Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 501–520 of 1,963 words

    လ

    လင်းကြင်း

    [lɪ́ɴt͡ɕɪ́ɴ]
    ဖွင့်ဟ ပြောဆိုရေ။ ရှင်းလင်း ဖော်ပြရေ။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုရေ
    ဖွင့်ဟ ပြောဆိုသည်။ ရှင်းလင်း ဖော်ပြသည်။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုသည်
    explain
    ကြိယာ

    လင်းကြင်း၂

    [lɪ́ɴt͡ɕɪ́ɴ၂]
    လင်းကြင်း မိုးလင်းလုနီး အချိန်
    လင်းကြင်း မိုးလင်းလုနီး အချိန်
    crack of dawn - daybreak
    နာမ်

    လင်ကြီး

    [lɪ̀ɴt͡ɕï]
    တရားဝင် ဦးစွာ ယူထားရေ လင်
    တရားဝင် ဦးစွာ ယူထားသော လင်
    husband cf လင်ငယ်
    နာမ်

    လင်းကြဲ

    [lɪ́ɴt͡ɕɛ]
    အဝတ်မပါ ဗလာသတ်သတ်။ အခြည်းစည်း
    အဝတ်မပါ ဗလာသက်သက်။ အချည်းစည်း
    in the nude
    ကြိယာဝိသေသန

    လင်းကြဲတုံးတုံး

    [lɪ́ɴt͡ɕɛtóʊɴtóʊɴ]
    အဝတ် မဟိသော ကိုယ်ခန္ဓာ
    အဝတ် မယှိသော ကိုယ်ခန္ဓာ
    in the nude body
    နာမ်

    လင်းကွက်

    [lɪ́ɴkwɛʔ]
    အမွီး အပြာရောင်၊ ကြက်နီးပါး ဟိသည့် ခြုံကြိုခြုံကြားမာ နီလိဟိရေ ငှက်တမျိုး
    အမွေး အပြာရောင်၊ ကြက်နီးပါး ယှိသည့် ချုံကြိုချုံကြားတွင် နေလေ့ရှိသော ငှက်တစ်မျိုး
    bird
    နာမ်

    လင်းကွင်း

    [lɪ́ɴkwɪ́ɴ]
    ကြီးပြားဝိုင်း နှစ်ချပ်၏ အလယ်ခွက်မာ ကြိုးတပ်ပြီးကေ အချင်းချင်း တပ်ရိုက်တီးရရေ တူရိယာ တမျိုး
    ကြေးပြားဝိုင်း နှစ်ချပ်၏ အလယ်ခွက်တွင် ကြိုးတပ်၍ အချင်းချင်း တပ်ရိုက်တီးရသော တူရိယာ တစ်မျိုး
    cymbals (See illus. at ဆိုင်းဝိုင်း)
    နာမ်

    လင်ကွာမ

    [lɪ̀ɴkwàm]
    တလင်ကွာ မမာ့။ တလင်ကွာ၊ ဖုံပြာမကို၊ စိတ်မဟိလေ (ဇမ်း)
    တစ်လင်ကွာ မိန်းမ။ တစ်လင်ကွာ၊ ဖုံပြာမကို၊ စိတ်မဟိလေ (ဇမ်း)
    woman once divorced
    နာမ်

    လင်ကွာမယားကွာ

    [lɪ̀ɴkwàmjákwà]
    လင်နှင့် မယားအဖြစ် တရားဝင် ပေါင်းသင်း နီထိုင်ရာမှ ပြတ်စဲရန် ကွာရှင်းမှုကိစ္စ
    လင်နှင့် မယားအဖြစ် တရားဝင် ပေါင်းသင်း နေထိုင်ရာမှ ပြတ်စဲရန် ကွာရှင်းမှုကိစ္စ
    divorce case
    နာမ်

    လင်းချက်

    [lɪ́ɴɕɛʔ]
    ညဉ့်အချိန်မာ လွင်တီးပြင်၌ ကျက်စားပနာ သစ်ခေါင်းများမာ နီလေ့ဟိသော ဗျိုင်း အမျိုးအစားဝင် နှုတ်သီးရှည်ချွန်းသော ငှက် တမျိုး
    ညဉ့်အချိန်တွင် လွင်တီးပြင်၌ ကျက်စား၍ သစ်ခေါင်းများတွင် နေလေ့ယှိသော ဗျိုင်း အမျိုးအစားဝင် နှုတ်သီးရှည်ချွန်းသော ငှက် တစ်မျိုး
    the great egret Egretta alba
    နာမ်

    လင်းချူ

    [lɪ́ɴɕù]
    နှုတ်သီးချွန်း ဝိုင်း၍ ရီယက်နှင့် ပတုံး နှစ်ခွက်ပါဟိပြီး ရီထက်မာ အသက်ရှူ တတ်ရေ ပင်လယ် ကမ်းစမာ ကျက်စားသည့် ရီသတ္တဝါ တမျိုး။ လင်းချူလေ့ရောက်၊ မီးကျောင်းလေ့ပျောက် (ပုံ)
    နှုတ်သီးချွန်း ဝိုင်း၍ ရေယက်နှင့် အမြီး နှစ်ခွက်ပါယှိပြီး ရေပေါ်တွင် အသက်ရှူ တတ်သော ပင်လယ် ကမ်းစပ်တွင် ကျက်စားသည့် ရေသတ္တဝါ တစ်မျိုး။ လင်းချူလည်းရောက်၊ မီးကျောင်းလည်းပျောက် (ပုံ)
    dolphin
    နာမ်

    လင်ဂေါင်းစား

    [lɪ̀ɴɡèàɪ́ɴsá]
    မနာလို ငြူစူသောအနိန်နန့် လင်သေမ တဦးတလီအား ရိုင်းစိုင်းစွာ ဆဲရေ
    မနာလို ငြူစူသောအားဖြင့် လင်သေမ တစ်ဦးဦးအား ရိုင်းစိုင်းစွာ ဆဲရေးသည်
    vituperate
    ကြိယာ

    လင်ငယ်

    [lɪ̀ɴŋɛ̀]
    လင်ကြီး ဟိပြီးကေလည်းနှင့် နောက်ထပ် ယူသောလင်
    လင်ကြီး ယှိပြီးလျက်နှင့် နောက်ထပ် ယူသောလင်
    lover of a married woman - paramour
    နာမ်

    လင်ငယ်ထား

    [lɪ̀ɴŋɛ̀tʰá]
    မယားဖြစ်သူက ပထမ တရားဝင် လင်ဟိဗျာယ်နှင့် အရာတဦး တယောက်သော ယောက်ျားနှင့် ကျူးလွန် သင့်နိန်ရေ
    မယားဖြစ်သူက ပထမ တရားဝင် လင်ယှိလျက်နှင့် အခြားတစ်ဦး တစ်ယောက်သော ယောက်ျားနှင့် ကျူးလွန် သင့်နေသည်
    (of a wife) commit adultery
    ကြိယာ

    လင်စကားသားစကား

    [lɪ̀ɴskáθáská]
    မမာ့ရို့ အချင်းချင်း လင်ယူမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီးကေ ပြောဆိုရေ စကား
    မိန်းမတို့ အချင်းချင်း လင်ယူမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပြောဆိုသော စကား
    (among women) talk concerning married life
    နာမ်

    လင့်စင်

    [lɪ̀ɴ့sɪ̀ɴ]
    တောထဲ တောင်ထဲမာ ကျွဲကျောင်းသားရို့၊ ယာထဲမာ စပါးစောင့်သားရို့၊ မုဆိုး ကင်းစောင့် အစဟိစွာရို့ စောင့်ကြည့်ရန် အမြင့်မာ ဆောက်လုပ် ထားရေ စင်။ ယာတောင်၌၊ ပဋာရှင်လျင်၊ စာနှင့်မဲသည်၊ တဲလင့်စင်က၊ ဝင်ကာနားထောင်၊ ဒသကျွန်ကို၊ မြင်ပြန်ငြားက၊ သနားရောက်လို့ (ပဋာ)။ ဖရ
    တောထဲ တောင်ထဲတွင် ကျွဲကျောင်းသားတို့၊ ယာထဲတွင် စပါးစောင့်သားတို့၊ မုဆိုး ကင်းစောင့် စသည်တို့ စောင့်ကြည့်ရန် အမြင့်တွင် ဆောက်လုပ် ထားသော စင်။ ယာတောင်၌၊ ပဋာရှင်လျင်၊ စာနှင့်မဲသည်၊ တဲလင့်စင်က၊ ဝင်ကာနားထောင်၊ ဒသကျွန်ကို၊ မြင်ပြန်ငြားက၊ သနားရောက်လို့ (ပဋာ)။ ဖရ
    scaffold used for shooting big game watch-tower
    နာမ်

    လင်စိတ်သားစိတ်ပေါ်

    [lɪ̀ɴseɪʔθáseɪʔpɔ̀]
    လင်ယောက်ျားနန့် နီထိုင်လိုရေ အတွေး ဆန္ဒစိတ် ဖြစ်ပေါ်သည်
    လင်ယောက်ျားနှင့် နေထိုင်လိုသော အတွေး ဆန္ဒစိတ် ဖြစ်ပေါ်သည်
    (of a woman) desire for connubial bliss
    ကြိယာ

    လင်းစီးငှက်

    [lɪ́ɴsïŋ̊ɛʔ]
    ညမာ ကျက်စားလေ့ ဟိသော အသံ စူးရှစွာ ဟစ်အော်တတ်သည့် အဂေါင်းကြီးကာ လိုင်ဖင်းတိုပြီး ဖြူဖွေးရောင် ဟိသော ငှက်တမျိုး
    ညတွင် ကျက်စားလေ့ ယှိသော အသံ စူးရှစွာ ဟစ်အော်တတ်သည့် ဦးခေါင်းကြီးကာ လည်ပင်းတိုပြီး ဖြူဖွေးရောင် ယှိသော ငှက်တစ်မျိုး
    bird
    နာမ်

    လင်စုံမယားစုံ

    [lɪ̀ɴsòʊɴmjásòʊɴ]
    လင်နှင့် မယား အစုံ
    လင်နှင့် မယား အစုံ
    husband and wife -married couple
    နာမ်

    လင်ဆဲမယားဆဲ

    [lɪ̀ɴsʰɛmjásʰɛ]
    မမာ့ အချင်းချင်း တနည်း ယောက်ျားနှင့် မမာ့ ဆဲရဲ တိုင်းထွာသော စကား
    မိန်းမ အချင်းချင်း သို့မဟုတ် ယောက်ျားနှင့် မိန်းမ ဆဲရဲ တိုင်းထွာသော စကား
    vituperate
    နာမ်