Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 341–360 of 1,963 words

    လ

    လက်ရာ

    [lɛʔɹà]
    တခုတရီကို လက်နန့် ထိကိုင်သနန့် ကျန်ရစ်ခရေ အမှတ်အသား အရီးအကြောင်း။ ၂၊ (နမူနာ) တယောက်တလီ၏ ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်ချက်။ တယောက်တလီ၏ လက်မှု ပညာဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်
    တစ်စုံတစ်ခုကို လက်ဖြင့် ထိကိုင်သဖြင့် ကျန်ရစ်ခဲ့သော အမှတ်အသား အရေးအကြောင်း။ ၂၊ (ဥပမာ) တစ်စုံတစ်ယောက်၏ ပြုလုပ် ဆောင်ရွက်ချက်။ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ လက်မှု ပညာဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်
    finger or hand print [fig.] (someones) handiwork workmanship
    နာမ်

    လက်ရာခြီရာ

    [lɛʔɹàkʰɹìɹà]
    တဦးတယောက် ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း အမှတ်အသား
    တစ်ဦးတစ်ယောက် ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း အမှတ်အသား
    clue
    နာမ်

    လက်ရာမြောက်

    [lɛʔɹàmɹɔ́ɛʔ]
    လက်ရာ ကောင်းမွန်ရေ
    လက်ရာ ကောင်းမွန်သည်
    be of exquisite workmanship
    ကြိယာ

    လက်ရိပ်ပြ

    [lɛʔɹìaʔpɹ]
    တခုတရီကို သိစီလိုမှုနန့် လက်၊ ခြေ အစဟိစွာ့ အမူအရာနန့် ပြရေ
    တစ်စုံတစ်ရာကို သိစေလိုမှုဖြင့် လက်၊ ခြေ စသည့် အမူအရာဖြင့် ပြသည်
    give a covert signal with the hand
    ကြိယာ

    လက်ရိပ်လက်ခြီပြ

    [lɛʔɹìaʔlɛʔkʰɹìpɹ]
    တခုတရီကို သိစီ လိုမှုဖြင့် လက်၊ ခြေအစဟိစွာ့ အမူအရာနန့် ပြရေ
    တစ်စုံတစ်ရာကို သိစေ လိုမှုဖြင့် လက်၊ ခြေစသည့် အမူအရာဖြင့် ပြသည်
    give a covert signal with the hand
    ကြိယာ

    လက်ရိုး

    [lɛʔɹó]
    ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် လိုက်နာ ကျင့်သုံးလာခရေ အလိအထ။ ၂၊ ရှေးအစိုင်အဆက် ကိုးကွယ်ပသ လာခရေ နတ်
    ဘိုးဘွားစဉ်ဆက် လိုက်နာ ကျင့်သုံးလာခဲ့သော အလေ့အထ။ ၂၊ ရှေးအစဉ်အဆက် ကိုးကွယ်ပသ လာခဲ့သော နတ်
    traditionally through past generation
    နာမ်

    လက်ရိုက်

    [lɛʔɹaɪʔ]
    ဆောက်၊ စူး၊ စို့ စစွာကို ရိုက်ရန် သစ်သားနန့် ပြုလုပ်ထားရေ လက်ကိုင် ရိုက်တံပါ တမျိုး။ ထမ်းပိုး လက်ရိုက် မီးတိုက် မီးခတ်၊ မချန်လွတ်ပဲ (ဆဒ္ဒန်)
    ဆောက်၊ စူး၊ စို့ စသည်ကို ရိုက်ရန် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လက်ကိုင် ရိုက်တံပါ တစ်မျိုး။ ထမ်းပိုး လက်ရိုက် မီးတိုက် မီးခတ်၊ မချန်လွတ်ပဲ (ဆဒ္ဒန်)
    mallet
    နာမ်

    လက်ရိုင်

    [lɛʔɹàɪɴ]
    သစ်သား ကျုံ့ယုံ့မှု လျော့ပါး၍ အသား သေစီရန် အလွယ်ချေ ခုတ်လှဲနိုင်ဖို့ အပင်၏ အောက်ခြီပိုင်းမှ ပင်လုံးကိုရစ်၍ အခွံ အကာတိကို ခုတ်ထစ် ခွါပစ်သည်
    သစ်သား ကျုံ့ယုံ့မှု လျော့ပါး၍ အသား သေစေရန် အလွယ်တကူ ခုတ်လှဲနိုင်ရန် သစ်ပင်၏ အောက်ခြေပိုင်းမှ ပင်လုံးကိုရစ်၍ အခွံ အကာများကို ခုတ်ထစ် ခွါပစ်သည်
    chop
    ကြိယာ

    လက်ရိုင်း

    [lɛʔɹáɪɴ]
    အတွိအကြုံ မဟိသိမ့်ရေ။ တခုတရီသော အလုပ်ကို လုပ်ဗလင့် လုပ်ထ မဟိသိမ့်ရေ
    အတွေ့အကြုံ မယှိသေးသော။ တစ်စုံတစ်ခုသော အလုပ်ကို လုပ်လေ့ လုပ်ထ မယှိသေးသော
    no experience
    နာမဝိသေသန

    လက်ရီး

    [lɛʔɹï]
    လက်နန့် ရီးသားသော စာလုံး အက္ခရာ အနိန်အထား ပုံစံ
    လက်ဖြင့် ရေးသားသော စာလုံး အက္ခရာ အနေအထား ပုံစံ
    handwriting physical accomplishment - action
    နာမ်

    လက်ရီးမူ

    [lɛʔɹïmù]
    ပုံနှိပ်ခြင်းကို မပြုရသိမ့်ရေ လက်နန့် ရီးရင်းစာမူ
    ပုံနှိပ်ခြင်းကို မပြုရသေးသော လက်ဖြင့် ရေးရင်းစာမူ
    hand written script
    နာမ်

    လက်ရီးလက်သား

    [lɛʔɹïlɛʔθá]
    လက်နန့် ရီးသားသော စာလုံး အက္ခရာ အနိန်အထား ပုံစံ
    လက်ဖြင့် ရေးသားသော စာလုံး အက္ခရာ အနေအထား ပုံစံ
    handwriting physical accomplishment - action
    နာမ်

    လက်ရုံး

    [lɛʔɹóʊɴ]
    မင်းကြမ်းရွှီဘန်းသည် ဘုန်းလက်ရုံးနန့် ပြည့်စုံသူ တယောက်။ ရေမထွက် မဝင်ရယောင် ပိတ်ဆီးဖို့ လုပ်ထားရေ မြေတန်း
    မင်းသားကြီးရွှေဘန်းသည် ဘုန်းလက်ရုံးနှင့် ပြည့်စုံသူ တစ်ယောက်။ ရေမထွက် မဝင်ရအောင် ပိတ်ဆီးဖို့ လုပ်ထားသော မြေတန်း
    upperarm fighting ability [as in ဘုန်း~နှင့်ပြည့်စုံ] dependable person [as in ~ တစ်ဆူ အားကိုးတော်မူသော] handrail along the side of a boat [See illus at လှေ] handrail of a bullock cart [See illus at လှည်း] arm of a Myanmar harp [See illus at စောင်းက
    နာမ်

    လက်ရုံး၂

    [lɛʔɹóʊɴ၂]
    ရခိုင်စပါး အမျိုးအမည်တခု
    ရခိုင်စပါး အမျိုးအမည်တစ်ခု
    Type of rakhine’s paddy
    နာမ်

    လက်ရုံးတန်း

    [lɛʔɹóʊɴtáɴ]
    ရက်ကန်းစင်မာ တိုင်ခြည်ရို့ကို ခံထားရေ ကုန်းဖြီ နှစ်ချောင်းနှင့် လက်ထိပ် အနားဟိ သစ်သားတန်း
    ယက်ကန်းစင်တွင် တိုင်ချည်တို့ကို ခံထားသော ထုတ်တန်း နှစ်ချောင်းနှင့် လက်ထိပ် အနားယှိ သစ်သားတန်း
    none
    နာမ်

    လက်ရုံးတန်း၂

    [lɛʔɹóʊɴtáɴ၂]
    (ဥပစာ) ကိုယ့် စွမ်းအားကို ယုံကြည်စွာ အားမာန် ကြားဝင့်ကာ ကြုံးဝါးရေ။ လာမှလာပါစီ နှက်ဖို့လို့ လက်ရုံးတန်းတော် မူသည် (ရှီးထုံး)
    (ဥပစာ) မိမိ၏ စွမ်းအားကို ယုံကြည်စွာ အားမာန် ကြားဝင့်ကာ ကြုံးဝါးသည်။ လာမှလာပါစေ နှက်မည်ဟု လက်ရုံးတန်းတော် မူသည် (ရှေးထုံး)
    proclaim
    ကြိယာ

    လက်ရုံးရည်

    [lɛʔɹóʊɴɹɛ̀]
    ခုခံ ကာကွယ်တိုက်ခိုက် အောင်မြင်နိုင်စွမ်း ဟိခြင်း အစဟိရေ ကာယစွမ်းရည်
    ခုခံ ကာကွယ်တိုက်ခိုက် အောင်မြင်နိုင်စွမ်း ယှိခြင်း စသော ကာယစွမ်းရည်
    martial prowess - physical strength
    နာမ်

    လက်ရော

    [lɛʔɹɔ́]
    တခုတရီ ပြုလုပ်ဖို့ လက်နန့် ချိန်ရွယ်သည်
    တစ်စုံတစ်ခု ပြုလုပ်ရန် လက်ဖြင့် ချိန်ရွယ်သည်
    aim
    ကြိယာ

    လက်ရောက်

    [lɛʔɹɔ́ɛʔ]
    တယောက်တလီသော သူ၏ လက်ထဲကို ရောက်ဟိသည့် အထိ
    တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူ၏ လက်ထဲသို့ ရောက်ယှိသည့် အထိ
    by hand - personally
    ကြိယာဝိသေသန

    လက်ရဲ

    [lɛʔɹɛ]
    လူတိကိုအလွယ်ချေ ပုတ်ခတ် ထိပါးတတ်ရေ။ ၂၊ အတွိအကြုံများ သနန့် ရဲဝံ့စွာ လုပ်ကိုင်ရေ။ အတင့်ရဲသည်
    သူတစ်ပါးကို အလွယ်တကူ ပုတ်ခတ် ထိပါးတတ်သည်။ ၂၊ အတွေ့အကြုံများ သဖြင့် ရဲဝံ့စွာ လုပ်ကိုင်သည်။ အတင့်ရဲသည်
    have the nerve to do sth - brashly and audaciously
    ကြိယာ