Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 141–160 of 1,415 words

    ရ

    ရင်မှာခံ

    [ɹɪ̀ɴm̥àkʰံ]
    မစာမကြေသနန့် ရင်မားမာ ပြည့််တ နိန်ရေ
    မစာမကြေသဖြင့် ရင်တွင်းတွင် ပြည့််တစ် နေသည်
    be full in the stomach
    ကြိယာ

    ရင်ယှား

    [ɹɪ̀ɴʃá]
    အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး။ (မမာ့ရို့ အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး ရီချိုးရေကို အဝတ်ယှားလို့ ရီချိုးရေ။ ရင်ယှားလို့ ရီချိုးရေဟု ရှီးဟောင်း အသက်ကြီးရေ အဘောင်သျှင်မရို့ သုံးနှုန်းသော ပေါရဏစကား။
    အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး။ (မိန်းမတို့ အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး ရေချိုးသည်ကို အဝတ်ယှားလို့ ရီချိုးရေ။ ရင်ယှားလို့ ရီချိုးရေဟု ရှေးဟောင်း အသက်ကြီးသော အဖွားတို့ သုံးနှုန်းသော ပေါရဏစကား။
    undress
    နာမ်

    ရင့်ရင့်ဖတ်ဖတ်

    [ɹɪ̰ɴɹɪ̰ɴpʰaʔpʰaʔ]
    သစ်သီး အစဟိစွာရို့ မှည့်လုနီး ဖြစ်ရေ
    သစ်သီး စသည်တို့ မှည့်လုနီး ဖြစ်သော
    mature
    နာမဝိသေသန

    ရင်းရာရင်းရာ

    [ɹɪ́ɴɹàɹɪ́ɴɹà]
    သွေး နံဖီးစပ်ဆုံးသော ဆွီမျိုး။ ၂၊ အလွန် အကျွမ်းဝင် ရင်းနှီးသော သူ။ ရင်းရာရင်းရာ ကလန့်မှ အဆီခြာ (ပုံ)
    သွေး အနီးစပ်ဆုံးသော ဆွေမျိုး။ ၂၊ အလွန် အကျွမ်းဝင် ရင်းနှီးသော သူ။ ရင်းရာရင်းရာ ကလန့်မှ အဆီခြာ (ပုံ)
    relative
    နာမ်

    ရင်ရူး

    [ɹɪ̀ɴɹùး]
    ကိုယ့်အကျိုးငှာ လွန်ကဲသော လိုချင် တောင့်တမှု။ အစွဲကြီးရေ လောဘစိတ်
    မိမိအကျိုးငှာ လွန်ကဲသော လိုချင် တောင့်တမှု။ အစွဲကြီးသော လောဘစိတ်
    greed
    နာမ်

    ရင့်ရူ

    [ɹɪ̰ɴɹù]
    သာယာသော အသံဖြင့် မြည်ရေ။ ငှက်ကေမောင်နှံ၊ ရင့်ကျူးသံကို၊ ကြားပြန်လတ်ကေ (ချစ်မပြေ)။ ကျေးသားရင့်ရူ၊ ဖော်ကွဲသူရို့ (ချစ်မပြေ)
    သာယာသော အသံဖြင့် မြည်သည်။ ငှက်ကေမောင်နှံ၊ ရင့်ကျူးသံကို၊ ကြားပြန်လတ်ကေ (ချစ်မပြေ)။ ကျေးသားရင့်ရူ၊ ဖော်ကွဲသူတို့ (ချစ်မပြေ)
    proclaim - (of birds)utter a melodious note
    ကြိယာ

    ရင့်ရော်

    [ɹɪ̰ɴɹɔ̀]
    အသက်အရွယ် ကြီးပြီးကေ အိုမင်းခြင်းသို့ ရောက်သော။ ကြွီခမင်းနီးနွမ်းဟိရေ။ နွမ်းရိခြောက်သွိသော
    အသက်အရွယ် ကြီး၍ အိုမင်းခြင်းသို့ ရောက်သော။ ကြွေလုနီးနွမ်းရှိသော။ နွမ်းရိခြောက်သွေ့သော
    old faded or withered
    နာမဝိသေသန

    ရင့်ရွမ်း

    [ɹɪ̰ɴɹʊ̀ɴ]
    သစ်သီးရွမ်းပြင်း ဖြစ်လုနီးဟိရေ
    သစ်သီးရွမ်းပြင်း ဖြစ်လုနီးရှိသည်
    mature
    ကြိယာ

    ရင်းရှိ.ဖျားရှိ.

    [ɹɪ́ɴʃḭ.pʰráʃḭ.]
    အရင်းအဖျား (မကြီးမငယ်) တူညီမှု ဟိရေ
    အရင်းအဖျား (မကြီးမငယ်) တူညီမှု ရှိသည်
    equal
    ကြိယာ

    ရင်လက်သပ်

    [ɹɪ̀ɴlɛʔθaʔ]
    (ရင်ကို လက်ဖြင့် ပင့်သပ် ရလောက်ယောင်) အံ့ဩငေးမောဗျာယ်၊ အလွန်အကျွံ အံ့ဩဖွယ် ဟိဗျာယ်
    (ရင်ကို လက်ဖြင့် ပင့်သပ် ရလောက်အောင်) အံ့ဩငေးမောလျက်၊ အလွန်အမင်း အံ့ဩဖွယ် ရှိလျက်
    amazed
    ကြိယာဝိသေသန

    ရင်လယောက်တန်း

    [ɹɪ̀ɴljɔ́ɛʔtáɴ]
    မြို့ရိုးထက်မာ ဆောက်လုပ်ထားရေ အဆောက် အအုံ၏ အစွန်အနား အပြင်ဖက်မာ တန်းခါး တဖက်မှ တဖက်ကို ကူးသန်း သွားနှိုင်ယောင် ပျိုင်စီထားရေ ပျိုင်ပြားများ
    မြို့ရိုးပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်ထားသော အဆောက် အအုံ၏ အစွန်အနား အပြင်ဘက်တွင် တံခါး တစ်ဘက်မှ တစ်ဘက်သို့ ကူးသန်း သွားနိုင်အောင် ကြမ်းခင်းထားသော ပျဉ်ပြားများ
    timber
    နာမ်

    ရင်လီး

    [ɹɪ̀ɴlï]
    (ဥပစာ)စိုးရိမ် ကြောင့်ကြမှု များပြားရေ။ အဲ … မင်းတယောက် စားရီး သောက်ရီးကို မြင်ရို့ ငါရင်လီး နီဗျယ်ဝေး (အရပ်)
    (ဥပစာ)စိုးရိမ် ကြောင့်ကြမှု များပြားသည်။ အဲ … မင်းတစ်ယောက် စားရီး သောက်ရီးကို မြင်ရို့ ငါရင်လီး နီဗျယ်ဝေး (အရပ်)
    [fig.] be heavy heart
    ကြိယာ

    ရင်လွှမ်း

    [ɹɪ̀ɴlW̯áɴ]
    ရင်ဖတ် နို့သီးကို ဖုံးအုပ် ဆင်မြန်းရရေ တန်ဆာတမျိုး။ ရင်လွှမ်း ဒွါဒရာ၊ မြတန်ဆာကို၊ ကိုယ်မာလေ့သော့ဝတ် (လွမ်းမပြေ)
    ရင်ဘတ် သားမြတ်ကို ဖုံးအုပ် ဆင်မြန်းရသော တန်ဆာတစ်မျိုး။ ရင်လွှမ်း ဒွါဒရာ၊ မြတန်ဆာကို၊ ကိုယ်မှာလည်းဝတ် (လွမ်းမပြေ)
    bodice
    နာမ်

    ရင်ဝ

    [ɹɪ̀ɴw]
    ရင်ဖတ်၏ အပြန့်အပြား။ ၂၊ ချိုင့်နိန်ရေ ရင်၏ အထဲဘက် နီရာ။ ရင်ဝတတောင်၊ နွယ်ကန်ယောင်
    ရင်ဘတ်၏ အပြန့်အပြား။ ၂၊ ချိုင့်နေသော ရင်၏ အတွင်းဘက် နေရာ။ ရင်ဝတစ်တောင်၊ နွယ်ကန်ယောင်
    chest
    နာမ်

    ရင်ဝအီ

    [ɹɪ̀ɴwʔí]
    ရင်ထဲမာ ကြည်လင် ချမ်းမြေ့မှုကို ခံစားရရေ။ ပူပင် ကြောင့်ကြမှုမှ ကင်းသည်
    ရင်ထဲ၌ ကြည်လင် ချမ်းမြေ့မှုကို ခံစားရသည်။ ပူပင် ကြောင့်ကြမှုမှ ကင်းသည်
    [fig.] be relieved - have peace of mind
    ကြိယာ

    ရင့်သန်

    [ɹɪ̰ɴθàɴ]
    အလိအထုံ ဝါသနာအရ အရည်အခြင်း တိုးတက်ရေ။ စည်ပင် ပြန့်ပွား နနောင်းသည်
    အလေ့အထုံ ဝါသနာအရ အရည်အချင်း တိုးတက်သည်။ စည်ပင် ပြန့်ပွား ခိုင်မာသည်
    (of mind) grow in strength - mature
    ကြိယာ

    ရင်သား

    [ɹɪ̀ɴθá]
    ရင်၌ ဖြစ်ရေ သား၊ သမီး။ သားရင်း၊ သမီးရင်း။ ဤမင်းစွာကား၊ ကြောသား ရင်သား ခွဲခြားသလော မခွဲခြားသလော (တောင်)
    ရင်၌ ဖြစ်သော သား၊ သမီး။ သားရင်း၊ သမီးရင်း။ ဤမင်းသည်ကား၊ ကြောသား ရင်သား ခွဲခြားသလော မခွဲခြားသလော (တောင်)
    ones children - off spring breasts
    နာမ်

    ရင်းသီးရင်းဖတ်

    [ɹɪ́ɴθïɹɪ́ɴpʰaʔ]
    နှစ်လ တာရှည် ဖျားနာနေသနန့် နာလန် မထူနိုင် ဖြစ်တေ
    နှစ်လ ကြာရှည်စွာ ဖျားနာနေသဖြင့် နာလန် မထူနိုင် ဖြစ်သည်
    chronic illness
    ကြိယာ

    ရင်းသီးရင်းသတ်

    [ɹɪ́ɴθïɹɪ́ɴθaʔ]
    နှစ်လ တာရှည် စွဲကပ်နိန်ရေ ရောဂါ
    နှစ်လ ကြာရှည်စွာ စွဲကပ်နေသော ရောဂါ
    chronic illness
    နာမ်

    ရင်သျှား

    [ɹɪ̀ɴʃá]
    အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး။ (မမာ့ရို့ အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး ရီချိုးရေကို အဝတ်ယှားလို့ ရီချိုးရေ။ ရင်ယှားလို့ ရီချိုးရေဟု ရှီးဟောင်း အသက်ကြီးရေ အဘောင်သျှင်မရို့ သုံးနှုန်းသော ပေါရဏစကား။
    အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး။ (မိန်းမတို့ အဝတ်မပါ ဗလာတုံးလုံး ရေချိုးသည်ကို အဝတ်ယှားလို့ ရီချိုးရေ။ ရင်ယှားလို့ ရီချိုးရေဟု ရှေးဟောင်း အသက်ကြီးသော အဖွားတို့ သုံးနှုန်းသော ပေါရဏစကား။
    undress
    နာမ်