Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,241–1,260 of 1,415 words

    ရ

    ရှက်ပင်မရှက်

    [ʃɛʔpɪ̀ɴmʃɛʔ]
    အရှက်မဟိသည်၏ အဖြစ်။ ရှက်တတ်ရေ စိတ်နည်းပါးခြင်း။ သားသျှင်မာတာ။ မေ့ကိုရာကေ၊ လာလှာပြီးကေ၊ ခေါ်လှာကျင်သည်၊ တိကရုံးပင်မရှက်
    အရှက်မယှိသည်၏ အဖြစ်။ ရှက်တတ်သော စိတ်နည်းပါးခြင်း။ သားသျှင်မာတာ။ မေ့ကိုသာကေ၊ လာလာပြီးလျှင်၊ ခေါ်လှာကျင်သည်၊ ရှက်ပင်မရှက်
    no shame
    နာမ်

    ရှက်အင့်အင့်

    [ʃɛʔʔɪ̰ɴʔɪ̰ɴ]
    ရှက်စိတ်ကြောင့် တွန့်ဆုတ် ချေကျောက်ပြီးကေ။ ရှက်သနန့် ပြုမူ ဆိုဆဲအမူအရာ တန့်တန်ရပ်ဗျာယ်
    ရှက်စိတ်ကြောင့် တွန့်ဆုတ် လေးကန်လျက်။ ရှက်သဖြင့် ပြုမူ ဆိုဆဲအမူအရာ ဆိုင်းငံ့ တန်ရပ်လျက်
    feel shy and embarrassed
    ကြိယာ

    ရှက်အားကျ

    [ʃɛʔát͡ɕ]
    အရှက်ကို၊ ခံစားရရေ။ ရှက်အား ရရေ
    အရှက်ကို၊ ခံစားရသည်။ ရှက်အား ရသည်
    shame
    ကြိယာ

    ရှက်အားချီနန့်ယောက်ဖခေါ်

    [ʃɛʔáɕína̰ɴjɔ́ɛʔpʰkʰɔ̀]
    အရှက်ရရေ အဖြစ်ကို ပျက်ပြယ်စီရေ သဘောနန့်
    အရှက်ရသည့် အဖြစ်ကို ပျက်ပြယ်စေသော သဘောဖြင့်
    delightedly big shame
    ကြိယာဝိသေသန

    ရှက်အားနန့်ယမ်းတုတ်

    [ʃɛʔána̰ɴjáɴtoʊʔ]
    အရှက်ရသနန့် ဆင်ခြင်မှုကင်းမဲ့ဗျာယ် ဗရဗရီ ယမ်းကား ပြုမှုသည်
    အရှက်ရသဖြင့် ဆင်ခြင်မှုကင်းမဲ့လျက် ထင်မိထင်ရာ ယမ်းကား ပြုမှုသည်
    delightedly big shame
    ကြိယာ

    ရှက်အားရ

    [ʃɛʔáɹ]
    အရှက်ရဗျာယ်။ အရှက်တကွဲ ဖြစ်ရေအနိန်နန့်။ မင်းကျော် ထွေးလည်း၊ အဲအဲဆိုမှ၊ ရှက်အားရပြီးကေ
    အရှက်ရလျက်။ အရှက်တကွဲ ဖြစ်သော အားဖြင့်။ မင်းကျော် ထွေးလည်း၊ အဲအဲဆိုမှ၊ ရှက်အားရ၍
    ignominy
    ကြိယာဝိသေသန

    ရှက်အားသန်

    [ʃɛʔáθàɴ]
    အရှက် လွန်ကဲရေ။ ရှက်အား ကြီးရေ
    အရှက် လွန်ကဲသည်။ ရှက်အား ကြီးသည်
    shame
    ကြိယာ

    ရှက်အိုးပြို

    [ʃɛʔʔópɹÒ]
    အကျိုးယုတ် အရှက်ရဗျာယ်။ အယိုးရိုးမာ၊ မမြင်လှာသည်၊ ငါရာရှက်အိုးပြိုမှ
    အကျိုးယုတ် အရှက်ရလျက်။ အယိုးရိုးမှာ၊ မမြင်လှာသည်၊ ငါသာရှက်အိုးပြိုမှ
    ignominy
    ကြိယာဝိသေသန

    ရှင်

    [ʃɪ̀ɴ]
    အသက်မသေ မပျောက် ဟိရေ။ အသက် တည်ဆဲ ဖြစ်တေ။ အသက်နန့်တကွ တည်ရေ။ ၂၊ ဖြစ်ထွန်း စည်ပင်ရေ။ ၃၊ (မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၌) လျင်လျားရေ။ (မျက်စိရှင်၊ နားရှင် စရေ သုံးနှုန်းလေ့ ဟိရေ။
    အသက်မသေ မပျောက် ယှိသည်။ အသက် တည်ဆဲ ဖြစ်သည်။ အသက်နှင့်တကွ တည်သည်။ ၂၊ ဖြစ်ထွန်း စည်ပင်သည်။ ၃၊ (မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၌) လျင်လျားသည်။ (မျက်စိရှင်၊ နားရှင် စသည့် သုံးနှုန်းလေ့ ယှိသည်။
    live - be alive [of sight] be sharp (as in မျက်စိ~) [of light in gems] flash
    ကြိယာ

    ရှင်ကျော်မုနိ

    [ʃɪ̀ɴt͡ɕɔ̀moʊnì]
    (Hrin ကျော် မုနိဖတ်ပါ။ Shin ကျော် ယှင်၊ သျှင်၊ ချင်ကျော်ဟု မဖတ်ရပါ။) သက်တော် ထင်ရှား ဘုသျှင်ဟိတော်မူကပင် မဟာစန္ဒသူရိယမင်း သွန်းလုပ်ခသော သွန်းစက်တော် မဟာမြတ်မုနိနန့် တထည်ရာတည်း တူကြောင့် အလွန်သပ္ပာယ်တော် မူပြီးကေ သက်တော် ထင်ရှား ဟိနေဘိ ပိုင် ထင်မြင်ရသ
    (Hrin ကျော် မုနိဖတ်ပါ။ Shin ကျော် ယှင်၊ သျှင်၊ ချင်ကျော်ဟု မဖတ်ရပါ။) သက်တော် ထင်ရှား ဘုသျှင်ယှိတော်မူကပင် မဟာစန္ဒသူရိယမင်း သွန်းလုပ်ခဲ့သော သွန်းစက်တော် မဟာမြတ်မုနိနှင့် တစ်ထည်ရာတည်း တူကြောင့် အလွန်သပ္ပာယ်တော် မူ၍ သက်တော် ထင်ရှား ယှိနေဘိ သကဲ့သို့ ထင်မြင်ရသ
    image of Buddha
    နာမ်

    ရှင်ရဲရဲ

    [ʃɪ̀ɴɹɛɹɛ]
    အသက် ရှင်ဆဲ။ အသက် ဟိနီတုန်းပင်။
    အသက် ရှင်ဆဲ။ အသက် ယှိနေဆဲပင်။
    alive
    ကြိယာဝိသေသန

    ရှင်ရှင်

    [ʃɪ̀ɴʃɪ̀ɴ]
    အသံကုန် အားစိုက်ပနာ ကျကျယ်လောင်လောင် ဟစ်အော်ဗျာယ်။ သွီးစိမ်း ရှင်ရှင် ထွက်ဗျာယ်
    အသံကုန် အားစိုက်၍ ကျယ်လောင်စွာ ဟစ်အော်လျက်။ သွီးစိမ်း ရှင်ရှင် ထွက်လျက်
    freely (as in blood flowing)
    ကြိယာဝိသေသန

    ရှင်ရှင်ကျီး

    [ʃɪ̀ɴʃɪ̀ɴt͡ɕï]
    တင်သက်ရှည်ကြာစွာ ပြင်းစွာ ဟိုက်ဗျာယ် (ငိုရေ။)
    တင်သက်ရှည်ကြာစွာ ပြင်းစွာ ရှိုက်လျက် (ငိုသည်။)
    snivel
    ကြိယာဝိသေသန

    ရှင်ရှင်ကျွီး

    [ʃɪ̀ɴʃɪ̀ɴt͡ɕwï]
    တင်သက်ရှည်ကြာစွာ ပြင်းစွာ ဟိုက်ဗျာယ် (ငိုရေ။) ကြောက်ရွံ့အားကြီးပြီးကေ ဟစ်ကြွီးရေ။
    တင်သက်ရှည်ကြာစွာ ပြင်းစွာ ရှိုက်လျက် (ငိုသည်။) ကြောက်ရွံ့အားကြီး၍ ဟစ်ကြွေးသည်။
    snivel
    ကြိယာ

    ရှင်သန်

    [ʃɪ̀ɴθàɴ]
    ပျက်စီးမှုမဟိပဲ ဆက်ပနာ စည်ပင် ကြီးထွားဆဲ ဖြစ်တေ။
    ပျက်စီးမှုမယှိပဲ ဆက်လက် စည်ပင် ကြီးထွားဆဲ ဖြစ်သည်။
    thrive / flourish
    ကြိယာ

    ရှည်

    [ʃɛ̀]
    (HRAIY hrniy ဟုသာ ရခိုင်အသံထွက် ပီပီ ရွတ်ဖတ် ရပါဖို့။ Shaiy ယှည်၊ သျှည်၊ ခြည် ဟု အသံမထွက်ရပါ။) အလျား အနံ၊ အရပ်၊ ပမာဏအားဖြင့် အကွာအဝီး ပိုကဲလာရေ
    (HRAIY hrniy ဟုသာ ရခိုင်အသံထွက် ပီပီ ရွတ်ဖတ် ရပါမည်။ Shaiy ယှည်၊ သျှည်၊ ချည် ဟု အသံမထွက်ရပါ။) အလျား အနံ၊ အရပ်၊ ပမာဏအားဖြင့် အကွာအဝေး ပိုကဲလာသော
    long (of linear measure time or age)
    နာမဝိသေသန

    ရှည်လယား

    [ʃɛ̀ljá]
    (ကာလပမာဏအစဟိစွာ) အလွန် ကွာလှမ်းသော။ ဝေးသော။ အလျား စန့်ကွာသော
    (ကာလပမာဏစသည်) အလွန် ကွာလှမ်းသော။ ဝေးသော။ အလျား စန့်ကွာသော
    very long
    နာမဝိသေသန

    ရှည်ဝီး

    [ʃɛ̀wï]
    ရှည်သင့်ထက် ပိုကဲ၍ ရှည်သော။ မူလ အခြီခံအချက် (လိုရင်း)သို့ ရောက်နိုင်ဖို့ ခဲ့ယဉ်းသော။ မူလ အခြီခံအချက် (လိုရင်း)သို့ ရောက်နိုင်ဖို့ ခဲယဉ်းသော
    ရှည်သင့်ထက် ပိုကဲ၍ ရှည်သော။ မူလ အခြေခံအချက် (လိုရင်း)သို့ ရောက်နိုင်ရန် ခဲ့ယဉ်းသော။ မူလ အခြေခံအချက် (လိုရင်း)သို့ ရောက်နိုင်ရန် ခဲယဉ်းသော
    remote - distant (of time and space ) long-winded
    နာမဝိသေသန

    ရှည်သွယ်

    [ʃɛ̀θwɛ̀]
    အလျားရှည်သော
    အလျားရှည်သော
    long
    နာမဝိသေသန

    ရှယ်

    [ʃɛ̀]
    (HRAIY hrniy ဟုသာ ရခိုင်အသံထွက် ပီပီ ရွတ်ဖတ် ရပါဖို့။) Shaiy ယှယ်၊ သျှယ်၊ ချယ်ဟု အသံထွက် မဖတ်ရွတ်ရပါ။) ၁၊ ရက်ကန်း တိုက်ခြည်အဖြစ်သို့ ရောက်ယောင် တညင်လုံး (ရောက်လုံး) ထဲက ခြည်တိကို ဟိုဘက်ဒေဘက် အစွန်းသို့ တုံ့ခြည် ပြန်ခြည် သွယ်တန်းရေ။ ၂၊ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်
    (HRAIY hrniy ဟုသာ ရခိုင်အသံထွက် ပီပီ ရွတ်ဖတ် ရပါမည်။) Shaiy ယှယ်၊ သျှယ်၊ ချယ်ဟု အသံထွက် မဖတ်ရွတ်ရပါ။) ၁၊ ယက်ကန်း တိုက်ချည်အဖြစ်သို့ ရောက်အောင် တညင်လုံး (ရောက်လုံး) ထဲမှ ချည်များကို ထိုဘက်ဒီဘက် အစွန်းသို့ တုံ့ချည် ပြန်ချည် သွယ်တန်းသည်။ ၂၊ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်
    stretch threads on a frame to prepare the warp
    ကြိယာ