Dictionary Entries
Showing 1,301–1,320 of 1,415 words
ရ
ရှိ.တင်
[ʃḭ.tɪ̀ɴ]
Arakanese:
တစုံ တယောက်သော သူ၏ ရှေ့၌ တည်စေ လားလီသည်
Burmese:
တစ်စုံ တစ်ယောက်သော သူ၏ ရှေ့၌ တည်စေ သွားစေသည်
English:
lead
Grammar Note:
ကြိယာ
ရှိ.တည်
[ʃḭ.tɛ̀]
Arakanese:
နံဖီးမာ ရောက်ဟိရေ။ ရောက်ဟိ ရပ်နိန်ရေ။ ၂၊ ရှီးရှုရေ။ မျက်နှာ မူရေ။ ဦးတည်ရေ။ ကေသာရာမာပြီး၊ မွီးဖက်တော်လေ၊ ကုန်းပေါ်ထက်မာ၊ တက်ကာစီးလို့၊ ခရီးဟိုတည်၊ လာတုံလီကေ (ကော်)
Burmese:
အနီး၌ ရောက်ရှိသည်။ ရောက်ရှိ ရပ်နေသည်။ ၂၊ ရှေးရှုသည်။ မျက်နှာ မူသည်။ ဦးတည်သည်။ ကေသာရာတွင်ပြီး၊ ဖွားဖက်တော်လေ၊ ကုန်းပေါ်ထက်မှာ၊ တက်ကာစီးလို့၊ ခရီးရှိုတည်၊ လာတုံလေကေ (ကော်)
English:
frontage
Grammar Note:
ကြိယာ
ရှိ.တည့်တည့်
[ʃḭ.tɛ̰tɛ̰]
Arakanese:
တူရူမျက်နှာ မူရာ။ တတည့် မျက်နှာချင်း ဆိုင်ဗျာယ်။ လူဟို့တတည့်က ကွယ်လို့ထိုင်နီရေ (အရပ်)။ ၂၊ လက်ငင်းဟိဆိုင်။ မျက်မြင်တင်အပ်
Burmese:
တူရူမျက်နှာ မူရာ။ တည့်တည့် မျက်နှာချင်း ဆိုင်လျက်။ လူရှို့တည့်တည့်က ကွယ်လို့ထိုင်နီရေ (အရပ်)။ ၂၊ လက်ငင်းရင်ဆိုင်။ မျက်မြင်တင်အပ်
English:
front
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.တန်း
[ʃḭ.táɴ]
Arakanese:
ဟိပိုင်းမာ စီတန်းဗျာယ် ဟိနိန်ရေ ထိုင်ခုံ လူ အစဟိစွာ
Burmese:
ရှေ့ပိုင်းတွင် စီတန်းလျက် ရှိနေသော ထိုင်ခုံ လူ စသည်
English:
front row
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.တိုးနောက်ဆုတ်
[ʃḭ.tónɔ́ɛʔsʰoʊʔ]
Arakanese:
ဟိကိုတိုးခြည် နောက်ကိုပြန်ခြည် ပြုဗျာယ်။ ၂၊ အတက်အဆုတ်ကို ပိုင်းခြား မရပဲဗျာယ်
Burmese:
ရှေ့သို့တိုးချည် နောက်သို့ပြန်ချည် ပြုလျက်။ ၂၊ အတက်အဆုတ်ကို ပိုင်းခြား မရပဲလျက်
English:
(move) backwards and forwards undecidedly
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.တော်ပြီး
[ʃḭ.tɔ̀pɹï]
Arakanese:
ဘုရင်မင်းမြတ် ထွက်တော်မူဖို့အခါ အလျင် ကြိုတင်ပနာ ထွက်ကာ လိုအပ်ချက်တိကို တိုက်တွန်း ပြင်ဆင်ရရေ အမှုထမ်း။ ၂၊ (ဥပစာ) ရှီးဦး ကြိုတင် ပြုလုပ်သူ
Burmese:
ဘုရင်မင်းမြတ် ထွက်တော်မူမည့်အခါ အလျင် ကြိုတင်၍ ထွက်ကာ လိုအပ်ချက်များကို တိုက်တွန်း ပြင်ဆင်ရသော အမှုထမ်း။ ၂၊ (ဥပစာ) ရှေးဦး ကြိုတင် ပြုလုပ်သူ
English:
royal herald - forerunner precursor - harbinger advance party (as in ~အဖွဲ့)
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.တော်မှောက်
[ʃḭ.tɔ̀m̥ɔ́ɛʔ]
Arakanese:
မျက်စိ.အောက်။ မျက်မြင် လင်းဟိရေ အပိုင်းအရာ။ နီးကပ်စွာ မြင်သာသော ဝန်းကျင်
Burmese:
မျက်စိ.အောက်။ မျက်မြင် လင်းရှိသော အပိုင်းအခြား။ နီးကပ်စွာ မြင်သာသော ဝန်းကျင်
English:
one’s presence
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ထိုး
[ʃḭ.tʰó]
Arakanese:
အော သရကို အော် သရအဖြစ် ပြောင်းလဲရာမာ ရီးချ၏ အထက်မှ ဖြည့်သွင်းရရေ လက္ခဏာ။ သဝေထိုးကြီးယေး ချ ဟို့ကို ထိုးကော်
Burmese:
အော သရကို အော် သရအဖြစ် ပြောင်းလဲရာတွင် ရေးချ၏ အထက်မှ ဖြည့်သွင်းရသော လက္ခဏာ။ သဝေထိုးကြီးယေး ချ ရှို့ကို ထိုးကော်
English:
[ orth ] short forward arc ( -် ) superscripted on a postscripted loop ( -ာ ၊ -ါ) to change the vowel sound (ဩ၊ ေဩာ၊ အော)-o:- to ( ဪ၊ အော်) - ဝ - cf အသတ်
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ထိုးနောက်ငင်
[ʃḭ.tʰónɔ́ɛʔŋɪ̀ɴ]
Arakanese:
ဟိကိုတိုးခြည် နောက်ကိုဆွဲ ခြည်ပြုဗျာယ်
Burmese:
ရှေ့သို့တွန်းချည် နောက်သို့ဆွဲ ချည်ပြုလျက်
English:
spasmodically (jerking back and forth) - (move) backwards and forwards undecidedly
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
ရှိ.ထိုးဖိနပ်
[ʃḭ.tʰópʰìnaʔ]
Arakanese:
ဦးပိုင်း၌ ထိပ်လုံး အအုပ်ပါ၍ ခြီချောင်းများ စု၍ သွင်းကာစီးရရေ ဖိနပ်တမျိုး
Burmese:
ဦးပိုင်း၌ ထိပ်လုံး အအုပ်ပါ၍ ခြေချောင်းများ စု၍ သွင်းကာစီးရသော ဖိနပ်တစ်မျိုး
English:
footwear
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.နီ
[ʃḭ.ní]
Arakanese:
တရားဥပဒေနန့် အညီ မှန်ကန် တိကျစွာ စီရင်နိုင်ရီးအတွက် ရွက်ဆောင် ကူညီသော အာဏာပိုင်ရို့က ချမှတ်ထားရေ ကျင့်စဉ် တတ်ကျွမ်းသူ။ ဇိမ်သတ်ကိုပေ၊ ဟိ.နီ ပြုလုပ်ပြီးကေလျှင်၊ ခေါ်ယူပြီးလာပြီးကေသာ (ဗမာချီ)
Burmese:
တရားဥပဒေနှင့် အညီ မှန်ကန် တိကျစွာ စီရင်နိုင်ရေးအတွက် ရွက်ဆောင် ကူညီသော အာဏာပိုင်တို့က ချမှတ်ထားသည့် ကျင့်စဉ် ကျွမ်းကျင်သူ။ ဇိမ်သတ်ကိုပေ၊ ရှိ.နီ ပြုလုပ်ပြီးလျှင်၊ ခေါ်ယူပြီးလာ၍သာ (ဗမာချီ)
English:
lawyer - pleader - advocate - attorney
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.နီရှိ.ဖျား
[ʃḭ.níʃḭ.pʰrá]
Arakanese:
တရားဥပဒေနန့် အညီ မှန်ကန် တိကျစွာ စီရင် နိုင်ရီးအတွက် ရွက်ဆောင် ကူညီသော အာဏာပိုင်ရို့က ချမှတ်ထားရေ ကျင့်စဉ် တတ်ကျွမ်းသူ။ ဇိမ်သတ်ကိုပေ၊ ဟိ.နီ ပြုလုပ်ပြီးကေလျှင်၊ ခေါ်ယူပြီးလာပြီးကေသာ (ဗမာချီ)
Burmese:
တရားဥပဒေနှင့် အညီ မှန်ကန် တိကျစွာ စီရင် နိုင်ရေးအတွက် ရွက်ဆောင် ကူညီသော အာဏာပိုင်တို့က ချမှတ်ထားသည့် ကျင့်စဉ် ကျွမ်းကျင်သူ။ ဇိမ်သတ်ကိုပေ၊ ရှိ.နီ ပြုလုပ်ပြီးလျှင်၊ ခေါ်ယူပြီးလာ၍သာ (ဗမာချီ)
English:
lawyer - pleader - advocate - attorney
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.နီလိုက်
[ʃḭ.nílaɪʔ]
Arakanese:
အမှုအခင်း အစဟိစွာမာ တရားဥပဒေ ကျနသေချာရီးအတွက် ပါဝင် ဆောင်ရွက်ရေ။ ၂၊ (ဥပစာ) တဦးတယောက်ဘက်မှ လိုက်ပြီးကေ အကြောင်းရှာကာ ထောက်ခံ ပြောဆိုရေ
Burmese:
အမှုအခင်း စသည်တွင် တရားဥပဒေ ကျနသေချာရေးအတွက် ပါဝင် ဆောင်ရွက်သည်။ ၂၊ (ဥပစာ) တစ်ဦးတစ်ယောက်ဘက်မှ လိုက်၍ အကြောင်းရှာကာ ထောက်ခံ ပြောဆိုသည်
English:
practise law - plead in court [fig.] speak for someone in some matter
Grammar Note:
ကြိယာ
ရှိ.ပေါက်နှစ်လုံး
[ʃḭ.paʊʔn̥ɪʔlóʊɴ]
Arakanese:
ဟိ.ကပေါက် သဝေထိုး ကကြီးယေးချ ငသတ်ကောင် ဟိ.ပေါက်နှစ်လုံးကောင်း
Burmese:
ရှိ.ကပေါက် သဝေထိုး ကကြီးယေးချ ငသတ်ကောင် ရှိ.ပေါက်နှစ်လုံးကောင်း
English:
[orth.] diacritic mark made up of two dots like the English colon indicating a falling tone
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ပြီး
[ʃḭ.pɹï]
Arakanese:
ဘုရင်မင်းမြတ် ထွက်တော် မူဖို့အခါ အလျင်ကြိုတင်ပနာ ထွက်ကာ လိုအပ်ချက်တိကို တိုက်တွန်း ပြင်ဆင်ရရေ အမှုထမ်း။ ၂၊ (ဥပစာ) ရှီးဦး ကြိုတင် ပြုလုပ်သူ
Burmese:
ဘုရင်မင်းမြတ် ထွက်တော် မူမည့်အခါ အလျင်ကြိုတင်၍ ထွက်ကာ လိုအပ်ချက်များကို တိုက်တွန်း ပြင်ဆင်ရသော အမှုထမ်း။ ၂၊ (ဥပစာ) ရှေးဦး ကြိုတင် ပြုလုပ်သူ
English:
royal herald - forerunner precursor - harbinger advance party (as in ~အဖွဲ့)
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ဖျား
[ʃḭ.pʰrá]
Arakanese:
ရှေ့ဆုံးကျသော အပိုင်း
Burmese:
ရှေ့ဆုံးကျသော အပိုင်း
English:
source
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ဖြစ်
[ʃḭ.pʰɹɪʔ]
Arakanese:
အတိတ် ကာလမာ ဖြစ်ပျက် ခပြီးကေသော အကြောင်းအရာ
Burmese:
အတိတ် ကာလတွင် ဖြစ်ပျက် ခဲ့ပြီးသော အကြောင်းအရာ
English:
[astrol ] future things to come
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.မှောက်
[ʃḭ.m̥ɔ́ɛʔ]
Arakanese:
မျက်စိ.အောက်။ မျက်မြင်လင်းဟိရေ အပိုင်းအရာ။ နီးကပ်စွာ မြင်သာသော ဝန်းကျင်။ ကြိုးတန်းကြိုးလျှောက်၊ လူဟိ.မှောက်မာ၊ အံ့လောက်စဖွယ် (ရာသီဖွဲ့)
Burmese:
မျက်စိ.အောက်။ မျက်မြင်လင်းရှိသော အပိုင်းအခြား။ နီးကပ်စွာ မြင်သာသော ဝန်းကျင်။ ကြိုးတန်းကြိုးလျှောက်၊ လူရှိ.မှောက်မှာ၊ အံ့လောက်စဖွယ် (ရာသီဖွဲ့)
English:
one’s presence
Grammar Note:
နာမ်
ရှိ.ရ
[ʃḭ.ɹ]
Arakanese:
ရည်ရွယ်ချက်၊ ရည်မှန်းချက်ထားပနာ အာရုံစိုက်သည်
Burmese:
ရည်ရွယ်ချက်၊ ရည်မှန်းချက်ထား၍ အာရုံစိုက်သည်
English:
focus
Grammar Note:
ကြိယာ
ရှိ.ရီး
[ʃḭ.ɹï]
Arakanese:
နောင်တချိန် ဖြစ်ပေါ်ဖို့ အကြောင်းကိစ္စ။ အနာဂတ်အရီး
Burmese:
နောင်တစ်ချိန် ဖြစ်ပေါ်မည့် အကြောင်းကိစ္စ။ အနာဂတ်အရေး
English:
future
Grammar Note:
နာမ်