Dictionary Entries
Showing 381–400 of 1,963 words
လ
လက်လိပ်ထိုး
[lɛʔlìaʔtʰó]
Arakanese:
သင်္ကန်းကို ရီဆွတ်ပြီး တနည်း ဆိုးရည် ဆွတ်ပြီး လိပ်ကာ အင်းပျိုင်ထက်မာ လက်နန့် အခေါက်ခေါက်လှိမ့်၍ ဖွပ်လျှော်သည်
Burmese:
သင်္ကန်းကို ရေဆွတ်ပြီး သို့မဟုတ် ဆိုးရည် ဆွတ်ပြီး လိပ်ကာ အင်းပျဉ်ပေါ်တွင် လက်ဖြင့် အကြိမ်ကြိမ်လှိမ့်၍ ဖွပ်လျှော်သည်
English:
weave (on a loom)
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်လီး
[lɛʔlï]
Arakanese:
ဆိုင်းတွလီးလံသော။ သွက်လက်ခြင်း မဟိသော။ တွန့်ဆုတ်သော
Burmese:
ဆိုင်းတွလေးလံသော။ သွက်လက်ခြင်း မယှိသော။ တွန့်ဆုတ်သော
English:
stop short and draw
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
လက်လီး၂
[lɛʔlï၂]
Arakanese:
အလီးချိန်ကို လက်နန့် ရမ်းဆချက်
Burmese:
အလေးချိန်ကို လက်ဖြင့် ရမ်းဆချက်
English:
skill based on tactile sense - touch
Grammar Note:
နာမ်
လက်လီးချိန်
[lɛʔlïɕèɪɴ]
Arakanese:
လက်နန့် ကိုင်တွယ်၍ မှန်းဆသော အလီးချိန်။ ၂၊ လက် အချိန်အဆ
Burmese:
လက်ဖြင့် ကိုင်တွယ်၍ မှန်းဆသော အလေးချိန်။ ၂၊ လက် အချိန်အဆ
English:
do things in detail
Grammar Note:
နာမ်
လက်လုပ်
[lɛʔloʊʔ]
Arakanese:
သဘာဝအတိုင်း မဖြစ်ပဲ လူရို့က မဟိမဖြစ်သိမ့်စွာကို ဟိအောင် ဖြစ်ယောင် ပြုပျင် ဖန်တီးထားရေ
Burmese:
သဘာဝအတိုင်း မဖြစ်ပဲ လူတို့က မယှိမဖြစ်သေးသည်ကို ယှိအောင် ဖြစ်အောင် ပြုပြင် ဖန်တီးထားသော
English:
handmade - bring about
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
လက်လုပ်ခြည်
[lɛʔloʊʔkʰɹɛ]
Arakanese:
ကိုယ့် ဗိုင်းတောင့်မှ ရစ်နှင့် ကျစ်ထုတ်သော ခြည်
Burmese:
မိမိကိုယ်တိုင် ဗိုင်းတောင့်မှ ရစ်နှင့် ကျစ်ထုတ်သော ချည်
English:
handmade thread
Grammar Note:
နာမ်
လက်လေး
[lɛʔlé]
Arakanese:
လောက်စာလုံးနှင့် ထည့်ပနာ ပစ်ရရေ အဝီးပစ် လက်နက် တမျိုး။ ခန္ဓာပျောက်မည်၊ မထီသတည်း၊ သားရင်သွီးရို့၊ လက်လေးစကြာ၊ လောက်စာသီးကို၊ လုံးပြီးခါမှ၊ သားတော်စင်စစ်၊ လက်တလုံးပစ်ကေ (ကော်)
Burmese:
လောက်စာလုံးနှင့် ထည့်၍ ပစ်ရသည့် အဝေးပစ် လက်နက် တစ်မျိုး။ ခန္ဓာပျောက်မည်၊ မကြောက်သတည်း၊ သားရင်သွီးတို့၊ လက်လေးစကြာ၊ လောက်စာသီးကို၊ လုံးပြီးခါမှ၊ သားတော်စင်စစ်၊ လက်တစ်လုံးပစ်ကေ (ကော်)
English:
catapult for shooting with clay pellets - catapult - pellet bow [See illus. at လေး]
Grammar Note:
နာမ်
လက်လေ့ကျ
[lɛʔlḛt͡ɕ]
Arakanese:
တတ်ကျွမ်းသော။ အလိအကျင့် ရရေ။ လုပ်ငန်းလက်ရာ တပြေးညီသော
Burmese:
ကျွမ်းကျင်သော။ အလေ့အကျင့် ရသော။ လုပ်ငန်းလက်ရာ တပြေးညီသော
English:
practiced
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
လက်လွတ်
[lɛʔlwaʔ]
Arakanese:
တခုတရီ ရပိုင်ခွင့်၊ ပိုင်ဆိုင်ခွင့် ကင်းကွာရေ။ ၂၊ တာဝန်မှ ကင်းကွာ ရွတ်မြောက်သည်
Burmese:
တစ်စုံတစ်ခု ရပိုင်ခွင့်၊ ပိုင်ဆိုင်ခွင့် ကင်းကွာသည်။ ၂၊ တာဝန်မှ ကင်းကွာ လွတ်ကင်းသည်
English:
lose ( chance possession property etc ) be free of responsibility [as in သားသမီး~ဗျာယ်။]
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်လွတ်စပယ်
[lɛʔlwaʔspɛ̀]
Arakanese:
အပူအပင် မဟိပဲ။ အစိုးအရိမ် မဟိပဲ။ ၂၊ ကြိုးစား အားထုတ်မှု မဟိပဲ။ လျစ်လျူ။ မောင်ချေဖ အိမ်မာ လုပ်ဖို့စွာကိုင်စရာ တဗျင်း ဟိပါရေ၊ အေပိုင် လက်လွတ်စပယ် နီလို့ရဖို့လား (အရပ်)
Burmese:
အပူအပင် မယှိပဲ။ အစိုးအရိမ် မယှိပဲ။ ၂၊ ကြိုးစား အားထုတ်မှု မယှိပဲ။ လျစ်လျူ။ မောင်ချေဖ အိမ်မှာ လုပ်စရာကိုင်စရာ အများကြီး ဟိပါရေ၊ အေပိုင် လက်လွတ်စပယ် နီလို့ရဖို့လား (အရပ်)
English:
(escape ) empty-handed [as in ~နီလို့ရဖို့လား-]
Grammar Note:
ကြိယာဝိသေသန
လက်လွန်
[lɛʔlʊ̀ɴ]
Arakanese:
ဆောင်ရွက် ပြုလုပ်သင့်စွာထက် ပိုပြီးကေပြုလုပ်မိသော။ အဲ…ငါပြောစွာ လက်ရွန် လားခရေ မလားယေ (အရပ်)။ (သီကြီ ပျက်စီးကတ်ရရေအထိ ကျူးလွန်မိခြင်း မျိုး၌ သုံးရေ။) ရွှီပြည်ဘုရင်၊ ဧကရာဇ်ကေ၊ ဖြစ်တုံကျင်ရေ၊ လုလင်သင်အား၊ ငါနောက်ထပ်လီ၊ လက်ရွန်မားလို့၊ ပျက်ပြားခန္ဓာ၊ သင့်မာသော်
Burmese:
ဆောင်ရွက် ပြုလုပ်သင့်သည်ထက် ပိုမိုပြုလုပ်မိသော။ အဲ…ငါပြောစွာ လက်ရွန် လားခရေ မလားယေ (အရပ်)။ (သေကြေ ပျက်စီးကြရသည်အထိ ကျူးလွန်မိခြင်း မျိုး၌ သုံးသည်။) ရွှေပြည်ဘုရင်၊ ဧကရာဇ်ကေ၊ ဖြစ်တုံကျင်ရေ၊ လုလင်သင်အား၊ ငါတဖန်လေ၊ လက်ရွန်မှားလို့၊ ပျက်ပြားခန္ဓာ၊ သင့်မှာသော်
English:
go beyond the limit (usually used when such action causes death ) be beyond retrieval redemption
Grammar Note:
နာမဝိသေသန
လက်လွန်ခြီလွန်
[lɛʔlʊ̀ɴkʰɹìlʊ̀ɴ]
Arakanese:
လူတိ၏ သားမယားနှင့် မှောက်မားရေ။ အဲ …ငါကလေ့ မငွီဖြူနန့် လက်ရွန်ခြီရွန် ကျလှားခဗျာယ် အရာဇာပြောဖို့ သိလဲ (အရပ်)။ ၂၊ ပြောသင့်စွာထက် လွန်ကဲစွာ ပြောမိရေ။ အကျွန်ပြောစွာ လက်ရွန်ခြီရွန် ကျလှားခပါဗျာယ် အမားခံပါယင့် (အရပ်)
Burmese:
သူတစ်ပါး၏ သားမယားနှင့် မှောက်မှားသည်။ အဲ …ငါကလည်း မငွေဖြူနန့် လက်ရွန်ခြီရွန် ကျလားခဗျာယ် အရာဇာပြောဖို့ သိလဲ (အရပ်)။ ၂၊ ပြောသင့်သည်ထက် လွန်ကဲစွာ ပြောမိသည်။ အကျွန်ပြောစွာ လက်ရွန်ခြီရွန် ကျလားခပါဗျာယ် အမှားခံပါယင့် (အရပ်)
English:
go beyond the limit (usually used when such action causes death ) be beyond retrieval redemption
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်လွှတ်
[lɛʔlW̯aʔ]
Arakanese:
ပိုင်ဆိုင်ခွင့် စွန့်ရွှတ်ရေ။ တာဝန်ယူခြင်း ရပ်စဲရေ။ ၂၊ ကြိုးစား ဆောင်ရွက်နိုင်စရာ မဟိတော့ဟု မျှော်လင့်ချက် စွန့်ကာ လုပ်ဆောင်မှု ရပ်စဲရေ
Burmese:
ပိုင်ဆိုင်ခွင့် စွန့်လွှတ်သည်။ တာဝန်ယူခြင်း ရပ်စဲသည်။ ၂၊ ကြိုးစား ဆောင်ရွက်နိုင်စရာ မယှိတော့ဟု မျှော်လင့်ချက် စွန့်ကာ လုပ်ဆောင်မှု ရပ်စဲသည်
English:
let go sth which is in ones possession - relinquish cease taking further responsibility - wash ones hands off give up - stop trying
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်လွှဲချွန်
[lɛʔlW̯ɛɕʊ̀ɴ]
Arakanese:
လက်လွှဲချွန် ကုန်ဝန် ရောင်းရာမာ လုပ်ဆောင်သင့်စွာကို မလုပ်ပဲ ဝယ်သူအား တိုက်ရိုက်အပြီး ရောင်းချရေ
Burmese:
လက်လွှဲချွန် ကုန်ပစ္စည်း ရောင်းရာတွင် လုပ်ဆောင်သင့်သည်ကို မလုပ်ပဲ ဝယ်သူအား တိုက်ရိုက်အပြီး ရောင်းချသည်
English:
sell off
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်လွှဲပစ်
[lɛʔlW̯ɛpɪʔ]
Arakanese:
ခဲလုံးကြီးတိကို ရုန်းကန်အား တမျိုးမျိုးနန့် အဝီးကို ပစ်နှိုင်ရေ ရှီးခေတ် လက်နက် တမျိုး။ ၂၊ ဒုတ်တံ၏ ကြိုးအဖျားမာ လောက်စာလုံး တပ်ပြီးကေ အားနှင့် လွှဲပစ်ခြင်းနန့် လောက်စာ လွတ်ထွက်ပြီးကေ လိုရာကို ထိမှန်စီနှိုင်ရေ ဒုတ်တံ တမျိုး
Burmese:
ခဲလုံးကြီးများကို ရုန်းကန်အား တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် အဝေးသို့ ပစ်နိုင်သော ရှေးခေတ် လက်နက် တစ်မျိုး။ ၂၊ ဒုတ်တံ၏ ကြိုးအဖျားတွင် လောက်စာလုံး တပ်လျက် အားနှင့် လွှဲပစ်ခြင်းဖြင့် လောက်စာ လွတ်ထွက်၍ လိုရာကို ထိမှန်စေနိုင်သော ဒုတ်တံ တစ်မျိုး
English:
hand over
Grammar Note:
နာမ်
လက်လှည့်ဖက်
[lɛʔɬɛ̰pʰɛʔ]
Arakanese:
ဝိုင်းဝန်း ကူညီ မစသူ။ ယိုင်းပင်းသူ။ အခါမရွီး ကိစ္စမရွီး ကူညီသူ
Burmese:
ဝိုင်းဝန်း ကူညီ မစသူ။ ယိုင်းပင်းသူ။ အခါမရွေး ကိစ္စမရွေး ကူညီသူ
English:
helper
Grammar Note:
နာမ်
လက်လှည့်လက်ပတ်
[lɛʔɬɛ့̀lɛʔpaʔ]
Arakanese:
တဦးပါးက တဦး ချီးယူရေ
Burmese:
တစ်ဦးထံမှ တစ်ဦး ချေးယူသည်
English:
lend
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်လှမ်း
[lɛʔɬáɴ]
Arakanese:
လက်တကမ်း မျှသော အကွာအဝီးပမာဏ
Burmese:
လက်တစ်ကမ်း မျှသော အကွာအဝေးပမာဏ
English:
reach fork stick used for drawing and positioning the warp threads from the spool
Grammar Note:
နာမ်
လက်လှမ်းမီ
[lɛʔɬáɴmí]
Arakanese:
(နမူနာ) တခုတရီသော အလုပ်အကိုင်ကို ပြုလုပ်နိုင်ဖို့ တတ်သိ နားလည်နှိုင်ရေ အခြီအရဲမာ ဟိသည်
Burmese:
(ဥပမာ) တစ်စုံတစ်ခုသော အလုပ်အကိုင်ကို ပြုလုပ်နိုင်ရန် တတ်သိ နားလည်နိုင်သော အခြေအနေတွင် ယှိသည်
English:
be within reach - be at arms length [ fig ] be within the compass of ones comprehension
Grammar Note:
ကြိယာ
လက်လှယော့
[lɛʔɬjɔ̰]
Arakanese:
(နမူနာ) ဆက်ပနာအားထုတ် ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ရပ်စဲ၍ မျှော်လင့်ချက် စွန့်ရေ။ အယှုံးပီးရေ။ မတတ်နှိုင်ကတ်ောင့် ဝန်ခံသည်
Burmese:
(ဥပမာ) ဆက်လက်အားထုတ် ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ရပ်စဲ၍ မျှော်လင့်ချက် စွန့်သည်။ အရှုံးပေးသည်။ မတတ်နိုင်ကြောင့် ဝန်ခံသည်
English:
give up
Grammar Note:
ကြိယာ