Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 821–840 of 1,963 words

    လ

    လာဘ်စား

    [làbʱ်sá]
    မမှန်မကန် ဖက်လိုက်ပြီးကေ ဆောင်ရွက်ပီးသနန့် တယောက်ယောက်ပါးက ငွီ၊ ကြီး ဝန်အစဟိစွာ ရယူလက်ခံရေ
    မမှန်မကန် ဖက်လိုက်၍ ဆောင်ရွက်ပေးသဖြင့် တစ်စုံတစ်ဦးထံမှ ငွေ၊ ကြေး ပစ္စည်းစသည် ရယူလက်ခံသည်
    take bribe
    ကြိယာ

    လာဘ်တိတ်

    [làbʱ်teɪʔ]
    တခုတရီသော ဝန်ဥစ္စာ ရနှိုင်ဖွယ် ကင်းသော
    တစ်စုံတစ်ခုသော ပစ္စည်းဥစ္စာ ရနိုင်ဖွယ် ကင်းသော
    cease to enjoy good luck bring ill luck
    နာမဝိသေသန

    လာဘ်ထိုး

    [làbʱ်tʰó]
    မမှန်မကန် ဖက်လိုက်ပြီးကေ ဆောင်ရွက်ပီးသနန့် တယောက်ယောက်အား ငွီ၊ ကြီး ဝန်အစဟိစွာ ပီးရေ
    မမှန်မကန် ဖက်လိုက်၍ ဆောင်ရွက်ပေးသဖြင့် တစ်စုံတစ်ဦးအား ငွေ၊ ကြေး ပစ္စည်းစသည် ပေးသည်
    bribe
    ကြိယာ

    လာဘ်ပိတ်

    [làbʱ်peɪʔ]
    လူများ တခုတရီရဖို့့ အရာကို မရယောင် ပိတ်ပင် ဟန်ဟန့်သည်
    သူတစ်ပါး တစ်စုံတစ်ခုရမည့် အရာကို မရအောင် ပိတ်ပင် ဟန်တားသည်
    cease to enjoy good luck bring ill luck
    ကြိယာ

    လာဘ်ပီးလာဘ်ယူ

    [làbʱ်pïlàbʱ်jù]
    ကိုယ့်အလိုသို့ ပါစီလိုပိုင် လက်ဆောင်ပီးခြင်း၊ လက်ခံခြင်း အစဟိရေ မှန်ကန်သော ဥပဒေကို ဖောက်ဖျက်မှု
    မိမိအလိုသို့ ပါစေလို၍ လက်ဆောင်ပေးခြင်း၊ လက်ခံခြင်း စသော မှန်ကန်သော ဥပဒေကို ဖောက်ဖျက်မှု
    take and give bribe
    နာမ်

    လာဘ်ပုပ်

    [làbʱ်poʊʔ]
    ခံစားရဖို့့ အကြောင်းအခွင့် စီးပွား ဥစ္စာ ငွီကြီးအစဟိစွာ့ ရရန် အခွင့် အလမ်း ဟိကေလေ့ ဖင့်နွှဲဆိုင်းတွ ပျက်ပြယ်သည်
    ခံစားရမည့် အကြောင်းအခွင့် စီးပွား ဥစ္စာ ငွေကြေးစသည့် ရရန် အခွင့် အလမ်း ယှိသော်လည်း ဖင့်နွှဲဆိုင်းတွ ပျက်ပြယ်သည်
    bring about a hindrance to ones chances in business or venture - bring ill luck
    ကြိယာ

    လာဘ်ပွင့်

    [làbʱ်pwɪ̀ɴ့]
    လာဘ်လာဘ အဝင်တိစွာ
    လာဘ်လာဘ အဝင်များသည်
    have a lucky break be auspicious
    ကြိယာ

    လာဘ်မြင်

    [làbʱ်mɹɪ̀ɴ]
    ရှေးရှေးရာ ဇာပိုင် ဖြစ်အံ့မည်ကို ကြိုတင် မြော်မြင်တတ်ရေ။ အကျိုးအခွင့် တခုခုကို ရဟိနှိုင်ရေ အခြီအရဲကို သိမြင်တတ်သည်
    ရှေးရှေးရာ မည်သို့ ဖြစ်လတ္တံ့မည်ကို ကြိုတင် မြော်မြင်တတ်သည်။ အကျိုးအခွင့် တစ်ခုခုကို ရယှိနိုင်သည့် အခြေအနေကို သိမြင်တတ်သည်
    be farsighted - have acumen
    ကြိယာ

    လာဘ်ရ

    [làbʱ်ɹ]
    ကောင်းရေ အခွင့်အလမ်းနှင့် ကြုံတွိရေ
    ကောင်းသော အခွင့်အလမ်းနှင့် ကြုံကြိုက်သည်
    enjoy an inflow of gifts in money or kind
    ကြိယာ

    လာဘ်ရွှင်

    [làbʱ်ɹW̯ɪ̀ɴ]
    စီးပွားလာဘ်လာဘ တိုးတက်ရေ
    စီးပွားလာဘ်လာဘ တိုးတက်သည်
    enjoy an inflow of gifts in money or kind
    ကြိယာ

    လာဘ်ရှင်

    [làbʱ်ʃɪ̀ɴ]
    စီးပွား လာဘ်လာဘ တိုးတက်ရေ
    စီးပွား လာဘ်လာဘ တိုးတက်သည်
    enjoy an inflow of gifts in money or kind
    ကြိယာ

    လာဘ်သပ်ပကာ

    [làbʱ်θaʔpkà]
    တယောက်ယောက်ပါးက ပူဇော် ချီးမြှောက်သော ဝန်ဥစ္စာ။ ရွှီ၊ ငွီ စပြီးကေ များစွာ လာဘ်သပ်၊ အဒါအိုကို၊ နှစ်လိုချက်ကြောင့်၊ လက်မာအပ်လို့ (နာရဒ)
    တစ်စုံတစ်ဦးထံမှ ပူဇော် ချီးမြှောက်သော ပစ္စည်းဥစ္စာ။ ရွှေ၊ ငွေ စ၍ များစွာ လာဘ်သပ်၊ အဒါအိုကို၊ နှစ်လိုချက်ကြောင့်၊ လက်မှာအပ်လို့ (နာရဒ)
    offerings bribe [Sans လာဘသက္ကာရ]
    နာမ်

    လာဘ်ဟင်း

    [làbʱ်hɪ́ɴ]
    ဥစ္စာစီးပွား ငွီကြီးအစဟိစွာ တခုတရီ ရဟိရန် အခွင့်အလမ်း ပြတ်လတ် မဟိရေ
    ဥစ္စာစီးပွား ငွေကြေးစသည် တစ်စုံတစ်ခု ရယှိရန် အခွင့်အလမ်း ပြတ်လတ် ကင်းမဲ့သော
    lack of opportunity
    နာမဝိသေသန

    လားမည်နှင့်ပင်

    [lámɛ̀n̥ɪ̰ɴpɪ̀ɴ]
    ရက်ကို နောက်ကို ရွိ့ပြောင်း သတ်မှတ်ရေ။ ၂၊ ကိစ္စ တခုခု ဆောင်ရွက်ရန် လားမေ ပြုရာမာ အချိန် နှောင်းလားရေ။ နောက်ကျ လားရေ။ လားမည်နန့်ပင်၊ ဒို့သျှင်မင်းလည်း၊ သင်းတွဲမြို့ကို၊ ဟိဦးတင်ရေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    ရက်ကို နောက်သို့ ရွေ့ပြောင်း သတ်မှတ်သည်။ ၂၊ ကိစ္စ တစ်ခုခု ဆောင်ရွက်ရန် သွားမည် ပြုရာတွင် အချိန် နှောင်းသွားသည်။ နောက်ကျ သွားသည်။ လားမည်နှင့်ပင်၊ ဒို့သျှင်မင်းလည်း၊ သင်းတွဲမြို့ကို၊ ရှိဦးတင်ရေ (စန္ဒြားဖွဲ့)
    change date
    ကြိယာ

    လားမိလားရာ

    [lámìláɹà]
    ခြေဦး တည့်ရာ။ ရည်မှန်းချက် မဟိ ဆိုက်ရောက်သမျှ ကြုံရာနီရာ
    ခြေဦး တည့်ရာ။ ရည်မှန်းချက် မယှိ ဆိုက်ရောက်သမျှ ကြုံရာနေရာ
    without intention
    နာမ်

    လားရာဂတိ

    [láɹàɡtì]
    လူသတ္တဝါရို့ သီလွန်ပြီးကေ တဖန်ဘဝ သစ်၌ ဖြစ်ရာ ဘုံဌာန
    လူသတ္တဝါတို့ သေလွန်ပြီးနောက် တစ်ဖန်ဘဝ သစ်၌ ဖြစ်ရာ ဘုံဌာန
    the next existence
    နာမ်

    လားရာလား

    [láɹàlá]
    နှိုးဆော် ခိုင်းစီရေ။ စိဆော်ရေ။ မြှောက်ပင့်ပီးရေ။ ကြောက်ဖို့မဟိ လားရာလား (အရပ်)။ ငါရို့ရယောင်၊ ယှာရဖို့လို့၊ မဖြစ်ကေေ၊ ဟာလူပြဒါး လားရာလားဟု (ကော်)
    နှိုးဆော် ခိုင်းစေသည်။ စေ့ဆော်သည်။ လှုံ့ဆော်သည်။ ကြောက်စရာမဟိ လားရာလား (အရပ်)။ ငါတို့ရအောင်၊ ရှာရမည်ဟု၊ မဖြစ်ပါကေ၊ ဟာလူပြဒါး လားရာလားဟု (ကော်)
    stimulate
    ကြိယာ

    လာရာလာလတ်

    [làɹàlàlaʔ]
    ကိုယ့်ထံပါးသို့ လာရန် ဖိတ်ခေါ်ရေ။ လာရောက်ဖို့ တိုက်တိုးရေ။ အမိကိုခေါ်၊ အဖကိုခေါ်၊ လာပါလတ်ကတ် (ဒွေး)။ တဖက်ကေ လိမ္မာ၊ တတ်ပညာ၊ လာရာလာလတ်၊ ထိပ်ပြက်သျှေမာ ရွှီးပြားချလို့၊ ရွှတ်လိုက်မေ (တေး)
    မိမိထံပါးသို့ လာရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ လာရောက်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ အမိကိုခေါ်၊ အဖကိုခေါ်၊ လာပါလတ်ကတ် (ဒွေး)။ တဖက်ကေ လိမ္မာ၊ တတ်ပညာ၊ လာရာလာလတ်၊ ထိပ်ပြက်သျှေမှာ ရွှီးပြားချလို့၊ ရွှတ်လိုက်မေ (တေး)
    welcome to
    ကြိယာ

    လာရုပ်ရုပ်

    [làɹoʊʔɹoʊʔ]
    ဆိုက်ရောက် လာစီလိုပိုင် စောင့်စားနိန်ရေ အားတက် နှစ်သိမ့်ဖွယ် ပိုင် အလာ
    ဆိုက်ရောက် လာစေလို၍ စောင့်စားနေသော အားတက် နှစ်သိမ့်ဖွယ် အလား အလာ
    welcome to
    ကြိယာ

    လာရူဆုပ်

    [làɹùsʰoʊʔ]
    ပေါက်ပေါက် ပွင့်ကို ထန်းညှက်ရည်၊ သကာရည် အစဟိစွာအနိန်နန့် နယ်၍ အလုံးအဆုပ် ပြုလုပ်ထားရေ စားဖွယ်
    ပေါက်ပေါက် ပွင့်ကို ထန်းလျက်ရည်၊ သကာရည် စသည်ဖြင့် နယ်၍ အလုံးအဆုပ် ပြုလုပ်ထားသော စားဖွယ်
    fistful of food - ball of food
    နာမ်