Dictionary Entries
Showing 1,281–1,300 of 1,415 words
ရ
ရှာမှီး
[ʃàm̥ï]
Arakanese:
လိုရာ ရဟိအောင် စုဆောင်းရေ။ ဆည်းပူး အားထုတ်သည်
Burmese:
လိုရာ ရရှိအောင် စုဆောင်းသည်။ ဆည်းပူး အားထုတ်သည်
English:
acquire (knowledge wealth etc.)
Grammar Note:
ကြိယာ
ရှားရောင်
[ʃáɹàʊɴ]
Arakanese:
ယှားစေး၏ အရောင်ဖြစ်ရေ နီညိုရောင်
Burmese:
ရှားစေး၏ အရောင်ဖြစ်သော နီညိုရောင်
English:
reddish brown colour - russet - maroon
Grammar Note:
နာမ်
ရှားရှား
[ʃáʃá]
Arakanese:
ကြော့ လှပတင့်ရေသော။ ယိုင်ကျေး ဖွယ်ရာသော။ ရှင်ပြုပွဲမာ ပိုးဒုံး ဒယောနန့် ထိုင်မသိမ်း အင်္ကျီဝတ်လို့ မောင်သာဖြူကို ရှားလို့ မြင်ခီစွာရာ မလား (အရပ်)။ သောက်လို့ ကောင်းယင့် ရှားရှားရာ (အရပ်)
Burmese:
ကြွကြွရွရွ လှပတင့်တယ်သော။ ယဉ်ကျေး ဖွယ်ရာသော။ ရှင်ပြုပွဲမှာ ပိုးဒုံး ဒယောနန့် ထိုင်မသိမ်း အင်္ကျီဝတ်လို့ မောင်သာဖြူကို ရှားလို့ မြင်ခီစွာရာ မလား (အရပ်)။ သောက်လို့ ကောင်းယင့် ရှားရှားရာ (အရပ်)
English:
proper
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရှားရှား၂
[ʃáʃá၂]
Arakanese:
ထည်ဝါ ခန်းညားသော။ ၂၊ သပ်ရပ် တင့်ရေသော။ အချိုးအစား ကျသော
Burmese:
ထည်ဝါ ခန်းညားသော။ ၂၊ သပ်ရပ် တင့်တယ်သော။ အချိုးအစား ကျသော
English:
magnificent
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရှားရှား၃
[ʃáʃá၃]
Arakanese:
ခန့်ညား ထည်ဝါစွာ။ ဝင့်ထည်စွာ။ မောင်လှဖြူ ဒယော၊ အင်္ကျီ အသစ်နန့် ရှားရှားရာ မလားယေ (အရပ်)။ တထည်ဝတ်ကေ ရှားရှား တထပ်စားကေ၊ ကားကား (ပုံ)
Burmese:
ခန့်ညား ထည်ဝါစွာ။ ဝင့်ထည်စွာ။ မောင်လှဖြူ ဒယော၊ အင်္ကျီ အသစ်နန့် ရှားရှားရာ မလားယေ (အရပ်)။ တစ်ထည်ဝတ်ကေ ရှားရှား တစ်ထပ်စားကေ၊ ကားကား (ပုံ)
English:
magnificent
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှားရှားကားကား
[ʃáʃákáká]
Arakanese:
ထည်ထည် ဝါဝါ။ ခန့်ခန့်ညားညား။ မောင်သာဖြူ ခုံမာ ရှားရှား ကားကား ထိုင်နီစွာရာ မလားယေ (အရပ်)
Burmese:
ထည်ထည် ဝါဝါ။ ခန့်ခန့်ညားညား။ မောင်သာဖြူ ခုံမှာ ရှားရှား ကားကား ထိုင်နီစွာရာ မလားယေ (အရပ်)
English:
magnificently
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှာရှာဖွီဖွီ
[ʃàʃàpʰwípʰwí]
Arakanese:
ဖြစ်တောင့် ဖြစ်ခဲ ကြုံတောင့် ကြုံခရရေအနိန်နန့်။ သာမည ရိုးရိုး ဖြစ်စိုင်ထက် ထူးကဲစွာ လိုလားတွေးခေါ့် ကြံစည်ပြုလုပ်ဗျာယ်
Burmese:
ဖြစ်တောင့် ဖြစ်ခဲ ကြုံတောင့် ကြုံခဲ့ရသော အားဖြင့်။ သာမည ရိုးရိုး ဖြစ်စဉ်ထက် ထူးကဲစွာ လိုလားတွေးတော့ ကြံစည်ပြုလုပ်လျက်
English:
unusually - uncommonly - rarely
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.
[ʃḭ.]
Arakanese:
တခုတရီ၏ ဦးပိုင်း။ ၂၊ တခုတရီသော အဆောက်အအုံ အစဟိစွာ၏ မျက်နှာ ဘက်အရပ်။ အကျွန့်ရို့ အိမ်ဟိ.မာ ချရားပင် ဟိပါရေ (အရပ်)။ ၃၊ အမြင်ခံ ဝန်းကျင်။ လူကြီး သူမနားက ကပ်လို့မထိုင်ရ (အရပ်)။ ၄၊ အလျင်အဦးကာလ။ သူ ဟိ.က ပြောဟောပြီးကေ အကျွန်နောက်ခါ ပြောဟောပါဖို့ (အရပ်)
Burmese:
တစ်စုံတစ်ရာ၏ ဦးပိုင်း။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ခုသော အဆောက်အအုံ စသည်၏ မျက်နှာ ဘက်အရပ်။ အကျွန့်ရို့ အိမ်ရှိ.မှာ ချရားပင် ဟိပါရေ (အရပ်)။ ၃၊ အမြင်ခံ ဝန်းကျင်။ လူကြီး သူမနားက ကပ်လို့မထိုင်ရ (အရပ်)။ ၄၊ အလျင်အဦးကာလ။ သူ ရှိ.က ပြောဟောပြီးကေ အကျွန်နောက်မှ ပြောဟောပါမည် (အရပ်)
English:
front (as in အိမ်~) presence (as in ကျား~မှောက်လျက်လဲ-) somewhere further on (as in ~တွင်တံတားရှိ-) future - hereafter (as in ~ ဖြစ်နောက်ဖြစ်၊ ~ လျှောက်ပြီး မှားဦးမည်။)
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.၂
[ʃḭ.၂]
Arakanese:
အနာဂတ်ကာလ ဖြစ်ရေ။ အကျွန်ုပ်ရို့မာ ဟိ.လလောက်မှ အိမ်ဆောက်ဖြစ်ပါဖို့ (အရပ်)
Burmese:
အနာဂတ်ကာလ ဖြစ်သော။ အကျွန်ုပ်ရို့မှာ ရှိ.လလောက်မှ အိမ်ဆောက်ဖြစ်ပါဖို့ (အရပ်)
English:
fore - front ( as in ~လက်၊ ~သွား) next - coming (as in ~ လ၊ ~ကာလ)
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရှိ.က
[ʃḭ.k]
Arakanese:
မျက်နှာချင်း ဆိုင်ဗျာယ်။ ဟိးတတည့် ဇာလဲကူ ဟိ.က ရပ်နီရေ (အရပ်)။ ၂၊ သူတိထက်၊ ရှေ့ဦးအလျင်။ မမိန့်လျော့ပဲ၊ ဟိ.ကသန်းလို့ (ပဋာ)
Burmese:
မျက်နှာချင်း ဆိုင်လျက်။ ရှေ့တည့်တည့် ဇာလဲကူ ရှိ.က ရပ်နီရေ (အရပ်)။ ၂၊ သူများထက်၊ ရှေ့ဦးအလျင်။ မမေ့လျော့ပဲ၊ ရှိ.ကသန်းလို့ (ပဋာ)
English:
front
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.က၂
[ʃḭ.k၂]
Arakanese:
အတိတ်ကာလက ဖြစ်ရေ။ ဟိ.ကကြမ္မာ၊ တောင်းဆုပါ၊ ကြမ္မာဇာတိ၊ ဟိ.ကြမ္မာကို၊ မေဇာရမိ.မရမိ. (ဓမ္မက)
Burmese:
အတိတ်ကာလက ဖြစ်သော။ ရှိ.ကကြမ္မာ၊ တောင်းဆုပါ၊ ကြမ္မာဇာတိ၊ ရှိ.ကြမ္မာကို၊ မေဇာရမိ.မရမိ. (ဓမ္မက)
English:
past
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
ရှိ.ကပေါက်
[ʃḭ.kpaʊʔ]
Arakanese:
(သဒ္ဒါ) အာသရ။ ၌သရအစဟိရေ။ ပကတိ အသံတိကို လီးနက် အောင်ရွတ် ဆိုစီရန် အရီးအသား၌ ထည့်သွင်း ရီးသားရရေ ထက်အောက် အစက်ပေါက်ငယ် နှစ်လုံး (ဝစ္စပေါက်)
Burmese:
(သဒ္ဒါ) အာသရ။ ၌သရစသော။ ပကတိ အသံများကို လေးနက် အောင်ရွတ် ဆိုစေရန် အရေးအသား၌ ထည့်သွင်း ရေးသားရသော ထက်အောက် အစက်ပေါက်ငယ် နှစ်လုံး (ဝစ္စပေါက်)
English:
[orth.] diacritic mark made up of two dots like the English colon indicating a falling tone
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ကမျက်နှာနောက်ကထား
[ʃḭ.kmrɛʔn̥ànɔ́ɛʔktʰá]
Arakanese:
ရှက်ရွံ့တွန့်ဆုတ် ဗျာယ်ပင် အားတင်း အရဲစွန့်ဗျာယ်။ မျက်နှာ ပူစွာဖြင့်။ မျက်နှာမပြဝံ့ကေလေ့ ဟိ.က မျက်နှာကို နောက်ကထား ပြီးကေ လားခ ရရေဗျာယ် (အရပ်)
Burmese:
ရှက်ရွံ့တွန့်ဆုတ် လျက်ပင် အားတင်း အရဲစွန့်လျက်။ မျက်နှာ ပူစွာဖြင့်။ မျက်နှာမပြဝံ့ကေလေ့ ရှိ.က မျက်နှာကို နောက်ကထား ပြီးကေ လားခ ရရေဗျာယ် (အရပ်)
English:
feel embarrassed
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.ခင်ကဇို့
[ʃḭ.kʰɪ̀ɴkzo̰]
Arakanese:
ရှေးက နည်းတူ။ ရှီးနည်းတတူ။ ထီးနန်းပြည်ရွာ၊ လူတိုင်း၊ ဟိ.ခင်ကဇို့ ငါ့တိုင်းပြည်မာ သာယာဟိရီလား (ဓမ္မက)
Burmese:
ရှေးက နည်းတူ။ ရှေးနည်းအတူ။ ထီးနန်းပြည်ရွာ၊ လူတကာ၊ ရှိ.ခင်ကဇို့ ငါ့တိုင်းပြည်မှာ သာယာဟိရေလား (ဓမ္မက)
English:
traditionally
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.ဆက်
[ʃḭ.sʰɛʔ]
Arakanese:
စကားလုံးရို့၏ ရှေ့မှ ပြည်စုံအောင် ဖြည့်စွက် သုံးနှုန်းလိဟိရေ စကားလုံး
Burmese:
စကားလုံးတို့၏ ရှေ့မှ ပြည်စုံအောင် ဖြည့်စွက် သုံးနှုန်းလေ့ရှိသော စကားလုံး
English:
[gram.] prefix
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ဆင့်နောက်ဆင့်
[ʃḭ.sʰɪ̰ɴnɔ́ɛʔsʰɪ̰ɴ]
Arakanese:
ရှေ့နန့်နောက် အချိန်များစွာ မကွာခြားပဲ။ တဆက်တည်း ပိုင်အားဖြင့်။ မောင်နီနန့် မောင်မည်း ဟိ.ဆင့်နောက်ဆင့် ကျောင်းကို လားခကတ်တေ (အရပ်)
Burmese:
ရှေ့နှင့်နောက် အချိန်များစွာ မကွာခြားပဲ။ တစ်ဆက်တည်း သဖွယ်အားဖြင့်။ မောင်နီနန့် မောင်မည်း ရှိ.ဆင့်နောက်ဆင့် ကျောင်းကို လားခကတ်တေ (အရပ်)
English:
consecutively - continuously
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.ဆိုင်
[ʃḭ.sʰàɪɴ]
Arakanese:
မျက်နှာ ချင်းဆိုင်ဗျာယ်။ တတည့်။ တူရူ
Burmese:
မျက်နှာ ချင်းဆိုင်လျက်။ တည့်တည့်။ တူရူ
English:
frontage
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.ဆိုင်ကြက်တက်
[ʃḭ.sʰàɪɴt͡ɕɛʔtɛʔ]
Arakanese:
မျက်စိအောက်မာ အထင်အရှားအနိန်နန့်။ မျက်မြင် ဒိဌအားဖြင့်။ ဟိ.ဆိုင်ကြက်တက် ဖီးလွယ်အိတ်ထဲက ထွတ်တေ (အရပ်)
Burmese:
မျက်စိအောက်တွင် အထင်အရှား အားဖြင့်။ မျက်မြင် ဒိဌအားဖြင့်။ ရှိ.ဆိုင်ကြက်တက် လွယ်အိတ်ထဲက နှိုက်တေ (အရပ်)
English:
as personally witnessed
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.ဆောင်
[ʃḭ.sʰàʊɴ]
Arakanese:
တယောက်တလီသော အမှုကိစ္စမာ ဦးစီး လမ်းညွှန်ပြုသည်
Burmese:
တစ်စုံတစ်ယောက်သော အမှုကိစ္စတွင် ဦးစီး လမ်းညွှန်ပြုသည်
English:
lead
Grammar Note:
ကြိယာ
ရှိ.ဆောင်ရှိ.ရွက်
[ʃḭ.sʰàʊɴʃḭ.ɹwɛʔ]
Arakanese:
ဂေါင်းဆောင် အဖြစ်ဖြင့် လမ်းညွှန်ပြုသူ
Burmese:
ခေါင်းဆောင် အဖြစ်ဖြင့် လမ်းညွှန်ပြုသူ
English:
leader
Grammar Note:
နာမ်