Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 461–480 of 1,963 words

    လ

    လက်ဟောင်း

    [lɛʔháʊɴ]
    ရှေးမူလ ပေါ်ပေါက်သော ဝန်။ အမျိုးအစား မှန်ကန်သော ဝန်
    ရှေးမူလ ပေါ်ပေါက်သော ပစ္စည်း။ အမျိုးအစား မှန်ကန်သော ပစ္စည်း
    sth tried and established product of established reputation genuine article
    နာမ်

    လက်အိတ်

    [lɛʔʔeɪʔ]
    လက်ချောင်းနှင့် လက်ဝါး အပါအဝင် လက်ကောက်ဝတ်ထိ လုံယောင် စွပ်ပနာ ဝတ်ဆင်ရရေ အိတ်
    လက်ချောင်းနှင့် လက်ဝါး အပါအဝင် လက်ကောက်ဝတ်ထိ လုံအောင် စွပ်၍ ဝတ်ဆင်ရသော အိတ်
    glove - mitten - gauntlet
    နာမ်

    လက်အုပ်

    [lɛʔʔoʊʔ]
    လက်ဝါး နှစ်ဖက်ကို ပူးကပ်၍ ထားရေ လက်အစုံ
    လက်ဝါး နှစ်ဖက်ကို ပူးကပ်၍ ထားသော လက်အစုံ
    make a gesture of respect by putting the palms together and raising them to the forehead
    နာမ်

    လက်အုပ်ချီ

    [lɛʔʔoʊʔɕí]
    အထူး နှစ်သက် လေးမြတ်ခြင်းကို ပြဖို့ လက်အုပ်ကို ထိပ်ဝယ် ပင့်မြှောက်ခြင်းကို ပြုသည်
    အထူး နှစ်သက် လေးမြတ်ခြင်းကို ပြရန် လက်အုပ်ကို ထိပ်ဝယ် ပင့်မြှောက်ခြင်းကို ပြုသည်
    make a gesture of respect by putting the palms together and raising them to the forehead
    ကြိယာ

    လက်အုပ်မိုး

    [lɛʔʔoʊʔmó]
    လက် ဆယ်ချောင်းကို ပူးယှက်၍ ကြာငုံအသွင် နဖူးပြင်၌ တင်ရွက်ရေ။ အရိုအသီ၊ အလီးအမြတ်၊ လက်စုံမိုး၍၊ ဟိခိုးပူဇော်၊ ဖူးမြော်မာန်လျော့၊ ကန်တော့ပါ၏
    လက် ဆယ်ချောင်းကို ပူးယှက်၍ ကြာငုံအသွင် နဖူးပြင်၌ တင်ချီသည်။ အရိုအသေ၊ အလေးအမြတ်၊ လက်စုံမိုး၍၊ ရှိခိုးပူဇော်၊ ဖူးမြော်မာန်လျော့၊ ကန်တော့ပါ၏
    make a gesture of reverence by putting the palms together and raising them above the head
    ကြိယာ

    လက်အောက်

    [lɛʔʔɔ́ɛʔ]
    တဦး တယောက်၏ အောက်ထက် အဆင့်အတန်း နိမ့်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဂုဏ်သိန် လုပ်ငန်းအစဟိရေ အခြီအရဲ။ လူတိ၏ စိုးအုပ် စီစားခြင်း ခံရရေ အခြီအရဲ
    တစ်ဦး တစ်ယောက်၏ အောက်ထက် အဆင့်အတန်း နိမ့်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဂုဏ်သိန် လုပ်ငန်းစသော အခြေအနေ။ သူတစ်ပါး၏ စိုးအုပ် စေစားခြင်း ခံရသော အခြေအနေ
    subordinate [as in ~အမှုထမ်း] state of being under sbs domination [as in ဗြိတိသျှ~]
    နာမ်

    လက်အောက်ခံ

    [lɛʔʔɔ́ɛʔkʰံ]
    တဦး တယောက်၏ အောက်ထက် အဆင့်အတန်း နိမ့်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဂုဏ်သိန်လုပ်ငန်းအစဟိရေ အခြီအရဲ။ လူတိ၏ စိုးအုပ် စီစားခြင်း ခံရရေ အခြီအရဲ
    တစ်ဦး တစ်ယောက်၏ အောက်ထက် အဆင့်အတန်း နိမ့်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဂုဏ်သိန်လုပ်ငန်းစသော အခြေအနေ။ သူတစ်ပါး၏ စိုးအုပ် စေစားခြင်း ခံရသော အခြေအနေ
    subordinate [as in ~အမှုထမ်း) state of being under sbs domination [as in ဗြိတိသျှ~]
    နာမ်

    လက်အောက်ငယ်သား

    [lɛʔʔɔ́ɛʔŋɛ̀θá]
    တဦးတယောက်၏ ထံမာ လက်အောက် အမှု ဆောင်ရွက်သူ
    တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ ထံတွင် လက်အောက် အမှု ဆောင်ရွက်သူ
    person who serves under someone in office - underling - subordinate
    နာမ်

    လက်ဦး

    [lɛʔʔú]
    ရှီးဦးရှေးဖျား။ မူလအစ အချိန်အခါ
    ရှေးဦးရှေးဖျား။ မူလအစ အချိန်အခါ
    the beginning - the first
    နာမ်

    လက်ဦး၂

    [lɛʔʔú၂]
    တဦးက အရာ တဦးတလီထက် အလျင်စောစွာ ပြုလုပ် နိုင်စွမ်းသည်
    တစ်ဦးက အခြား တစ်ဦးဦးထက် အလျင်စောစွာ ပြုလုပ် နိုင်စွမ်းသည်
    take one jump ahead of others
    ကြိယာ

    လက်ဦးဆရာ

    [lɛʔʔúsʰɹà]
    ဘဝ တသက်တာမာ အစဦးစွာ သွန်သင် ပြသဆုံးမသူ
    ဘဝ တစ်သက်တာတွင် အစဦးစွာ သွန်သင် ပြသဆုံးမသူ
    (one’s) first teacher - mentor
    နာမ်

    လက်ဦးတင်

    [lɛʔʔútɪ̀ɴ]
    ရှီးဦး အကျဆုံး အလျင်ဦးစွာ
    ရှေးဦး အကျဆုံး အလျင်ဦးစွာ
    the beginning
    ကြိယာဝိသေသန

    လက်ဦးလက်မွန်

    [lɛʔʔúlɛʔmʊ̀ɴ]
    ရှီးဦး အလျင်ဆောစွာ
    ရှေးဦး အလျင်ဆောစွာ
    the beginning
    ကြိယာဝိသေသန

    လကျ

    [lt͡ɕ]
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်း၍ သွက်လက် ချက်ချာခြင်း မဟိသူ
    အသိဉာဏ် ထုံထိုင်း၍ သွက်လက် ချက်ချာခြင်း မယှိသူ
    lethargy
    နာမ်

    လကျယ်

    [lt͡ɕɛ̀]
    အနိုင် လိုချင်သော စိတ်ဖြင့် ဖို့လိုလေ့ ဟိသူ။ ၂၊ ကိုယ့်မှန်သည် ထင်ရာကို အားမနာ နီရာမရွီး၊ နောက်မတွန့်ပဲ ဝံ့ဝံ့ရဲရဲ ပြောဆိုပြုမှု တတ်သူ
    အနိုင် လိုချင်သော စိတ်ဖြင့် ရန်လိုလေ့ ယှိသူ။ ၂၊ မိမိမှန်သည် ထင်ရာကို အားမနာ နေရာမရွေး၊ နောက်မတွန့်ပဲ ဝံ့ဝံ့ရဲရဲ ပြောဆိုပြုမှု တတ်သူ
    quarrelsome
    နာမ်

    လကြတ်

    [lt͡ɕaʔ]
    နေ နန့် လသည် ကမ္ဘာမြီကြီး၏ တဖက်စီ၌ ကျရောက်နီသော အခါမျိုးမာ လပေါ်၌ ကမ္ဘာ၏ အရိပ်ထိုးသနန့် လမျက်နှာပြင်၌ အခိုက်အတန့်မျှ မိုက်ရိပ် ဖြတ်သန်း ပိတ်ဆီးရေ။ လငပုပ်ဖမ်းရေ
    နေ နှင့် လသည် ကမ္ဘာမြေကြီး၏ တစ်ဖက်စီ၌ ကျရောက်နေသော အခါမျိုးတွင် လပေါ်၌ ကမ္ဘာ၏ အရိပ်ထိုးသဖြင့် လမျက်နှာပြင်၌ အခိုက်အတန့်မျှ မှောင်ရိပ် ဖြတ်သန်း ပိတ်ဆီးသည်။ လငပုပ်ဖမ်းသည်
    (of the moon) be eclipsed - have a lunar eclipse
    ကြိယာ

    လံကြိုး

    [lံt͡ɕó]
    အလံအတိုင်းအထွာ အနိန်နန့် တိုင်းစွာရေ့ တိုင်းကြိုး
    အလံအတိုင်းအထွာ အားဖြင့် တိုင်းတာသည့် တိုင်းကြိုး
    measuring chain
    နာမ်

    လကြီးလကျယ်

    [lt͡ɕïlt͡ɕɛ̀]
    တယောက်ယောက်အား ကြီးကျယ်လေဟန် သရော်ပြောင်လောင်းာင်၍ ပြောဆိုရေ စကား
    တစ်စုံတစ်ဦးအား ကြီးကျယ်လေဟန် သရော်ပြောင်လှောင်၍ ပြောဆိုသော စကား
    mock - ridicule
    နာမ်

    လကွယ်

    [lkwɛ̀]
    လကို မတွိမမြင်ရရေ ရက်။ (ရက်မစုံရေ လမာ လဆုတ် ၁၄-ရက် နန့် ရက်စုံရေ လမာ လဆုတ် ၁၅-ရက်ဖြစ်တေ။
    လကို မတွေ့မမြင်ရသော ရက်။ (ရက်မစုံသည့် လတွင် လဆုတ် ၁၄-ရက် နှင့် ရက်စုံသည့် လတွင် လဆုတ် ၁၅-ရက်ဖြစ်သည်။
    the last day of waning on which the moon is not visible - new moon - moonless
    နာမ်

    လကွာကျ

    [lkwàt͡ɕ]
    အမြဲတစေ။ အစိုင်မပြတ်။ အစိုင်အမြဲ
    အမြဲတစေ။ အစဉ်မပြတ်။ အစဉ်အမြဲ
    always
    ကြိယာဝိသေသန