Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,261–1,280 of 1,415 words

    ရ

    ရှာ

    [ʃà]
    ကိုယ့်လိုရာကို တွေ့ဟိအောင် လိုက်လံ ကြည့်ရှုရေ။ ရန်သူကောင်ကို၊ ယှာစီာင်မလိုက်၊ ကိုယ့်ရင်ခွင်မာ၊ တင်ကာပစ်လို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ရဟိနှိုင်ယောင် အားထုတ်ရေ။ ၃၊ အမျိုးမျိုး အထွီထွီ ခိုင်းစီရေ။ အကြောင်းဆိုက်ရာကို ဉာဏ်ရှာပြီးကေ ဒါဂါးစား ကြံသည်အမှုသာ ဖြစ်ပါရေ (တောင်)
    မိမိလိုရာကို တွေ့ရှိအောင် လိုက်လံ ကြည့်ရှုသည်။ ရန်သူကောင်ကို၊ ရှာစောင်မလိုက်၊ ကိုယ့်ရင်ခွင်မှာ၊ တင်ကာပစ်လို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ရရှိနိုင်အောင် အားထုတ်သည်။ ၃၊ အမျိုးမျိုး အထွေထွေ စေခိုင်းသည်။ အကြောင်းဆိုက်ရာကို ဉာဏ်ရှာ၍ ဒါဂါးစား ကြံသည်အမှုသာ ဖြစ်ပါသည် (တောင်)
    search - look for
    ကြိယာ

    ရှား

    [ʃá]
    စူးရှ ထက်မြက်ရေ အရသာဟိရေ (SHAR - ယှား၊ သျှား၊ ချား ဟု အသံမထွက်ရ)
    စူးရှ ထက်မြက်သော အရသာရှိသော (SHAR - ယှား၊ သျှား၊ ချား ဟု အသံမထွက်ရ)
    rara - scarce expensive
    နာမဝိသေသန

    ရှား၂

    [ʃá၂]
    စူးရှ ထက်မြတ်သော အရသာ။ လျှာမာ တင်ကေ အရသာ ရှားနီရဖို့ (အရပ်)။ ရှား - (ရဟား) – နရှား စူးရှ ထက်မြက်ရေ အရသာကို ခံစားရရေ
    စူးရှ ထက်မြတ်သော အရသာ။ လျှာမှာ တင်ကေ အရသာ ရှားနီရဖို့ (အရပ်)။ ရှား - (ရဟား) – နရှား စူးရှ ထက်မြက်သော အရသာကို ခံစားရသည်
    cutch Acacia catechu
    နာမ်

    ရှား၃

    [ʃá၃]
    ကြော့ လှပတင့်ရေသော။ ယိုင်ကျေး ဖွယ်ရာသော။ ရှင်ပြုပွဲမာ ပိုးဒုံး ဒယောနန့် ထိုင်မသိမ်း အင်္ကျီဝတ်လို့ မောင်သာဖြူကို ရှားလို့ မြင်ခီစွာရာ မလား (အရပ်)
    ကြွကြွရွရွ လှပတင့်တယ်သော။ ယဉ်ကျေး ဖွယ်ရာသော။ ရှင်ပြုပွဲမှာ ပိုးဒုံး ဒယောနန့် ထိုင်မသိမ်း အင်္ကျီဝတ်လို့ မောင်သာဖြူကို ရှားလို့ မြင်ခီစွာရာ မလား (အရပ်)
    proper
    နာမဝိသေသန

    ရှား၄

    [ʃá၄]
    ဝင့်ကြွားပလွှားမှု။ ကိုယ့်ဂုဏ်ကို ပိုပြီးကေကဲမြှင့်၍ အယောင်ဆောင်မှု။ မောင်လှဖြူ ဒယောသစ်၊ အင်္ကျီသစ်နန့် ရှားပါလတ်စွာရာ မလား (အရပ်)
    ဝင့်ကြွားပလွှားမှု။ မိမိဂုဏ်ကို ပိုမိုကဲမြှင့်၍ ဟန်ဆောင်မှု။ မောင်လှဖြူ ဒယောသစ်၊ အင်္ကျီသစ်နန့် ရှားပါလတ်စွာရာ မလား (အရပ်)
    boast
    နာမ်

    ရှားကောင်

    [ʃákàʊɴ]
    တောဆိတ်နက် တနည်း ရှားကို ခေါ်သောအမည်
    တောဆိတ်နက် သို့မဟုတ် တောင်ဆိတ်ကို ခေါ်သောအမည်
    name of goat
    နာမ်

    ရှာခိမေ

    [ʃàkʰìmè]
    ကိုယ့်လိုရာကို ရဟိစီနှိုင်ဖို့ နည်းလမ်းကို မျှော်ခေါ် စိုင်းစားရေ။ ၂၊ လိုရာကို ရဟိစီနှိုင်ဖို့ နည်းလမ်းဖြင့် ကြိုးစားလုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရေ။ မြို့ဓညမာ၊ ဥစ္စာမြတ်ကို၊ ရှာခိမေဟု (ရီလား)
    မိမိလိုရာကို ရရှိစေနိုင်မည့် နည်းလမ်းကို မျှော်ခေါ် စဉ်းစားသည်။ ၂၊ လိုရာကို ရရှိစေနိုင်မည့် နည်းလမ်းဖြင့် ကြိုးစားလုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သည်။ မြို့ဓညမှာ၊ ဥစ္စာမြတ်ကို၊ ရှာခိမေဟု (ရီလား)
    contrive - find ways and means
    ကြိယာ

    ရှားခြည်

    [ʃákʰɹɛ]
    အရဲရောင် ဆိုးထားရေ ဝါခြည်မျှင်
    အနီရောင် ဆိုးထားသော ဝါချည်မျှင်
    cloth woven from fawn coloured cotton
    နာမ်

    ရှာစား

    [ʃàsá]
    ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျ လုပ်ကိုင်ခြင်းနန့် အသက် မွီးရေ
    ကိုယ်တိုင် ကိုယ်ကျ လုပ်ကိုင်ခြင်းဖြင့် အသက် မွေးသည်
    make a living - earn one’s living
    ကြိယာ

    ရှားစီး

    [ʃásï]
    ဆီးဝါးအဖြစ် သုံးစားရခြင်း အစဟိစွာ အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ အသုံးဝင်သော ရှားပင် မှ ထုတ်ယူရရေ အစီး
    ဆေးဝါးအဖြစ် သုံးစားရခြင်း စသည် အမျိုးမျိုးအဖုံဖုံ အသုံးဝင်သော ရှားပင် မှ ထုတ်ယူရသည့် အစေး
    cutch - catechu
    နာမ်

    ရှားစီးရောင်

    [ʃásïɹàʊɴ]
    ယှားစေး၏ အရောင်ဖြစ်ရေ နီညိုရောင်
    ရှားစေး၏ အရောင်ဖြစ်သော နီညိုရောင်
    reddish brown colour - russet - maroon
    နာမ်

    ရှာစောင်

    [ʃàsàʊɴ]
    ကိုယ့်လိုရာကို တွေ့ဟိအောင် လိုက်လံ ကြည့်ရှုရေ။ ရန်သူကောင်ကို၊ ယှာစီာင်မလိုက်၊ ကိုယ့်ရင်ခွင်မာ၊ တင်ကာပစ်လို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ရဟိနှိုင်ယောင် အားထုတ်ရေ။ ရန်သူကောင်ကို၊ ယှာစီာင် လားကတ်မေ (ဓမ္မက)
    မိမိလိုရာကို တွေ့ရှိအောင် လိုက်လံ ကြည့်ရှုသည်။ ရန်သူကောင်ကို၊ ရှာစောင်မလိုက်၊ ကိုယ့်ရင်ခွင်မှာ၊ တင်ကာပစ်လို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ရရှိနိုင်အောင် အားထုတ်သည်။ ရန်သူကောင်ကို၊ ရှာစောင် လားကတ်မေ (ဓမ္မက)
    find
    ဝိသေသန

    ရှားထည်

    [ʃátʰɛ̀]
    အရဲရောင် ရှားပန်းထည်။ အရဲရောင် ဆိုးထားရေ ရှားခြည်ဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်
    အနီရောင် ရှားပန်းထည်။ အနီရောင် ဆိုးထားသော ရှားချည်ဖြင့် ရက်လုပ်သော အထည်
    shawl
    နာမ်

    ရှားနီစောင်

    [ʃánísàʊɴ]
    ရှားနီစောင် ရှားခြည်ဖြင့် ရက်လုပ်သော ခြုံစရာအထည်
    ရှားနီစောင် ရှားချည်ဖြင့် ရက်လုပ်သော ခြုံစရာအထည်
    shawl
    နာမ်

    ရှားပင်

    [ʃápɪ̀ɴ]
    အပူပိုင်းဒေသမာ ပေါက်လိဟိရေ နီညိုရောင်ဟိပြီးကေ ဖန်သော အရသာဟိရေ အစီး ထုတ်ယူရရေ အနှစ်မာ ပင်မကြီးတမျိုး
    အပူပိုင်းဒေသတွင် ပေါက်လေ့ရှိသော နီညိုရောင်ရှိ၍ ဖန်သော အရသာရှိသော အစေး ထုတ်ယူရသည့် အနှစ်မာ ပင်စည်တစ်မျိုး
    cutch Acacia catechu plant
    နာမ်

    ရှာပုံတော်

    [ʃàpòʊɴtɔ̀]
    ပင်ပင်ပန်းပန်း လိုက်လံ စူးစမ်း ရှာဖွီရရေ ကိစ္စ။ ၂၊ မင်းသား တနည်း မင်းသမီးက ပျောက်နိန်ရေ လင် တနည်း မယားအား ရှာဖွီရာမာ ခရီး အဝှမ်း ပေါက်ရောက်ပုံကို ဆိုထားရေ အလွမ်း ကဗျာရှည်
    ပင်ပင်ပန်းပန်း လိုက်လံ စူးစမ်း ရှာဖွေရသော ကိစ္စ။ ၂၊ မင်းသား သို့မဟုတ် မင်းသမီးက ပျောက်နေသော လင် သို့မဟုတ် မယားအား ရှာဖွေရာ၌ ခရီး အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်ပုံကို ဆိုထားသော အလွမ်း ကဗျာရှည်
    great quest - odyssey [ lit] poem narrating the quest for a long-lost loved one
    နာမ်

    ရှာဖွီ

    [ʃàpʰwí]
    ကိုယ့်လိုရာကို တွေ့ဟိအောင် လိုက်လံ ကြည့်ရှုရေ။ ရန်သူကောင်ကို၊ ယှာစီာင်မလိုက်၊ ကိုယ့်ရင်ခွင်မာ၊ တင်ကာပစ်လို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ရဟိနှိုင်ယောင် အားထုတ်သည်
    မိမိလိုရာကို တွေ့ရှိအောင် လိုက်လံ ကြည့်ရှုသည်။ ရန်သူကောင်ကို၊ ရှာစောင်မလိုက်၊ ကိုယ့်ရင်ခွင်မှာ၊ တင်ကာပစ်လို့ (ဆဒ္ဒန်)။ ၂၊ ရရှိနိုင်အောင် အားထုတ်သည်
    look for - search
    ကြိယာ

    ရှာမရ

    [ʃàmɹ]
    ရှာဖွီ မတွိရပဲ ဟိရေ။ ပျောက်ဆုံးရေ။ တောင်သူဒါးမ၊ ရီဝယ်ကျ၊ ယှာလို့မရ၊ မှိုကိုးလ (ဘောင်)။ ၂၊ ခဲယဉ်းရေ။ ခက်ခဲရေ။ မလွယ် ငြိုငြင်ဖွယ် ဖြစ်တေ
    ရှာဖွေ မတွေ့ရပဲ ရှိသည်။ ပျောက်ဆုံးသည်။ တောင်သူဒါးမ၊ ရီဝယ်ကျ၊ ရှာလို့မရ၊ မှိုကိုးလ (ဘောင်)။ ၂၊ ခဲယဉ်းသည်။ ခက်ခဲသည်။ မလွယ် ငြိုငြင်ဖွယ် ဖြစ်သည်
    lost
    ကြိယာ

    ရှားမီး

    [ʃámï]
    ရိုးရိုး ထင်းမီးထက် အပူဟိန်ပြင်းစွာ ရဲရဲနီနိန်ရေ မီး
    ရိုးရိုး ထင်းမီးထက် အပူရှိန်ပြင်းစွာ ရဲရဲနီနေသော မီး
    fire
    နာမ်

    ရှားမီးကျည့်

    [ʃámït͡ɕɛ̰]
    အပူဟိန်ပြင်းစွာ ရဲရဲနီနိန်ရေ ရှားထင်း မီးလောင်ခဲ
    အပူရှိန်ပြင်းစွာ ရဲရဲနီနေသော ရှားထင်း မီးလောင်ခဲ
    fire
    နာမ်