Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 61–80 of 1,963 words

    လ

    လက်ခ

    [lɛʔkʰ]
    တခုတရီ လုပ်အား ဆောင်ရွက်ပီးသည့်အတွက် ပီးရရေ ငွီ၊ ဝန် အစဟိစွာ တန်ဖိုး
    တစ်စုံတစ်ခု လုပ်အား ဆောင်ရွက်ပေးသည့်အတွက် ပေးရသော ငွေ၊ ပစ္စည်း စသည် တန်ဖိုး
    fee or charge for services rendered
    နာမ်

    လက်ခချည်း

    [lɛʔkʰɕɛ́]
    ဝန် ဥစ္စာ မပါရာနန့် လက်မဲ့အနိန်နန့်
    ပစ္စည်း ဥစ္စာ မပါပဲ လက်မဲ့အားဖြင့်
    fee or charge for services rendered
    ကြိယာဝိသေသန

    လက်ခစဲ

    [lɛʔkʰsɛ]
    အကျိုးမဟိပဲ။ အကျိုးမဲ့ သတ်သတ်။ အလဟဿ။ ၂၊ ဝန် ဥစ္စာ မပါရာနန့် လက်မဲ့အနိန်နန့်။ နှမတော်လျှင်၊ ဇာရွာတိုင်းပြည်၊ ဇာဌာနသို့ လားလီသနည်း၊ မေ့မောင်တော်မာ ကြမ္မာညှက်ကေ၊ လက်ခစဲးလေ (လွမ်း)။ အိမ်မာမယား၊ လက်ခစဲးသာ၊ သားမပါရေ်၊ တောမာကျားထက်၊ ဆိုးငြားလီရေ (ပဒုမ
    အကျိုးမယှိပဲ။ အကျိုးမဲ့ သက်သက်။ အလဟဿ။ ၂၊ ပစ္စည်း ဥစ္စာ မပါပဲ လက်မဲ့အားဖြင့်။ နှမတော်လျှင်၊ ဘယ်ရွာတိုင်းပြည်၊ ဘယ်ဌာနသို့ သွားလေသနည်း၊ မေ့မောင်တော်မှာ ကြမ္မာညှက်ကေ၊ လက်ခစဲးလေ (လွမ်း)။ အိမ်တွင်မယား၊ လက်ခစဲးသာ၊ သားမပါသော်၊ တောမှာကျားထက်၊ ဆိုးငြားတော့သည် (ပဒုမ
    waste
    ကြိယာ

    လက်ခတ်

    [lɛʔkʰaʔ]
    ရက်ကန်းစင်၌ ယိုင်လားကို ညှပ်သွင်း ထားပြီးသား ဖောက်ခြည်ပင်ကို ပူးကပ်စီရန် ဆွဲခတ်ရရေ ကိရိယာ။ ၂၊ သံစည်၊ ပတ္တလား အစဟိစွာ့ တူရိယာ မျိုးကို တီးခတ်ရန် ပြုလုပ်ထားရေ ကိရိယာ။ ၃၊ အိုးလုပ်ရာမာ တမန်းသားတိ မာကျစ် သိပ်သည်းအောင် ဖိနှိပ်ရိုက်ရရေ လက်ရိုက်
    ယက်ကန်းစင်၌ ယဉ်သွားကို ညှပ်သွင်း ထားပြီး ဖောက်ချည်ပင်ကို ပူးကပ်စေရန် ဆွဲခတ်ရသော ကိရိယာ။ ၂၊ ကြေးစည်၊ ပတ္တလား စသည့် တူရိယာ မျိုးကို တီးခတ်ရန် ပြုလုပ်ထားသော ကိရိယာ။ ၃၊ အိုးလုပ်ရာ၌ မြေသားများ မာကျစ် သိပ်သည်းအောင် ဖိနှိပ်ရိုက်ရသော လက်ရိုက်
    frame of the reed in a loom small striker or hammer used in playing some musical instruments (as in ပတ္တလား~) plectrum
    နာမ်

    လက်ခတ်၂

    [lɛʔkʰaʔ၂]
    ဆိုးဝါးသော ကျွဲ၊ နွား၊ ဆိတ်အစဟိစွာရို့၏ လိုင်ဖင်း၌ ၂၊ ၃၊ ၄ တောင် ခန့်ဟိ ကန့်လန့် ချိတ်ဆွဲထားရေ တုတ်ချောင်းအချေ
    ဆိုးဝါးသော ကျွဲ၊ နွား၊ ဆိတ်စသည်တို့၏ လည်ပင်း၌ ၂၊ ၃၊ ၄ တောင် ခန့်ယှိ ကန့်လန့် ချိတ်ဆွဲထားသော တုတ်ချောင်းကလေး
    be bolt the stick on neck of bad animals
    နာမ်

    လက်ခတ်ကြိုး

    [lɛʔkʰaʔt͡ɕó]
    လက်ခတ်ကို ဆွဲလံထားရေ ကြိုး
    လက်ခတ်ကို ဆွဲချည်ထားသော ကြိုး
    string
    နာမ်

    လက်ခတ်မကျ

    [lɛʔkʰaʔmt͡ɕ]
    မာကျယ်သည်၊ အရောင်း ကောင်းရေ။ အရောင်း သွက်ရေ။ ရခိုင်မုန့်တီ လက်ခတ်မကျ (အရပ်)
    တွင်ကျယ်သည်၊ အရောင်း ကောင်းသည်။ အရောင်း သွက်သည်။ ရခိုင်မုန့်တီ လက်ခတ်မကျ (အရပ်)
    best sell
    ကြိယာ

    လက်ခနှုန်း

    [lɛʔkʰn̥óʊɴ]
    လက်ခစား တဦးအတွက် မူရင်းလစာ နှစ်တိုးနှင့် နောက်ဆုံးလစာ ပြဌာန်း သတ်မှတ်ချက်
    လက်ခစား တစ်ဦးအတွက် မူရင်းလစာ နှစ်တိုးနှင့် နောက်ဆုံးလစာ ပြဌာန်း သတ်မှတ်ချက်
    fee or charge for services rendered
    နာမ်

    လက်ခပမ်းကျ

    [lɛʔkʰpáɴt͡ɕ]
    အတွိအကြုံ၊ အကိုင်အတွယ်၊ အသုံးအပြု တိစွာ
    အတွေ့အကြုံ၊ အကိုင်အတွယ်၊ အသုံးအပြု များသည်
    serve
    ကြိယာ

    လက်ခမောက်ခတ်

    [lɛʔkʰmɔ́ɛʔkʰaʔ]
    စိတ်မာန် တက်ကြွရေအခါမျိုး၊ ဝင့်ကြွားလိုရေ အခါမျိုးရို့မာ တံတောင်နှစ်ဘက်ကို လက်ယှက် ကွေးပိုက်ပြီး ကွေးထားရေ တံတောင်ချိုင့်ကို ယာဖက်ရေ ဝဲ၊ ဝဲဖက်ရေ ယာ၊ လက်ဝါးနန့် တဖြောင်းဖြောင်း မြည်အောင် ရိုက်ခတ်ရေ။ လက်ပမ်းပေါက် ခတ်ရေ။ တချို့လျှင်လေ၊ လွန်ရွှင်လန်းက
    စိတ်မာန် တက်ကြွသည့်အခါမျိုး၊ ဝင့်ကြွားလိုသော အခါမျိုးတို့၌ တံတောင်နှစ်ဘက်ကို လက်ယှက် ကွေးပိုက်ပြီး ကွေးထားသော တံတောင်ချိုင့်ကို ယာဖက်သည် ဝဲ၊ ဝဲဖက်သည် ယာ၊ လက်ဝါးဖြင့် တဖြောင်းဖြောင်း မြည်အောင် ရိုက်ခတ်သည်။ လက်ပမ်းပေါက် ခတ်သည်။ တချို့လျှင်လေ၊ လွန်ရွှင်လန်းက
    whack with an open palm over the crook of the elbow of the other arm folded across one’s chest (to throw a challenge in the Arakan wrestle) [fig.] show jubilation over one’s triumph Also လက်ခမောင်းခတ်
    ကြိယာ

    လက်ခမောင်းတီး

    [lɛʔkʰmáʊɴtï]
    စိတ်မာန် တက်ကြွရေအခါမျိုး၊ ဝင့်ကြွားလိုရေ အခါ မျိုးရို့မာ တံတောင်ကို ကွေး၍ လက်ပမ်းပေါက်တီးခတ်ရေ။ တတိုင်းလုံးကို၊ ထုံးပိုင်ခြီ၊ ရီပိုင်နှောက်၊ တိုက်ဖျက်ရန်ကို၊ ဆန်တကျိုးမျှ၊ စိုးမထီဟု၊ လက်ခမောင်းတီး အသီးသီးလျှင် ခတ်သီးအောင်စည် (ဥဒိန်သာ)။ ၂၊ အခွင
    စိတ်မာန် တက်ကြွသည့်အခါမျိုး၊ ဝင့်ကြွားလိုသော အခါ မျိုးတို့၌ တံတောင်ကို ကွေး၍ လက်ပမ်းပေါက်တီးခတ်သည်။ တတိုင်းလုံးကို၊ ထုံးကဲ့သို့ခြီ၊ ရီကဲ့သို့နှောက်၊ တိုက်ဖျက်ရန်ကို၊ ဆန်တကျိုးမျှ၊ စိုးမကြောက်ဟု၊ လက်ခမောင်းတီး အသီးသီးလျှင် ခတ်သီးအောင်စည် (ဥဒိန်သာ)။ ၂၊ အခွင
    whack with an open palm over the crook of the elbow of the other arm folded across one’s chest (to throw a challenge in the Arakan wrestle) [fig.] show jubilation over one’s triumph Also လက်ခမောင်းခတ်
    ကြိယာ

    လက်ခမွီးတင်

    [lɛʔkʰmwïtɪ̀ɴ]
    လက်နှစ်ဘက်နှင့် ရင်ဖတ် အကြား၌ ညှပ်ပိုက်ဗျာယ်
    လက်နှစ်ဘက်နှင့် ရင်ဘတ် အကြား၌ ညှပ်ပိုက်လျက်
    cuddle
    ကြိယာဝိသေသန

    လက်ခု

    [lɛʔkʰoʊ]
    ပူသော အိုးခွက် စစွာကို ကိုင်တွယ်ရာမာ မပူစီရန် ကြားခံ ကိုင်လေ့ဟိသော အဝတ်ချာ
    ပူသော အိုးခွက် စသည်ကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် မပူစေရန် ကြားခံ ကိုင်လေ့ယှိသော အဝတ်စ
    potholder - cloth used when handling hot cooking utensils
    နာမ်

    လက်ခုံ

    [lɛʔkʰòʊɴ]
    လက်ဖဝါး၏ ကျောဘက်
    လက်ဖဝါး၏ ကျောဘက်
    back of the hand Also လက်ခုံ
    နာမ်

    လက်ခုပ်

    [lɛʔkʰoʊʔ]
    ပူသော အိုးခွက် စစွာကို ကိုင်တွယ်ရာမာ မပူစီရန် ကြားခံ ကိုင်လေ့ဟိသော အဝတ်ချာ
    ပူသော အိုးခွက် စသည်ကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် မပူစေရန် ကြားခံ ကိုင်လေ့ယှိသော အဝတ်စ
    potholder - cloth used when handling hot cooking utensils
    နာမ်

    လက်ခုပ်၂

    [lɛʔkʰoʊʔ၂]
    လက်ဝါးနှစ်ဖက်ကို ရိုက်ခတ်ရာမှ မြည်သော အသံ။ ၂၊ လက်ဝါး နှစ်ဖက်ကို ပူးဗျာယ် ကျုံ့ခွက်အောင် ပြုထားရေ အရာ
    လက်ဝါးနှစ်ဖက်ကို ရိုက်ခတ်ရာမှ မြည်သော အသံ။ ၂၊ လက်ဝါး နှစ်ဖက်ကို ပူးလျက် ကျုံ့ခွက်အောင် ပြုထားသော အရာ
    cupped hand measure as can be contained in two cupped hands kind of tree Sterculia foetida
    နာမ်

    လက်ခုပ်ခတ်

    [lɛʔkʰoʊʔkʰaʔ]
    လက်ဝါးနှစ်ဖက်ကို အသံမြည်အောင် ရိုက်ခတ်ရေ။ ၂၊ ပြောင်လောင်းာင်သည့် သဘောနန့် လက်ခုတ်တီးပြီးကေ ဟစ်အော်ကတ်တေ
    လက်ဝါးနှစ်ဖက်ကို အသံမြည်အောင် ရိုက်ခတ်သည်။ ၂၊ ပြောင်လှောင်သည့် သဘောဖြင့် လက်ခုတ်တီး၍ ဟစ်အော်ကြသည်
    clap hands
    ကြိယာ

    လက်ခုပ်တီး

    [lɛʔkʰoʊʔtï]
    လက်ဝါးနှစ်ဖက်ကို အသံမြည်အောင် ရိုက်ခတ်ရေ။ ၂၊ ပြောင်လောင်းာင်သည့် သဘောနန့် လက်ခုတ်တီးပြီးကေ ဟစ်အော်ကတ်တေ။ယင်းခါမာ ဟားဟားလည်းရယ်၊ လက်ခုပ်တီးဗျာ၊ ဆိုလတ်တေက (ဓမ္မသာ)
    လက်ဝါးနှစ်ဖက်ကို အသံမြည်အောင် ရိုက်ခတ်သည်။ ၂၊ ပြောင်လှောင်သည့် သဘောဖြင့် လက်ခုတ်တီး၍ ဟစ်အော်ကြသည်။ထိုအခါမှာ ဟားဟားလည်းရယ်၊ လက်ခုပ်တီးဗျာ၊ ဆိုလတ်တေက (ဓမ္မသာ)
    clap hands
    ကြိယာ

    လက်ခုပ်လက်ဝါး

    [lɛʔkʰoʊʔlɛʔwàး]
    ချီးကျူး စကား ပြောဆိုဗျာယ်။ ၂၊ လက်ခုပ်လက်ဝါး တီးခြင်း ကျွီးခြင်း အစဟိစွာပြုလုပ်ပနာ ကောင်းချီး ပေးစွာ
    ချီးကျူး စကား ပြောဆိုလျက်။ ၂၊ လက်ခုပ်လက်ဝါး တီးခြင်း အော်ဟစ်ခြင်း စသည်ပြုလုပ်၍ ကောင်းချီး ပေးစွာ
    interchangeably
    ကြိယာဝိသေသန

    လက်ခုပ်သီး

    [lɛʔkʰoʊʔθï]
    ကန့်လန့်ကျင် ဖကပ် အစဟိစွာရို့ကို ချိတ်ဆွဲပနာ သော့တံနန့် ဖွင့်နိုင်၊ ပိတ်နှိုင်ယောင် ပြုလုပ်ထားရေ ကိရိယာတမျိုး။ လက်ခုပ်သီးနှင့် ထိပ်ကိုနှက် မျက်ရည်စက်စက်ထွက် (တေး)
    ကန့်လန့်ကျင် မျောက်လက် စသည်တို့ကို ချိတ်ဆွဲ၍ သော့တံဖြင့် ဖွင့်နိုင်၊ ပိတ်နိုင်အောင် ပြုလုပ်ထားသော ကိရိယာတစ်မျိုး။ လက်ခုပ်သီးနှင့် ထိပ်ကိုနှက် မျက်ရည်စက်စက်ထွက် (တေး)
    lock
    နာမ်