Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 41–60 of 1,963 words

    လ

    လက်ကျ

    [lɛʔt͡ɕ]
    တယောက်ယောက် သုံးစွဲပြီးပနာ စွန့်ပယ်သော အရာ။ မဖွယ်မရာ၊ အဂုမာကား၊ ငါစမ်းမိစွာ့၊ ဖွင့်မဆိုကေ၊ ထိုတညည့်က ကြာလှလီခြင်း၊ လက်ကျဖန်လီ၊ အလွန်တိလို့၊ ထွားထွားညက်ကေ (ကော်)။ ၂၊ တခုတရီ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ပုံ။ တီးခတ်ရာမာ လက်အချိန်အဆ
    တစ်စုံတစ်ဦး သုံးစွဲပြီး၍ စွန့်ပယ်သော အရာ။ မဖွယ်မရာ၊ ယခုမှာကား၊ ငါစမ်းမိစွာ့၊ ဖွင့်မဆိုကေ၊ ထိုတစ်ညက ကြာလှလေခြင်း၊ လက်ကျဖန်လေ၊ အလွန်များလို့၊ ထွားထွားညက်ကေ (ကော်)။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ရာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ပုံ။ တီးခတ်ရာတွင် လက်အချိန်အဆ
    (in instrumental music) touch (as in တယော ~ကောင်း-) skill - craft cast-offs - used articles
    နာမ်

    လက်ကျ၂

    [lɛʔt͡ɕ၂]
    တတ်ကျွမ်းရေ။ အလိ အကျင့်ရရေ။ လုပ်ငန်း လက်ရာ တပြေးညီသည်
    ကျွမ်းကျင်သည်။ အလေ့ အကျင့်ရသည်။ လုပ်ငန်း လက်ရာ တပြေးညီသည်
    practice
    ကြိယာ

    လက်ကျညီ

    [lɛʔt͡ɕɲí]
    ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ပုံချင်း၊ အရည်အခြင်း၊ အစွမ်းအစချင်း တူညီရေ။ ညီညွတ်သည်
    ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ပုံချင်း၊ အရည်အချင်း၊ အစွမ်းအစချင်း တူညီသည်။ ညီညွတ်သည်
    be in unison (in doing things)
    ကြိယာ

    လက်ကျန်

    [lɛʔt͡ɕàɴ]
    သုံးစွဲရာမှ ကြွင်းကျန် ယိုနိန်ရေ ငွီကြီး ဝန်ဝတ္တု အစဟိစွာ
    သုံးစွဲရာမှ ကြွင်းကျန် ယိုနေသော ငွေကြေး ပစ္စည်းဝတ္တု စသည်
    leftovers - remnant - (of accounts ) balance (as in စာရင်း~) - what is left in ones hand
    နာမ်

    လက်ကျပ်

    [lɛʔt͡ɕaʔ]
    လက်မောင်း အရင်း၌ တင့်ရေစွာ ဝတ်ဆင်သော တန်ဆာတမျိုး
    လက်မောင်း အရင်း၌ တင့်တယ်စွာ ဝတ်ဆင်သော တန်ဆာတစ်မျိုး
    bracelet
    နာမ်

    လက်ကျိတ်

    [lɛʔt͡ɕeɪʔ]
    တန်းတောင်က လက်ကောက်ဝတ် အထိ အစိတ်အပိုင်း
    တံတောင်ဆစ်မှ လက်ကောက်ဝတ် အထိ အစိတ်အပိုင်း
    hand
    နာမ်

    လက်ကျိတ်၂

    [lɛʔt͡ɕeɪʔ၂]
    အတိုင်းအရှည်။ အရွယ်အစား။ မြွီဟောက်တကောင် လက်ကျိတ် လောက်ကြီးရေ (အရပ်)။ လက်ကျိတ် ဓါးဆောက်၊ ကျောင်းသားသူငယ်၊ လူမမည်ကေ(ရာမ)
    အတိုင်းအရှည်။ အရွယ်အစား။ မြွီဟောက်တစ်ကောင် လက်ကျိတ် လောက်ကြီးရေ (အရပ်)။ လက်ကျိတ် ဓါးဆောက်၊ ကျောင်းသားသူငယ်၊ လူမမည်ကေ(ရာမ)
    size
    နာမ်

    လက်ကျိုင်း

    [lɛʔt͡ɕáɪɴ]
    တယောက်ယောက် သုံးစွဲပြီးပနာ စွန့်ပယ်သော အရာ။ မဖွယ်မရာ၊ အဂုမာကား၊ ငါစမ်းမိစွာ့၊ ဖွင့်မဆိုကေ၊ ထိုတညည့်က၊ ကြာလှလီခြင်း၊ လက်ကျဖန်လီ၊ အလွန်တိလို့၊ ထွားထွားညက်ကေ (ကော်)။ ၂၊ တခုတရီ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ပုံ။ တီးခတ်ရာမာ လက်အချိန်အဆ
    တစ်စုံတစ်ဦး သုံးစွဲပြီး၍ စွန့်ပယ်သော အရာ။ မဖွယ်မရာ၊ ယခုမှာကား၊ ငါစမ်းမိစွာ့၊ ဖွင့်မဆိုကေ၊ ထိုတစ်ညက၊ ကြာလှလေခြင်း၊ လက်ကျဖန်လေ၊ အလွန်များလို့၊ ထွားထွားညက်ကေ (ကော်)။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ရာ ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်ပုံ။ တီးခတ်ရာတွင် လက်အချိန်အဆ
    throw away sth
    နာမ်

    လက်ကျော့ထိုး

    [lɛʔt͡ɕɔ̰tʰó]
    လက်ကတော့တင်ပနာ သင်္ကန်းကို ရုံခြင်း ပြုသည်
    လက်ကတော့တင်၍ သင်္ကန်းကို ရုံခြင်း ပြုသည်
    (of monks) wear the robe wrapped around the body with one end draped over the left shoulder
    ကြိယာ

    လက်ကြား

    [lɛʔt͡ɕá]
    လမ်းမကြီးမှ ခွဲဖြာထွက်သော လမ်း
    လမ်းမကြီးမှ ခွဲဖြာထွက်သော လမ်း
    alley
    နာမ်

    လက်ကြား၂

    [lɛʔt͡ɕá၂]
    ငွီကို ဖောဖောသီသီ သုံးစွဲလေ့ ဟိရေ။ အသုံးအစွဲ ကြီးရေ။ အသုံးအဖြုန်း လွန်ကဲသည်
    ငွေကို ဖောဖောသီသီ သုံးစွဲလေ့ ရှိသည်။ အသုံးအစွဲ ကြီးသည်။ အသုံးအဖြုန်း လွန်ကဲသည်
    be extravagant
    ကြိယာ

    လက်ကြားတင်

    [lɛʔt͡ɕátɪ̀ɴ]
    အမျိုးအစား၊ အရည်အခြင်းစွာ သာလွန် ကောင်းမွန်ချက် အရ ရွီးချယ်ထားရေ ပုဂ္ဂိုလ်၊ အရာတ္တု
    အမျိုးအစား၊ အရည်အချင်းသည် သာလွန် ကောင်းမွန်ချက် အရ ရွေးချယ်ထားသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ အရာတ္တု
    best thing
    နာမ်

    လက်ကြားမမြင်တမြင်

    [lɛʔt͡ɕámmɹɪ̀ɴtmɹɪ̀ɴ]
    လင်းစဦးချိန်။ မိုက်စဦးချိန်
    လင်းစဦးချိန်။ မှောင်စဦးချိန်
    dusk
    နာမ်

    လက်ကြားယို

    [lɛʔt͡ɕájÒ]
    ထောပတ်ထမင်း ချက်ရာမာ လက်နှင့် ဆုပ်ကိုင်ကေ လက်မာ မစဲမကပ်စီပဲ လက်ကြားမှ ယိုထွက်ရုံလောက် ချက်နည်း
    ထောပတ်ထမင်း ချက်ရာ၌ လက်နှင့် ဆုပ်ကိုင်လျှင် လက်တွင် မစဲမကပ်စေပဲ လက်ကြားမှ ယိုထွက်ရုံလောက် ချက်နည်း
    none
    နာမ်

    လက်ကြားယို၂

    [lɛʔt͡ɕájÒ၂]
    (ဥပစာ) အခြည်းနှီး အလဟဿ ကုန်ဆုံးဗျာယ်။ သဲထဲရေ ကျပိုင် ဖြစ်ဗျာယ်
    (ဥပစာ) အချည်းနှီး အလဟဿ ကုန်ဆုံးလျက်။ သဲထဲရေ ကျသလို ဖြစ်လျက်
    [fig.] go to waste
    ကြိယာဝိသေသန

    လက်ကြားလမ်း

    [lɛʔt͡ɕáláɴ]
    လမ်းမကြီး နှစ်ခုကို ဆက်သွယ် ကူးထားရေ လမ်းကြားလေး
    လမ်းမကြီး နှစ်ခုကို ဆက်သွယ် ကူးထားသော လမ်းကြားလေး
    by-path
    နာမ်

    လက်ကြီး

    [lɛʔt͡ɕï]
    ငွီကို ဖောဖောသီသီ သုံးစွဲလိဟိရေ။ အသုံးအစွဲ ကြီးရေ။ အသုံးအဖြုန်း လွန်ကဲသည်
    ငွေကို ဖောဖောသီသီ သုံးစွဲလေ့ရှိသည်။ အသုံးအစွဲ ကြီးသည်။ အသုံးအဖြုန်း လွန်ကဲသည်
    be extravagant - lack the sense of proportion in spending
    ကြိယာ

    လက်ကြောသီ

    [lɛʔt͡ɕɔ́θí]
    လက်ချောင်းတိကို အသုံးပြု လှုပ်ရှားဖန် များသနန့် ဆက်ပနာ လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း မဟိအောင် ဖြစ်တေ။ ၂၊ ကုဌနူနာကြောင့် လက်မနှင့် လက်ညှိုးခွကြားဟိ ခသလုံးသေ သနန့် လက်မ ကုတ်လားရေ
    လက်ချောင်းများကို အသုံးပြု လှုပ်ရှားဖန် များသဖြင့် ဆက်လက် လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း မယှိအောင် ဖြစ်သည်။ ၂၊ ကုဌနူနာကြောင့် လက်မနှင့် လက်ညှိုးခွကြားယှိ ကြွက်သားသေ သဖြင့် လက်မ ကုတ်သွားသည်
    (of hands) be numb with fatigue
    ကြိယာ

    လက်ကြွယ်

    [lɛʔt͡ɕwɛ̀]
    လက်သန်းနှင့် လက်ခလယ် အကြားဟိ လက်ချောင်း
    လက်သန်းနှင့် လက်ခလယ် အကြားယှိ လက်ချောင်း
    the ring finger
    နာမ်

    လက်ကွင်းရစ်

    [lɛʔkwɪ́ɴɹɪʔ]
    ခြည်မျှင်ကြိုး အစဟိစွာ့ အရာဝတ္တု တခုခုကို အကွင်းဖြစ်ယောင် လက်မာ ရစ်သည်
    ချည်မျှင်ကြိုး စသည့် အရာဝတ္တု တစ်ခုခုကို အကွင်းဖြစ်အောင် လက်တွင် ရစ်သည်
    spin(yarn) by hand
    ကြိယာ