Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 921–940 of 1,963 words

    လ

    လိမ်ရစ်

    [lèɪɴɹɪʔ]
    အလျားရှည်၍ ပျော့ပျောင်းရေ အရာဝတ္တုများ တခုနှင့်တခု လိမ်ယှက် ပတ်ရစ်နိန်ရေ
    အလျားရှည်၍ ပျော့ပျောင်းသော အရာဝတ္တုများ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု လိမ်ယှက် ပတ်ရစ်နေသော
    twist
    နာမဝိသေသန

    လိမ်လိမ်

    [lèɪɴlèɪɴ]
    လိမ်ကောက် ကွေ့ပတ်နိန်ရေ
    လိမ်ကောက် ကွေ့ပတ်နေသော
    twist
    နာမဝိသေသန

    လိမ်လိမ်တွန့်တွန့်

    [lèɪɴlèɪɴtʊ̀ɴ့tʊ̰ɴ]
    မျက်နှာပြင် ပြန့်ပြူးခြင်း မဟိပဲ စောင်းရွေ့သော။ ပကတိအတိုင်း မတည်ပဲ ခွေလည်နိန်ရေ
    မျက်နှာပြင် ပြန့်ပြူးခြင်း မယှိပဲ စောင်းရွေ့သော။ ပကတိအတိုင်း မတည်ပဲ ခွေလည်နေသော
    twist
    နာမဝိသေသန

    လိမ်လို့တွန့်လို့

    [lèɪɴlo̰tʊ̀ɴ့lo̰]
    မဖြောင့်မတ်သော။ မဖြောင့်တန်းသော။ ကွိကောက် နိန်ရေ
    မဖြောင့်မတ်သော။ မဖြောင့်တန်းသော။ ကွေ့ကောက် နေသော
    twist
    နာမဝိသေသန

    လိမ်လို့တွန့်လို့ခံ

    [lèɪɴlo̰tʊ̀ɴ့lo̰kʰံ]
    အခက်အခဲ ဖီးဒဏ် အန္တရာယ်စစွာကို အားတင်း၍ ကြံ့ကြံ့ခံသည်
    အခက်အခဲ ဘေးဒဏ် အန္တရာယ်စသည်ကို အားတင်း၍ ကြံ့ကြံ့ခံသည်
    forbear
    ကြိယာ

    လို

    [lÒ]
    ရချင်ရေ။ ဆန္ဒဟိရေ။ ၂၊ သဖောချင်း တိုက်ဆိုင် ညီညွတ်ရေ။ ၃၊ သဖောကျရေ။ စုံမက်ရေ။ ၄၊ ကျန်ဟိစွာကို ဖြည့်ရန် ဟိသည်
    ရချင်သည်။ ဆန္ဒယှိသည်။ ၂၊ သဘောချင်း တိုက်ဆိုင် ညီညွတ်သည်။ ၃၊ သဘော ကျသည်။ စုံမက်သည်။ ၄၊ ကျန်ယှိသည်ကို ဖြည့်ရန် ယှိသည်
    want need lack [as in အလုပ်~] wish for desire [as in သာယာမှုကို~] short of a certain point of reference [as in အလုပ်လုပ်ရန် ငါးမိနစ်~၊ သိုက်မပြည့် ဘူးဝက်~]
    ကြိယာ

    လို့

    [lo̰]
    စကား ပြောရာမာ ပြောဆိုကတ်ောင်း ကြိယာမျိုးနန့် အပြောခံကြောင်း ပြောရာမာ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ မဖြူ-ထမင်းဖိ သောက်လို့ ပြီးကတ်ဗျာလား (အရပ်)
    စကား ပြောရာတွင် ပြောဆိုကြောင်း ကြိယာမျိုးနှင့် အပြောခံကြောင်း ပြောရာတွင် စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ မဖြူ-ထမင်းစားလို့ သောက်လို့ ပြီးကတ်ဗျာလား (အရပ်)
    (part) [ colloq ] particle used in conjunction with interrogatives လား၊ လဲ၊ စွာ to denote immediacy [as in လမ်းလျှောက်~လား။ ဇာလို~လဲ။ ဇာလားဖို့~စွာ။] particle suffixed to a verb for emphasis [as in စား~၊ သောက်~ပြီးကတ်ဗျာလား] particle prefixed to verbs
    သမ္ဗန္တ

    လိုက်

    [laɪʔ]
    လိုနိန်ရေမာ ထပ်မံ ဖြည့်စွက်ရေ။ ၂၊ တဦးတယောက် လားရာ နောက်ကို အရာတဦးက လားရေ။ ၃၊ တခုတရီကို မီအောင် နောက်ခါ အဗြီးအလွှား လားရေ။ ၄၊ အသက်မွီးမှု တခုခုမာ ပါဝင် လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရေ။ ၅၊ (နွယ်စဉ်အတိုင်း) တူညီစွာ ဖြစ်တေ။ နပျိုးပင်စိုက် ပုံ
    လိုနေသည်တွင် ထပ်မံ ဖြည့်စွက်သည်။ ၂၊ တစ်ဦးတစ်ယောက် သွားရာ နောက်သို့ အခြားတစ်ဦးက သွားသည်။ ၃၊ တစ်စုံတစ်ခုကို မီအောင် နောက်မှ အပြေးအလွှား သွားသည်။ ၄၊ အသက်မွေးမှု တစ်ခုခုတွင် ပါဝင် လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်သည်။ ၅၊ (နွယ်စဉ်အတိုင်း) တူညီစွာ ဖြစ်သည်။ နပျိုးပင်စိုက် ပုံ
    follow [as in ယင်းသူ့နောက်က~] chase - hunt [as in တော~၊ အမဲ~] pursue - go after follow some course of action [as in မျက်နှာ~၊ အဖော်~၊ ခိုးရာ~] (a) pursue a particular vocation [as in တောခိုး~၊ အငှါး~၊ ဇာတ်ထဲ~] - (b) indulge in some activity with abando
    ကြိယာ

    လိုက်၂

    [laɪʔ၂]
    တခုတရီ အရာဝတ္တု၏ အဟိကို အဟိတရားအတိုင်း ဖော်ပြရာမာ သုံးသော စကား။ (ရာလိုက်၊ ထောင်လိုက်၊ အပုံလိုက်၊ အလုံးလိုက်၊ အုပ်လိုက်၊ အစုလိုက် စရေ အသုံး ဟိရေ။
    တစ်စုံတစ်ခု အရာဝတ္တု၏ အယှိကို အယှိတရားအတိုင်း ဖော်ပြရာတွင် သုံးသော စကား။ (ရာလိုက်၊ ထောင်လိုက်၊ အပုံလိုက်၊ အလုံးလိုက်၊ အုပ်လိုက်၊ အစုလိုက် စသည့် အသုံး ယှိသည်။
    emphatic particle suffixed to verbs and adjectives after collocating with ပါ၊ သည်၊ စွာ [as in ပြော~ပါ၊ ပီး~ပါ၊ လှ~စွာ] particle suffixed to nouns to form adverbs indicating adherence to a certain form [as in အလျား~၊ အစု~၊ အပုံ~၊ အလုံး~] word to denote
    ပစ္စည်း

    လိုက်ကာ

    [laɪʔkà]
    အခန်းကို ခြားဆီးရန် ဖြစ်စီ၊ မမြင်ရရောင် အကာအရံ ဖြစ်စီ ရွိ့ပြောင်း အသုံးပြုနှိုင်ရေ အကာ
    အခန်းကို ခြားဆီးရန် ဖြစ်စေ၊ မမြင်ရအောင် အကာအရံ ဖြစ်စေ ရွေ့ပြောင်း အသုံးပြုနိုင်သော အကာ
    movable or folding screen
    နာမ်

    လိုက်စား

    [laɪʔsá]
    တူညီ မျှတမှု မဟိပဲ တဖက်ဖက်သို့ ပင်းရေ။ တဦးတယောက် ဖက်သို့ ပါရေ။ ၂၊ ဖြစ်ချင်ရ ဖြစ်ခြင်း သဘောကို စွဲ၍ ပြုလုပ်ဗလင့် ဟိရေ။ သူ့အကျင့်နန့်သူ၊ အပျော်အပါးကို လိုက်စား တတ်တေ (အရပ်)
    တူညီ မျှတမှု မယှိပဲ တဖက်ဖက်သို့ ပင်းသည်။ တစ်ဦးတစ်ယောက် ဖက်သို့ ပါသည်။ ၂၊ ဖြစ်ချင်ရ ဖြစ်ခြင်း သဘောကို စွဲ၍ ပြုလုပ်လေ့ ယှိသည်။ သူ့အကျင့်နန့်သူ၊ အပျော်အပါးကို လိုက်စား တတ်တေ (အရပ်)
    study things assiduously [as in ဂီတ~-] indulge in some activity [as in အပျော်အပါး~-] [obs] comply with [as in သူ့သဘောကို~-]
    ကြိယာ

    လိုက်တမ်းပြီးတမ်း

    [laɪʔtáɴpɹïtáɴ]
    ပါဝင်ရေ အချေတစုက ပြေးပြီးကေ အချေ တယောက်က လိုက်ကာ ထိမိအောင် ဖမ်းရရေ ကစပ်နည်း
    ပါဝင်သော ကလေးတစ်စုက ပြေး၍ ကလေး တစ်ယောက်က လိုက်ကာ ထိမိအောင် ဖမ်းရသော ကစားနည်း
    game of tag - run and catch game
    နာမ်

    လိုက်ထုတ်

    [laɪʔtʰoʊʔ]
    နီရာမှ ထွက်ခွာ လားလီရေ။ မောင်းထုတ်သည်
    နေရာမှ ထွက်ခွာ သွားစေသည်။ မောင်းထုတ်သည်
    chase
    ကြိယာ

    လိုက်နာ

    [laɪʔnà]
    ပြောဆိုဆုံးမချက် စည်းကမ်းဥပဒေ အစဟိစွာမာ ပါရေအတိုင်း လိုက်နာ ဆောင်ရွက်သည်
    ပြောဆိုဆုံးမချက် စည်းကမ်းဥပဒေ စသည်တွင် ပါသည့်အတိုင်း နာခံ ဆောင်ရွက်သည်
    follow or observe (rules regulations advice instruction)
    ကြိယာ

    လိုက်ပို့

    [laɪʔpo̰]
    တယောက်ယောက် ဖဲခွာ ထွက်လှားရာအထိ တတူလားရေ။ မိသားတစု လီဆိပ်အထိ လိုက်ပို့ ခီရေ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ဦး ဖဲခွာ ထွက်သွားရာအထိ အတူသွားသည်။ မိသားတစ်စု လီဆိပ်အထိ လိုက်ပို့ ခီရေ (အရပ်)
    send off [as in ဘုတ်ဆိပ်ကို~ရေ] accompany [as in ရုပ်ရှင်~]
    ကြိယာ

    လိုက်ပါ

    [laɪʔpà]
    တယောက်ယောက်အား အဖော်ပြုပနာ တတူ လားလာရေ။ လီယာဉ်ပျံနန့် စစ်တွေသို့ လိုက်ပါလတ်ခရေ (အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ဦးအား အဖော်ပြု၍ အတူ သွားလာသည်။ လီယာဉ်ပျံနန့် စစ်တွေသို့ လိုက်ပါလားခရေ (အရပ်)
    accompany
    ကြိယာ

    လိုက်ဖက်

    [laɪʔpʰɛʔ]
    တခုနှင့်တခု ဆက်စပ်နိန်ရေ။ အမှီအတွယ် အဆင်ပြေရေ။ တခုနှင့်တခု နိူင်းဖက်ပြေညီသည်
    တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်နေသည်။ အမှီအတွယ် အဆင်ပြေသည်။ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ယှဉ်ဖက်ပြေညီသည်
    go well with - be compatible - match
    ကြိယာ

    လိုက်ယူ

    [laɪʔjù]
    တယောက်ယောက် နောက်ကို ထပ်ကြပ်လိုက်ဗျာယ်။ မောင်ပန်းဦးကို မီအောင် လိုက်ယူကတ်(အရပ်)
    တစ်စုံတစ်ဦး နောက်သို့ ထပ်ကြပ်လိုက်လျက်။ မောင်ပန်းဦးကို မီအောင် လိုက်ယူကတ်(အရပ်)
    along with go after
    ကြိယာဝိသေသန

    လိုက်လယော

    [laɪʔljɔ́]
    တယောက်ယောက်၏ အလိုဟိသည့်အတိုင်း ဖြစ်စီရေ။ တပါး သူ၏ လိုချင်ဖြစ်ချင်ရေ့ သဘောသို့ ပါရေ
    တစ်စုံတစ်ဦး၏ အလိုဟိသည့်အတိုင်း ဖြစ်စေသည်။ တစ်ပါး သူ၏ လိုချင်ဖြစ်ချင်သည့် သဘောသို့ ပါသည်
    comply with
    ကြိယာ

    လိုကျိုးမရ

    [lÒt͡ɕómɹ]
    အလိုဟိတိုင်း မပြည့်စုံ ဖြစ်တေ။ ၂၊ အားကိုးအားထားမရ ဖြစ်တေ
    အလိုယှိတိုင်း မပြည့်စုံ ဖြစ်သည်။ ၂၊ အားကိုးအားထားမရ ဖြစ်သည်
    wishes are not fulfilled - useless
    ကြိယာ