Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 681–700 of 1,963 words

    လ

    လမ်းဂေါင်းတိုက်

    [láɴɡèàɪ́ɴtaɪʔ]
    လမ်းကြောင်း၏ထိပ်က တနီရာသို့ ဦးတည်သည်
    လမ်းကြောင်း၏ထိပ်က တစ်နေရာသို့ ဦးတည်သည်
    direction
    ကြိယာ

    လမ်းစ

    [láɴs]
    တဦးတယောက် ဖဲခွါလားရာ နီရာကို သိမှတ်ကြောင်း အချက်အလက်။ ၂၊ လမ်း၏အစ ဦးတည်ရာ နီရာ။ ၃၊ တခုတရီကို လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ မူလ အရင်းခံနည်းနာ
    တစ်ဦးတစ်ယောက် ဖဲခွါသွားရာ နေရာကို သိမှတ်ကြောင်း အချက်အလက်။ ၂၊ လမ်း၏အစ ဦးတည်ရာ နေရာ။ ၃၊ တစ်စုံတစ်ခုကို လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် မူလ အရင်းခံနည်းနာ
    starting point - opening clue - hint
    နာမ်

    လမ်းစခန်း

    [láɴskʰáɴ]
    ခရီးအကြားဟိ ရပ်နားရန် စခန်း
    ခရီးအကြားယှိ ရပ်နားရန် စခန်း
    camp
    နာမ်

    လမ်းစဉ်

    [láɴsɪ̀ɴ]
    အစိုင် လိုက်နာရန် ညွှန်ကြားချက်
    အစဉ် လိုက်နာရန် ညွှန်ကြားချက်
    the way [as in ဗုဒ္ဓ~] directive course [as in အဖွဲ့အစည်း~]
    နာမ်

    လမ်းစပ်ကြား

    [láɴsaʔt͡ɕá]
    လားလာမည့် ခရီး ဂွ မရောက်မီ တနီရာရာ။ ခရီးလမ်း၏ အကြားနီရာ။ ကုပ်ကာရှုပ်ကာ ပုန်း၍လာရေ။ ညိအခါ သခိုးလားသို့ လမ်းစပ်ကြား ခရီးမာ ခိုဗျာယ်သတ်မည် အရောက် လာတုံပေက (ဗမာချီ)
    သွားလာမည့် ခရီး လမ်းဆုံ မရောက်မီ တစ်နေရာရာ။ ခရီးလမ်း၏ အကြားနေရာ။ ကုပ်ကာရှုပ်ကာ ပုန်း၍လာသည်။ ညဉ့်အခါ သူခိုးလားသို့ လမ်းစပ်ကြား ခရီးမှာ ခိုလျက်သတ်မည် အရောက် လာတုံပေက (ဗမာချီ)
    en-route midway
    နာမ်

    လမ်းစမ်း

    [láɴsáɴ]
    လားလာနှိုင်ရေ လမ်းကြောင်း မိုက်မိုက်လွန်း၍ လမ်းစမ်းရှာကေ (ပဋာ)
    သွားလာနိုင်သော လမ်းကြောင်း မိုက်မှောင်လွန်း၍ လမ်းစမ်းရှာကေ (ပဋာ)
    route - track - path
    နာမ်

    လမ်းဆုံ

    [láɴsʰòʊɴ]
    လမ်းနှစ်သွယ် တနည်း လမ်းအများ ဆုံရာ နီရာ
    လမ်းနှစ်သွယ် သို့မဟုတ် လမ်းအများ ဆုံရာ နေရာ
    Junction - intersection - crossroads
    နာမ်

    လမ်းညွှန်

    [láɴɲW̯àɴ]
    နီရာတခုခုသို့ လားဖို့ ခရီးလားလမ်းကို ဖော်ပြရေ
    နေရာတစ်ခုခုသို့ သွားရန် ခရီးသွားလမ်းကို ဖော်ပြသည်
    direct - give directions
    ကြိယာ

    လမ်းတဆုံး

    [láɴtsʰóʊɴ]
    ရှေးကို ဆက်ပနာပြီးကေ လမ်းမဟိ ဖြစ်တေ။ ၂၊ (ဥပစာ) တဖန် တွေ့ဟိရဟိရန် ပိုင်အလာ အခြီအရဲ ကုန်ပြတ်ရေ။ ဟိကို ဆက်ပနာ ဆောင်ရွက်ရန် မဟိဖြစ်တေ။ ဟိကို မျှော်လင့်ချက် ပိုင်အလာ အခြီအရဲ အားလုံးပြတ်သည်
    ရှေးကို ဆက်လက်၍ လမ်းမယှိ ဖြစ်သည်။ ၂၊ (ဥပစာ) တစ်ဖန် တွေ့ယှိရယှိရန် အလားအလာ အခြေအနေ ကုန်ပြတ်သည်။ ရှေ့သို့ ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် မယှိဖြစ်သည်။ ရှေ့ကို မျှော်လင့်ချက် အလားအလာ အခြေအနေ အကုန်ပြတ်သည်
    (of road journey) come to an end [fig.] reach the limit
    ကြိယာ

    လမ်းတဝက်

    [láɴtwɛʔ]
    လားလာဆဲ ခရီး တနီရာရာ။ လမ်းခွက်လတ်။ လိုရာ တနီရာသို့ မဆိုက်ရောက် သိမ့်ခင် သွားဆဲ အခိုက်အတန့်
    သွားလာဆဲ ခရီး တစ်နေရာရာ။ လမ်းခွက်လတ်။ လိုရာ တစ်နေရာသို့ မဆိုက်ရောက် သေးမီ သွားဆဲ အခိုက်အတန့်
    en-route midway
    နာမ်

    လမ်းတွင်

    [láɴtwɪ̀ɴ]
    အခေါက်ခေါက် သွားဖန်များ သနန့် လမ်းကြောင်းရာ ထင်ရှားသော
    အကြိမ်ကြိမ် သွားဖန်များ သဖြင့် လမ်းကြောင်းရာ ထင်ရှားသော
    become main road
    နာမဝိသေသန

    လမ်းထောင့်

    [láɴtʰa̰ʊɴ]
    ခရီးလမ်း ဖြောင့်တန်းခြင်း မဟိသနန့် ပိုင်အလာ ခက်ခဲသော။ လားရီးလာရီး ခရီးလမ်း လွယ်ကူ ချောမောခြင်း မဟိသော
    ခရီးလမ်း ဖြောင့်တန်းခြင်း မယှိသဖြင့် အသွားအလာ ခက်ခဲသော။ သွားရေးလာရေး ခရီးလမ်း လွယ်ကူ ချောမောခြင်း မယှိသော
    of a place be out of the way
    နာမဝိသေသန

    လမ်းထွင်

    [láɴtʰwɪ̀ɴ]
    လမ်းအသစ် ဖောက်လုပ်ရေ။ ၂၊ (ဥပစာ) လမ်းသစ်နည်းသစ် လိုက်လံ စစ်ဆီး ကြည့်ရှု ဖော်ထုတ်ရေ။ ၃၊ အကျိုး တခုခုကို ရဟိနှိုင်ယောင် ပြုလုပ်ရေ
    လမ်းအသစ် ဖောက်လုပ်သည်။ ၂၊ (ဥပစာ) လမ်းသစ်နည်းသစ် လိုက်လံ စစ်ဆေး ကြည့်ရှု ထုတ်ဖော်သည်။ ၃၊ အကျိုး တစ်ခုခုကို ရယှိနိုင်အောင် ပြုလုပ်သည်
    hack out a path pioneer - open up a way or show new methods to others
    ကြိယာ

    လမ်းပန်း

    [láɴpáɴ]
    လားလာနှိုင်ရေ လမ်းကြောင်း။ မိုက်မိုက်လွန်း၍ လမ်းစမ်းရှာကေ (ပဋာ)
    သွားလာနိုင်သော လမ်းကြောင်း။ မိုက်မှောင်လွန်း၍ လမ်းစမ်းရှာကေ (ပဋာ)
    road - street - pathway [as in~မ၊ ရွာ~၊ ရွာကြီး~] route [as in ရေ~၊ ကုန်း~] orbit - track way path [as in နိဗ္ဗာန်သို့သွားရာ~] way - opportunity [as in လွတ် ~]
    နာမ်

    လမ်းပိတ်

    [láɴpeɪʔ]
    ပိုင်အလာ လမ်းပေါက်မဟိ ဖြစ်တေ။ ၂၊ လမ်းပေါ်၌ ဖြတ်သန်း လားလာခွင့် မပြုဖို့ တားမြစ် ထားရေ။ ၃၊ (ဥပစာ) လူသူ ပိုင်အလာ ကင်းမဲ့ရေ။ အကျိုး တခုခုကို ရဟိနှိုင်ရေ အခြီအရဲ ကုန်ဆုံးသည်
    အသွားအလာ လမ်းပေါက်မယှိ ဖြစ်သည်။ ၂၊ လမ်းပေါ်၌ ဖြတ်သန်း သွားလာခွင့် မပြုရန် တားမြစ် ထားသည်။ ၃၊ (ဥပစာ) လူသူ အသွားအလာ ကင်းမဲ့သည်။ အကျိုး တစ်ခုခုကို ရယှိနိုင်သည့် အခြေအနေ ကုန်ဆုံးသည်
    close a road cordon off an area - put up a roadblock or a barricade have one’s way blocked [fig.] have one’s way blocked (fig.)
    ကြိယာ

    လမ်းပိတ်၂

    [láɴpeɪʔ၂]
    ရီငန်ရောက်ရာ မြစ်ကမ်း တလျှောက်မာ ပေါက်ရောက် လေ့ဟိသော ထိပ်ဝိုင်းရွက် လျားဟိ၍ အလယ်မာ စုမောက်ပြီး ပြားသော အသီးသီးသည့် ပင်လတ် တမျိုး
    ရေငန်ရောက်ရာ မြစ်ကမ်း တစ်လျှောက်တွင် ပေါက်ရောက် လေ့ယှိသော ထိပ်ဝိုင်းရွက် လျားယှိ၍ အလယ်တွင် စုမောက်ပြီး ပြားသော အသီးသီးသည့် ပင်လတ် တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    လမ်းပိုက်

    [láɴpaɪʔ]
    ရီငန်ရောက်ရာ မြစ်ကမ်းတလျှောက်မာ ပေါက်ရောက်လီ့ ဟိသော ထိပ်ဝိုင်းရွက် လျားဟိ၍ အလယ်မာ စုမောက်ပြီး ပြားသော အသီးသီးသည့် ပင်လတ် တမျိုး
    ရေငန်ရောက်ရာ မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပေါက်ရောက်လေ့ ယှိသော ထိပ်ဝိုင်းရွက် လျားယှိ၍ အလယ်တွင် စုမောက်ပြီး ပြားသော အသီးသီးသည့် ပင်လတ် တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    လမ်းပီး

    [láɴpï]
    ကိုယ့်ထက် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်သော သူအား တနည်း ဂုဏ်အသရေ ဟိသော သူအား တွိဆုံရာမာ ရိုသီရေ အနိန်နန့် လမ်းလွတ်ယောင် ဖယ်ရှောင်ပီးရေ
    မိမိထက် အသက်အရွယ် ကြီးရင့်သော သူအား သို့မဟုတ် ဂုဏ်အသရေ ယှိသော သူအား တွေ့ဆုံရာ၌ ရိုသေသော အားဖြင့် လမ်းလွတ်အောင် ရှောင်ဖယ်ပေးသည်
    make way for others
    ကြိယာ

    လမ်းပေါက်

    [láɴpaʊʔ]
    တနီရာသို့ ကူးသန်း ဆက်သွယ် လားရောက်ဖို့ ခရီးပွင့်ရေ။ ၂၊ ပိုင်အလာ အဆက်အဆံ ဖြစ်ပေါ်ရေ။ လားလာနီကျ ဖြစ်တေ
    တစ်နေရာသို့ ကူးသန်း ဆက်သွယ် သွားရောက်ရန် ခရီးပွင့်သည်။ ၂၊ အသွားအလာ အဆက်အဆံ ဖြစ်ပေါ်သည်။ သွားလာနေကျ ဖြစ်သည်
    (of places)be accessible by road frequent(a certain place)[as in သူသည် အိမ်ကို ~နေသည်-] [alchemy] make a break-through
    ကြိယာ

    လမ်းပေါက်၂

    [láɴpaʊʔ၂]
    လားလာ ဝင်ထွက်နှိုင်သော လမ်းဝ
    သွားလာ ဝင်ထွက်နိုင်သော လမ်းဝ
    gate
    နာမ်