Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 741–760 of 1,963 words

    လ

    လယ်ခန့်စာနာ

    [lɛ̀kʰàɴ့sànà]
    လယ်ယာ မြေမာ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ယင့်အတွက် အစိုးရအား ပီးဆောင်ရရေ အခွန်တော်
    လယ်ယာ မြေတွင် စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်သည့်အတွက် အစိုးရအား ပေးဆောင်ရသည့် အခွန်တော်
    [obs.] tax on paddy land - land revenue
    နာမ်

    လယ်ချောင်းတာရီ

    [lɛ̀ɕáʊɴtàɹí]
    ကောက်ပဲ သီးနှံ စိုက်ပျိုးခြင်း လုပ်ငန်း။ ယင်းလုပ်ငန်းခွင်
    ကောက်ပဲ သီးနှံ စိုက်ပျိုးခြင်း လုပ်ငန်း။ ယင်းလုပ်ငန်းခွင်
    agricultural land
    နာမ်

    လယ်ငှားခ

    [lɛ̀ŋ̊ákʰ]
    လယ် အလုပ်လုပ်သူက လယ်ရှင်အား ပီးရရေ သီးစားခ
    လယ် အလုပ်လုပ်သူက လယ်ရှင်အား ပေးရသော သီးစားခ
    [obs.] rent paid by the tenant farmer to the owner - farm-rent
    နာမ်

    လယ်ငှားခံ

    [lɛ̀ŋ̊ákʰံ]
    လူတိ၏ လယ်မာ အခယူပနာ လုပ်ကိုင်ပေးသူ။ စာရင်းငှား
    သူတစ်ပါး၏ လယ်တွင် အခယူ၍ လုပ်ကိုင်ပေးသူ။ စာရင်းငှား
    paid patty field worker
    နာမ်

    လယ်ငှားပီး

    [lɛ̀ŋ̊ápï]
    လယ်သမား တဦးတလီအား သတ်မှတ်ထားရေ လယ်ကွက်မာ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ခွင့် ပီးအပ်ရေ
    လယ်သမား တစ်ဦးဦးအား သတ်မှတ်ထားသော လယ်ကွက်တွင် စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးအပ်သည်
    farm out one’s paddy fields
    ကြိယာ

    လယ်စွက်

    [lɛ̀swɛʔ]
    ကန်သင်းဖြင့် ပိုင်းခြာထားရေ စိုက်ကွက် လယ်ခင်း
    ကန်သင်းဖြင့် ပိုင်းခြားထားသော စိုက်ကွက် လယ်ခင်း
    paddy field
    နာမ်

    လယ်တိုးပီး

    [lɛ̀tópï]
    ကောက်ပဲ သီးနှံပေါ်ချိန်မာ အတိုးနန့်တကွ ပြန်ပနာ ဆပ်ရန် ငွီကြိုတင် ချီးရေ စနစ်
    ကောက်ပဲ သီးနှံပေါ်ချိန်တွင် အတိုးနှင့်တကွ ပြန်၍ ဆပ်ရန် ငွေကြိုတင် ချေးသည့် စနစ်
    loan repayable with interest at the harvest time - such a system of lending money
    နာမ်

    လယ်တော

    [lɛ̀tɔ́]
    လယ် စိုက်ပျိုးရာ ပြင်လယ်ဂေါင်။ လယ်လုပ်ခွင်
    လယ် စိုက်ပျိုးရာ ကွင်းပြင်။ လယ်လုပ်ခွင်
    stretch of paddy fields
    နာမ်

    လယ်တဲ

    [lɛ̀tɛ]
    လယ်လုပ်သူရို့ လယ်လုပ်စဉ် ကာလအထဲ နိန်ရန် ပြင်လယ်ကောင်မာ ဆောက်လုပ် ထားရေ တဲ
    လယ်လုပ်သူတို့ လယ်လုပ်စဉ် ကာလအတွင်း နေရန် လယ်ကွင်းပြင်တွင် ဆောက်လုပ် ထားသော တဲ
    field hut for temporary habitation during cultivation time
    နာမ်

    လယ်ထွင်

    [lɛ̀tʰwɪ̀ɴ]
    ကောက်စပါး စိုက်ခင်း ပြုလုပ်ဖို့ မြီရိုင်းကို ခုတ်ထွင် ပြုပျင်ညှိဖို့သည်
    ကောက်စပါး စိုက်ခင်း ပြုလုပ်ရန် မြေရိုင်းကို ခုတ်ထွင် ပြုပြင်ညှိဖို့သည်
    plough (a field)
    ကြိယာ

    လယ်ထွန်

    [lɛ̀tʰʊ̀ɴ]
    လယ်မြီများ ကြီညက်စီပနာ အသင့်ဖြစ်ယောင် ထွန်ယက်သည်
    လယ်မြေများ ကြေညက်စေ၍ အသင့်ဖြစ်အောင် ထွန်ယက်သည်
    plough (a field)
    ကြိယာ

    လယ်ထွန်ကျင့်

    [lɛ̀tʰʊ̀ɴt͡ɕɪ̀ɴ့]
    နပေါက်အချေကို ထွန်ချရန် သင်ရေ
    နွားပေါက်ကလေးကို လယ်ထွန်ရန် သင်သည်
    teach
    ကြိယာ

    လယ်ထွန်မင်္ဂလာ

    [lɛ̀tʰʊ̀ɴmŋ̇galà]
    ရှေးက ဘုရင်ရို့ ကိုယ်တိုင် လယ်ကွက်သို့ ဆင်းပနာ ထွန်ချးခြင်းကို ပြုလုပ်ရေ အခမ်းအနား
    ရှေးက ဘုရင်တို့ ကိုယ်တိုင် လယ်ကွက်သို့ ဆင်း၍ လယ်ထွန်းခြင်းကို ပြုလုပ်သည့် အခမ်းအနား
    royal ploughing ceremony
    နာမ်

    လယ်ပလပ်

    [lɛ̀plaʔ]
    ကင်းလွတ်ခွင့် ရရီမြီ
    ကင်းလွတ်ခွင့် ရသည့်မြေ
    dismiss land
    နာမ်

    လယ်ပလပ်မြီ

    [lɛ̀plaʔmɹì]
    မစိုက်မပျိုးပဲ အလပ်ထားရေ မြေ
    မစိုက်မပျိုးပဲ အလွတ်ထားသည့် မြေ
    dismiss land
    နာမ်

    လယ်ပျက်

    [lɛ̀prɛʔ]
    မစိုက်ပျိုးပဲ စွန့်ပစ်ထားရေ လယ်ကွက်။ ၂၊ စိုက်ပျိုးပြီးကေ ထားနန့်ပြီးမှ သဘာဝ ဖီးအန္တရာယ် တခုခုကြောင့် အောင်မြင်ခြင်း မဟိသော လယ်ကွက်
    မစိုက်ပျိုးပဲ စွန့်ပစ်ထားသော လယ်ကွက်။ ၂၊ စိုက်ပျိုး၍ ထားနှင့်ပြီးမှ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ် တစ်ခုခုကြောင့် အောင်မြင်ခြင်း မယှိသော လယ်ကွက်
    abandoned paddy field paddy land which is no longer productive
    နာမ်

    လယ်ပြင်

    [lɛ̀pɹɪ̀ɴ]
    အကြားမဟိ တဆက်တည်း ညီညာ ကျယ်ဝန်းသော လယ်ပြင်အပြင်
    အကြားမယှိ တစ်ဆက်တည်း ညီညာ ကျယ်ဝန်းသော လယ်ကွင်းအပြင်
    expanse of paddy fields
    နာမ်

    လယ်ဗျာခေါ်

    [lɛ̀bràkʰɔ̀]
    ကိုယ့်လယ်မာ ပျိုးစိုက်ကာ လုပ်ငန်း ပြီးပြတ်စီရန် တရက်တာ အကူအညီ တောင်းခံသည်
    မိမိလယ်တွင် ကောက်စိုက်ကာ လုပ်ငန်း ပြီးပြတ်စေရန် တစ်ရက်တာ အကူအညီ တောင်းခံသည်
    get help from the community for one day to complete a phase of paddy cultivation
    ကြိယာ

    လယ်ဗျာလိုက်

    [lɛ̀bràlaɪʔ]
    တယောက်ယောက်၏ လယ်ပြင်မာ တရက်တာအတွက် လားရောက် ကူညီ လုပ်ဆောင်ပီးရေ
    တစ်စုံတစ်ဦး၏ လယ်ကွင်းတွင် တစ်ရက်တာအတွက် သွားရောက် ကူညီ လုပ်ဆောင်ပေးသည်
    contribute one day’s labour to another farmer
    ကြိယာ

    လယ်မြီ

    [lɛ̀mɹì]
    စပါးစိုက်ပျိုးသော မြီကွက်
    စပါးစိုက်ပျိုးသော မြေကွက်
    paddy field
    နာမ်