာမာ အုပ်ချုပ်ရေ အကြီးအကဲ။ ရွာလူကြီး
    ရပ်ရွာတွင် အုပ်ချုပ်သော အကြီးအကဲ။ ရွာလူကြီး
    headman
    နာမ်

    ရွာချ

    [ɹwàɕ]
    တခုတရီသော နီရာဒေသမာ ရပ်ရွာတည်သည်
    တစ်စုံတစ်ခုသော နေရာဒေသတွင် ရပ်ရွာတည်သည်
    propitiate evil spirits or witches with food to desist from casting a spell or take away a spell already cast
    ကြိယာ